Wiktar Dzmitryjewicz Babaryka (; inna wersja zapisu nazwiska Wiktor Dmitrijewicz Babaryko; ur. 9 listopada 1963 w Mińsku) – białoruski bankier, filantrop, polityk opozycyjny na Białorusi, więzień polityczny, były prezes Biełhazprambanku (Biełgazprombanku) oraz kandydat na prezydenta Białorusi w 2020 roku. Zatrzymany 18 czerwca 2020, uwolniony i wygnany z Białorusi 13 grudnia 2025 roku.
Kandydatura na prezydenta
8 maja 2020 Izba Reprezentantów Zgromadzenia Narodowego Republiki Białorusi wyznaczyła wybory prezydenckie na 9 sierpnia 2020 roku. 12 maja Wiktar Babaryka wyraził chęć kandydowania na prezydenta, a 20 maja zarejestrował drugi (po prezydencie Łukaszence) największy sztab wyborczy, który liczył 8904 osoby. Kandydaturę Babaryki publicznie poparli przedstawiciele białoruskiej kultury, w tym laureatka Nagrody Nobla Swiatłana Aleksijewicz i reżyser Andrej Kurejczyk. 17 czerwca filozof Uładzimir Mackiewicz (wcześniej popierający bojkot wyborów) także poparł kandydaturę Babaryki na prezydenta, w ramach solidarności ze wszystkimi prześladowanymi osobami podczas kampanii wyborczej. Zaczął on również zachęcać przeciwników do zjednoczenia się wokół Babaryki, który stał się de facto liderem białoruskiej opozycji. Dwaj byli kandydaci na prezydenta z wyborów 2010 roku także opowiedzieli się za Wiktarem Babaryką: Uładzimir Niaklajeu (13 czerwca) i Andrej Sannikau (15 czerwca). Pod koniec maja 2020 sondaże internetowe wykazywały, iż Wiktor Babaryka zająłby pierwsze miejsce z ponad 50-procentowym poparciem. 31 maja Babaryka przedstawił „Deklarację uczciwych wyborów".
Zgodnie z prawem białoruskim, aby zostać zarejestrowanym jako kandydat na prezydenta, potrzebne jest uzyskanie 100 tysięcy podpisów. Sztab wyborczy kandydata Babaryki zebrał wymaganą liczbę 6 czerwca. Do 9 czerwca 2020 roku Babaryka pobił rekord Zianona Pazniaka, zbierając 230 tys. podpisów. 19 czerwca zespół Babaryki zgłosił 425 000 zebranych podpisów. 17 czerwca konto funduszu wyborczego Babaryki w Belarusbanku zostało zablokowane. Według zespołu wyborczego zamrożono ponad 100 000 BYN (ok. 42 000 USD). 20 czerwca sztab Babaryki przekazał do Centralnej Komisji Wyborczej Białorusi cały pakiet dokumentów, w tym wymaganą liczbę podpisów. 14 lipca 2020 roku rejestracja kandydatury została odrzucona. Wielu politologów uważa, że czyniąc to, przewodniczący Centralnej Komisji Wyborczej Białorusi, pod naciskiem ze strony obecnego prezydenta Łukaszenki, celowo naruszył konstytucję.
Został uwolniony 13 grudnia 2025 roku, razem ze 122 innymi więźniami, a następnie wydalony na Ukrainę. Wkrótce potem Babaryka przybył do Niemiec na zaproszenie niemieckich władzГлава МИД ФРГ встретил Колесникову и Бабарико в Берлине.
Poglądy Opowiadał się za reformami, nowoczesnością i silnymi związkami gospodarczymi z Rosją. W jego ocenie gospodarczych organizmów Białorusi i Rosji nie da się rozdzielić i nie powinno się tego robić. Twierdził, że jest białoruskim patriotą, który myśli o gospodarczych interesach Białorusi. Zapytany o to, do kogo jego zdaniem należy Krym, odpowiedział wymijająco „do Grecji”, a także był określany mianem prorosyjskiego liberała.
Jest założycielem powstałej w 2020 roku socjalliberalnej i proeuropejskiej partii opozycyjnej , której przewodzi Maryja Kalesnikawa.
Opinia publiczna Według nieoficjalnych sondaży internetowych co najmniej połowa głosujących była gotowa poprzeć Babarykę w zbliżających się wyborach prezydenckich w 2020 roku (przy założeniu dopuszczenia jego kandydatury).
Odznaczenia i wyróżnienia W styczniu 2002 roku prezydent Białorusi Alaksandr Łukaszenka oficjalnie podziękował Babaryce za jego znaczący wkład w rozwój systemu bankowego Białorusi.
Życie prywatne Ma dwójkę dzieci. Żona Wiktora Babaryki Marina zmarła 15 sierpnia 2017 roku.
W lipcu 2023 Eduard Babaryka, syn Wiktara, został skazany na 8 lat więzienia.
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona prywatna
Kategoria:Białoruscy politycy Kategoria:Więźniowie polityczni według Centrum Praw Człowieka Wiasna Kategoria:Ludzie urodzeni w Mińsku Kategoria:Urodzeni w 1963