Jean-Paul Charles Belmondo (ur. 9 kwietnia 1933 w Neuilly-sur-Seine, zm. 6 września 2021 w Paryżu) – francuski aktor i producent filmowy. Jedna z twarzy francuskiej Nowej Fali. Najbardziej znany z ról w filmach Do utraty tchu (1960), Szpicel (1962), Szalony Piotruś (1965) i Podróż rozpieszczonego dziecka (1988).
Życiorys Wczesne lata Urodził się w Neuilly-sur-Seine, w regionie Île-de-France, w departamencie Hauts-de-Seine jako syn paryskiego rzeźbiarza pieds-noirs Paula Belmondo (1898–1982), urodzonego w Algierii, którego rodzice pochodzili z Sycylii i Piemontu i tancerki Sarah Rainaud-Richard (1901–1997). Miał starszego brata – Alaina (1931–2025Décès d'Alain Belmondo, le frère de Jean-Paul, producteur du "Vieux fusil", "Borsalino", "Le Magnifique" et bien d'autres films avec Bébel ). Jako dziecko chciał być klownem. W młodości nie był dobrym uczniem w szkole, ale rozwinął wielką pasję do amatorskiego boksu i piłki nożnej.
Kariera W wieku 17 lat zaczął grać na scenie. W 1954 roku studiował w szkole sztuk dramatycznych Conservatoire national supérieur d’art dramatique (CNSAD) w Paryżu. Od roku 1955 rozpoczął karierę filmową, grając drobne role, w tym w filmie krótkometrażowym Molière (1956) i komedii Pieszo, konno i wozem (À pied, à cheval et en voiture, 1957). Na planie komedii Bądź piękna i milcz (Sois belle et tais-toi, 1958) w roli Pierrota poznał Alaina Delona, z którym zagrał jeszcze w następnych czterech innych obrazach – Sławne miłości (Amours célèbres, 1961), Czy Paryż płonie? (Paris brûle-t-il?, 1966), Borsalino (1970) i Dziewczyna dla dwóch (Une chance sur deux, 1998).
Jednak dopiero rola Michela Poiccarda / Laszlo Kovacsa w filmie Jean-Luca Godarda Do utraty tchu (À bout de souffle, 1960) przyniosła mu sławę i stała się jedną z kluczowych postaci francuskiej Nowej Fali. Za tytułową rolę w dramacie wojennym Jean-Pierre’a Melville’a Ksiądz Leon Morin (Léon Morin, prêtre, 1961) był nominowany do Nagrody Brytyjskiej Akademii Filmowej jako najlepszy aktor zagraniczny. W komedii Skórka z banana (Peau de banane, 1963) u boku Jean-Pierre’a Marielle wystąpił jako Michel Pollard Thibault, były mąż Jeanne Moreau. Jako Ferdinand „Piotruś” Griffon w melodramacie Jean-Luca Godarda Szalony Piotruś (Pierrot le Fou, 1965) zdobył nominację do Nagrody Brytyjskiej Akademii Filmowej jako najlepszy aktor zagraniczny. Za rolę ekscentrycznego policjanta Antoniego Ceruttiego (komisarza dywizji Stanislasa Borowitza), który zaczyna działać na granicy prawa, by dopaść przestępców odpowiedzialnych za zabójstwo w komedii kryminalnej Georges’a Lautnera Glina czy łajdak (Flic ou voyou, 1979) był nominowany do Nagrody Jupitera.
W wieku trzydziestu lat wydał autobiografię 30 lat, 25 filmów, choć grał w nich zaledwie od sześciu lat. Filmy przyniosły mu sławę i pieniądze, lecz jego pasją pozostał teatr.
Odznaczony Orderem Narodowym Zasługi (klasa IV – 1986, klasa III – 1994, klasa II – 2017), odznaczony Legią Honorową (klasa V – 1980, klasa IV – 1991, klasa III – 2007, klasa II – 2019).
Za kreację Sama Liona w komediodramacie Claude’a Leloucha Podróż rozpieszczonego dziecka (Itinéraire d’un enfant gâté, 1988) zdobył nagrodę Cezara 1989 dla najlepszego aktora. W 2011 odebrał honorową Złotą Palmę na 64. Festiwalu Filmowym w Cannes, a w 2016 został uhonorowany Złotym Lwem za całokształt twórczości na 73. Festiwalu Filmowym w Wenecji.
Był na okładkach magazynów takich jak „Life” (w listopadzie 1966), „Film” (w marcu 1974, w sierpniu 1985), „L’Officiel Hommes” (w lutym 1979), „Ekran” (w październiku 1983), „Paris Match” (w kwietniu 1993), „Gala” (w maju 2011), „GQ” (w kwietniu 2014, w kwietniu 2018) i „Esquire” (w lutym 2015, w listopadzie 2017).
Życie prywatne 4 grudnia 1953 poślubił Elodie Constantin, z którą miał trójkę dzieci: córki – Patricie (ur. 1953, zm. 1993) i Florence (ur. 1960) oraz syna Paula Alexandre (ur. 23 kwietnia 1963), który został kierowcą wyścigowym. Jednak 29 września 1966 doszło do rozwodu. Związany był z Ursulą Andress (1965–1972) i Laurą Antonelli (1972–1980). 29 grudnia 2002 ożenił się z Natty Tardivel, z którą miał córkę Stellę (ur. 13 sierpnia 2003). 5 września 2008 rozwiódł się. W latach 2008–2012 związany był z Barbarą Gandolfi.
22 sierpnia 2001 wyszedł z paryskiego szpitala, w którym spędził dwa tygodnie z powodu udaru mózgu.
Śmierć Zmarł 6 września 2021 w swoim domu w Paryżu w wieku 88 lat, po okresie złego stanu zdrowia; został pochowany 10 września na cmentarzu Père-Lachaise w Paryżu.
Filmografia mały|Jean-Paul Belmondo (2013) 2009: Un homme et son chien jako Charles 2000: Moja krew (L’Aîné des Ferchaux) jako Paul Ferchaux 2000: Amazonka (Amazone) jako Edouard 2000: Aktorzy (Les Acteurs) jako on sam 1999: Być może (Peut-être) jako Ako 1998: Dziewczyna dla dwóch (Une chance sur deux) jako Léo Brassac 1996: Désiré jako Désiré 1995: Sto i jedna noc (Les Cent et une nuits) jako profesor Bébel 1995: Nędznicy (Les Misérables) jako Henri Fortin/Jean Valjean/Roger Fortin 1992: Obrońca (L’Inconnu dans la maison) jako Loursat 1988: Podróż rozpieszczonego dziecka (Itinéraire d’un enfant gâté) jako Sam Lion 1987: W imię przyjaźni (Le Solitaire) jako Stan Jalard 1985: Skok (Hold-Up) jako Grimm 1984: Złoto dla pazernych (Les Morfalous) jako Pierre Augagneur 1984: Wesołych Świąt (Joyeuses Pâques) jako Stephane Margelle 1983: Raptus (Le Marginal) jako komisarz Phil Jordan 1982: As nad asy (L’As des as) jako Jo Cavalier 1981: Zawodowiec (Le Professionnel) jako Josselin Beaumont (Joss) 1979: Glina czy łajdak (Flic ou voyou) jako Antonio Cerutti/Stanislas Borovitz 1979: Błazen (Le Guignolo) jako Alexandre Dupré 1977: Dubler (L’Animal) jako Mike Gaucher i Bruno Ferrari 1976: L’Alpagueur jako Roger Pilard 1976: Ciało mojego wroga (Le Corps de mon ennemi) jako François Leclercq 1975: Niepoprawny (L’Incorrigible) jako Victor Vauthier 1975: Strach nad miastem (Peur sur la ville) jako komisarz Jean Letellier 1974: Stavisky... jako Serge Alexandre Stavisky 1973: L’Héritier jako Barthelemy Cordell 1973: Le Magnifique jako Bob Saint-Clair/François Merlin 1972: La Scoumoune jako Roberto Borgo 1972: Doktor Popaul (Docteur Popaul) jako dr Paul Simay 1971: Cenny łup (Le Casse) jako Azad 1971: Małżonkowie roku drugiego (Les Mariés de l’an II) jako Nicolas Philibert 1970: Borsalino jako Francois Capella 1969: Mężczyzna, który mi się podoba (Un homme qui me plaît) jako Henri 1969: Syrena z Missisipi (La Sirène du Mississippi) jako Louis Mahé 1969: Mózg (Le Cerveau) jako Arthur Lespinasse 1968: Człowiek w pięknym krawacie (Ho!) jako François Holin (Ho) 1967: Casino Royale jako francuski legionista 1967: Życie złodzieja (Le Voleur) jako Georges Randal 1966: Kochany łobuz (Tendre voyou) jako Tony Marechal 1966: Czy Paryż płonie? (Paris brûle-t-il?) jako Pierreflot/Y. Morandat 1965: Par un beau matin d’été jako Francis 1965: Człowiek z Hongkongu (Les Tribulations d’un chinois en Chine) jako Arthur Lempereur 1965: Szalony Piotruś (Pierrot le fou) jako Ferdinand Griffon zwany Piotrusiem 1964: 100 tysięcy dolarów w słońcu (Cent mille dollars au soleil) jako Rocco 1964: Weekend w Zuydcoote (Week-end a Zuydcoote) jako Julien Maillat 1964: Échappement libre jako David Ladislas 1964: Człowiek z Rio (L’Homme de Rio) jako Adrien Dufourquet 1964: Polowanie na mężczyznę (La Chasse à l’homme) jako Fernand 1963: Le Doulos jako Silien 1963: Dragées au poivre jako Raymond 1963: Młodszy Ferchau (L’Aîné des Ferchaux) jako Michel Maudet 1963: Peau de banane jako Michel 1963: Wzburzone morze (Mare matto) jako Il Livornese 1962: Małpa w zimie (Un singe en hiver) jako Gabriel Fouquet 1962: Il Giorno più corto 1962: Cartouche-zbójca (Cartouche) jako Louis-Dominique Bourguignon alias Cartouche 1961: Un nommé La Rocca jako Roberto La Rocca 1961: Ksiądz Leon Morin (Léon Morin, prêtre) jako Leon Morin 1961: Kobieta jest kobietą (Une Femme est une femme) jako Alfred Lubitsch 1961: Syn marnotrawny (La Viaccia) jako Amerigo 1961: Sławne miłości (Amours célèbres) jako Lauzun 1960: La Française et l’amour jako Gilles 1960: Les Distractions jako Paul 1960: Charlotte et son jules jako Jean 1960: Ryzykanci (Classe tous risques) jako Eric Stark 1960: List nowicjuszki (Lettere di una novizia) jako Giuliano Verdi 1960: Matka i córka (La Ciociara) jako Michele 1960: Do utraty tchu (À bout de souffle) jako Michel Poiccard alias Laszlo Kovacs 1960: Moderato Cantabile jako Chauvin 1959: Ein Engel auf Erden jako Michel Barrot 1959: Les Trois mousquetaires jako D’Artagnan 1959: Na dwa spusty (À double tour) jako Laszlo Kovacs 1958: Bądź piękna i milcz (Sois belle et tais-toi) jako Pierrot 1958: Un drôle de dimanche jako Patrick 1958: Les Copains du dimanche jako Trebois 1958: Oszuści (Les Tricheurs) jako Lou 1957: À pied, à cheval et en voiture jako Venin 1956: Molière jako Le Merluche
Nagrody Rok Nagroda Kategoria Film 1989 Cezar Najlepszy aktor Podróż rozpieszczonego dziecka (1988) 2011 64. MFF w Cannes Honorowa Złota Palma za całokształt twórczości – 2016 73. MFF w Wenecji Honorowy Złoty Lew za całokształt twórczości –
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Conservatoire national supérieur d’art dramatique Kategoria:Francuscy aktorzy filmowi Kategoria:Francuscy aktorzy teatralni Kategoria:Francuscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Francuzi odznaczeni Orderem Sztuki i Literatury Kategoria:Francuzi pochodzenia włoskiego Kategoria:Komandorzy Legii Honorowej Kategoria:Komandorzy Orderu Sztuki i Literatury Kategoria:Laureaci Cezara dla najlepszego aktora Kategoria:Laureaci Honorowego Złotego Lwa Kategoria:Ludzie urodzeni w Neuilly-sur-Seine Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Père-Lachaise w Paryżu Kategoria:Urodzeni w 1933 Kategoria:Zmarli w 2021