Ulica św. Doroty – ulica położona we Wrocławiu na Starym Mieście. Łączy ulicę Kazimierza Wielkiego z ulicą Heleny Modrzejewskiej i placem Wolności. Ma 157 m długości. W pierzejach ulicy znajdują się między innymi takie obiekty zabytkowe jak Pałac Selderów, Kościół św. Stanisława, św. Doroty i św. Wacława we Wrocławiu, Hotel Monopol i inne.

Historia Pierwotnie ulica łączyła Rynek z kościołem św. Stanisława, Wacława i Doroty przy obecnym placu Franciszkańskim, który zbudowany został po 1351 r., dzięki ufundowaniu przez przebywającego w mieście cesarza Karola IV, w miejscu rozległej posesji położonej przy ulicy Świdnickiej 20, a sam plac stanowił jej wewnętrzny dziedziniec. Pierwszy jej odcinek powstał około 1242 r. wtórnie do planu lokacyjnego jako pomocniczy ciąg komunikacyjny. Przecinał on południową pierzeję Rynku i łączył się z ulicą Ofiar Oświęcimskich. Kolejny odcinek w kierunku południowym powstał w 1356 i przecinał Czarną Oławę, nad którą przerzucono most (określany też jako mostek, lichy mostek). Przypuszcza się, że istniał już wtedy odcinek od obecnego Kazimierza Wielkiego do współczesnego placu Franciszkańskiego i wybudowanego przy nim kościoła, a wspomniany odcinek stanowił domknięcie układu ulicy. O istnieniu przejazdu między posesjami przy Rynku numery 18 i 19 istnieje potwierdzenie z 1466 r. Do końca XV wieku nazwa „uliczka św. Doroty dotyczyła tylko tego odcinka zagospodarowanego posesjami.

Współcześnie istnieje jedynie odcinek końcowy ulicy od ulicy Kazimierza Wielkiego do placu Franciszkańskiego, przedłużony w 1890 r. do ulicy Haliny Modrzejewskiej. Bieg dawnej ulicy został przerwany poprzez zabudowę między innymi budynkiem ZETO Wrocław przy ulicy Ofiar Oświęcimskich 7/13 zbudowanym w 1969 r. i szeroką arterią – trasą WZ (ulica Kazimierza Wielkiego). Zachowały się przejścia bramowe i ciąg pieszy od Rynku od ulicy Ofiar Oświęcimskich, które obecnie stanowią część Zaułku Jerzego Grotowskiego – biegnącego także w poprzek śródrynkowej zabudowy (centrum Rynku z Ratuszem – dawny tret), przecinającego Sukiennice, Przejście Żelaźnicze i Garncarskie, wcześniejsza nazwa: Przejście Poprzeczne. Postuluje się także odtworzenie, w formie ciągu pieszego, odcinka pomiędzy ulicą Ofiar Oświęcimskich a ulicą Kazimierza Wielkiego.

Należy także zaznaczyć, że historycznie ciąg komunikacyjny obejmujący ulicę Więzienną, Przejście Poprzeczne (współcześnie Zaułek Jerzego Grotowskiego), i ulicę Św. Doroty stanowił tzw. Przejście Pokutnicze.

Nazwy W swojej historii ulica nosiła następujące nazwy: Szubiennicza, odcinek od Rynku do ulicy Ofiar Oświęcimskich Dorotheengassee, do 1945 r.; także w odniesieniu do odcinka przy Rynku – Przejście św. Doroty św. Doroty, od 1945 r..

Nazwy tej ulicy nawiązywały do kościoła pod wezwaniem św. Doroty wybudowanego przy tej ulicy. Nazwę Szubieniczna łączono z drogą prowadzenia skazańców do miejsca kaźni (ulica stanowiła fragment tzw. Przejścia Pokutnicznego). Współczesna nazwa ulicy została nadana przez Zarząd Miejski i ogłoszona w okólniku nr 60 z 21.09.1945 r. oraz nr 76 z 19.10.1945 r..

Układ drogowy Do ulicy przypisana jest droga gminna numer 105066D o długości 157 m klasy dojazdowej położona na działkach o łącznej powierzchni 757 m2. Ulica biegnie od ulicy Kazimierza Wielkiego do ulicy Heleny Modrzejewskiej i placu Wolności.

Ulice powiązane z ulicą św. Doroty: skrzyżowanie: ul. Kazimierza Wielkiego, torowisko tramwajowe w wydzielonym pasie rozdzielającym skrzyżowanie: ul. Franciszkańska skrzyżowania i plac: ul. Franciszkański skrzyżowanie: ul. H. Modrzejewskiej pl. Wolności droga wewnętrzna – parking.

Zabudowa i zagospodarowanie Przy północnym odcinku od ulicy Kazimierza Wielkiego do ulicy Franciszkańskiej posadowione są po obu jej stronach kamienice z fasadami wejściowymi skierowanymi ku ulicy Kazimierza Wielkiego, oraz połączonymi z tymi budynkami oficynami biegnącymi wzdłuż opisywanej ulicy. Budynki połączone są w pierzei ulicy Kazimierza Wielkiego zachowanym łękiem nad jezdnią ulicy. Dalej po stronie wschodniej znajduje się boisko i szkoła położona przy placu Franciszkańskim, natomiast po stronie zachodniej teren przeznaczony pod zabudowę.

Kolejny odcinek ulicy biegnie wzdłuż placu Franciszkańskiego. Tutaj po stronie wschodniej położony jest w ramach placu niewielki skwer, a po stronie zachodniej Kościół św. Stanisława, św. Doroty i św. Wacława. Natomiast odcinek ulicy od placu Franciszkańskiego od ulicy Heleny Modrzejewskiej zagospodarowany jest po stronie wschodniej niewielkim terenem zieleni przynależnym do budynku parafii św. Stanisława, św. Doroty i św. Wacława, a po stronie zachodniej Hotelu Monopol.

Ulica położona jest w obszarze znajdującym się na wysokości bezwzględnej pomiędzy 118 a 119 m n.p.m.. Jest on objęty rejonem statystycznym nr 933060, w którym gęstość zaludnienia wynosiła 5692 osób/km² przy 651 osobach zameldowanych (według stanu na dzień 31.12.2018 r.).

Ochrona i zabytki Obszar, na którym położona jest ulica św. Doroty, podlega ochronie w ramach zespołu urbanistycznego Starego Miasta z XIII–XIX wieku, wpisanego do rejestru zabytków pod nr. rej.: 196 z 15.02.1962 oraz A/1580/212 z 12.05.1967 r.. Inną formą ochrony tych obszarów jest ustanowienie historycznego centrum miasta, w nieco szerszym obszarowo zakresie niż wyżej wskazany zespół urbanistyczny, jako pomnik historii. Samo miasto włączyło ten obszar jako cenny i wymagający ochrony do Parku Kulturowego "Stare Miasto", który zakłada ochronę krajobrazu kulturowego oraz uporządkowanie, zachowanie i właściwe kształtowanie krajobrazu kulturowego oraz historycznego charakteru najstarszej części miasta.

Przy ulicy i w najbliższym sąsiedztwie znajdują się następujące zabytki: obiekt, położenie powstanie, nr rej. fotografia pierzeja wschodnia Pałac Selderów, następnie siedziba firm "Wollf" i "Kretschmer", obecnie Klub Lekarza, towarzystwa ubezpieczenioweulica Kazimierza Wielkiego 45 około 1730 r., rekonstrukcja lata 1960-1962; 2013 r.A/4023/61 z dnia 25.01.1962 r. 160px Oficyna pałacowa, obecnie budynek mieszkalnyulica Kazimierza Wielkiego 45 prawdopodobnie XVIII wiek, około 1880 r., lata 60. XX wieku, 2013 r.gez, mpzp 160px Szkoła, obecnie Niepubliczna Szkoła Podstawowa Sióstr Salezjanekplac Franciszkański 1/3 1899 r.gez, mpzp 160px Duszpasterstwo parafii św. Doroty, obecnie parafii św. Stanisława, Doroty i Wacławaulica Hanny Modrzejewskiej 3 projekt 1895 r.gez, mpzp 160px strona zachodnia Kamienica, obecnie budynek biurowo-usługowyulica Kazimierza Wielkiego 47 prawdopodobnie XVIII wiek, około 1860 r., lata 60. XX wiekuA/4024/358/Wm z dnia 04.08.1977 r. 160px Oficyna kamienicy, obecnie budynek mieszkalnyulica Kazimierza Wielkiego 47 około 1860 r., lata 60. XX wiekugez, mpzp 160px Kościół klasztorny Augustianów Eremitów, następnie Franciszkanów, obecnie parafialny Kościół św. Stanisława, św. Doroty i św. Wacława we Wrocławiuulica Świdnicka 31 (pl. Franciszkański) lata 1351-1381, 3 ćwiartka XV wieku, 2 połowa XVII wieku, lata 1720-1730, II połowa XIX wieku, lata 1945-1947, 1968-1976, 2002-2003 (1351 r. - XVIII wiek)14 z 27.11.1947 r. oraz A/292/90 z dnia 12.02.1962 r. 160px Hotel "Monopol" (od 1899 r. połączony z domem handlowym Kaufhaus Rudolf Mosse)ulica Hanny Modrzejewskiej 2 (hotel), ulica Świdnicka 33 (dawny dom handlowy) 1892 r. (projekt Karl Grosser – dom handlowy), odbudowa 1961 r.; lata 1893-1895 (projekt Brost und Grosser – hotel), 1899 r. (połączony z domem handlowym), 1909 r. modernizacja wnętrz, 1937 r., po 1945 r., lata 2007-2009 (remont)lata 1890-1892, 1905 r.259/431/Wm z dnia 16.03.1984 r. i z dnia 28.12.2000 r. 160px

Zobacz też Historia Wrocławia Architektura Wrocławia

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Doroty św.