Józef Hurko (Iosif Gurko, , ur. 26 września 1782, zm. 9 grudnia 1857) – rosyjski generał porucznik, naczelnik wojenny województwa lubelskiego i guberni lubelskiej (1831–1842).
Życiorys Pochodził ze szlachty polskiej, z białoruskiego rodu Hurko-Romejko (Romejko-Hurko, Hurko-Romeyko) herbu Hurko, mieszkającego przed rozbiorami w województwie witebskim, a w zaborze rosyjskim wpisanego do IV części Księgi rodów szlacheckich guberni mohylewskiej.
31 grudnia 1801 r. w randze podporucznika został powołany do służby w 6 Taurydzkim Pułku Grenadierów. 25 stycznia 1810 r. został mianowany adiutantem generała piechoty Michaiła Barclay de Tolly.
4 stycznia 1811 r. został przeniesiony do Siemionowskiego Pułku Lejbgwardii. Uczestniczył w wojnie ojczyźnianej 1812 r. i kampanii armii rosyjskiej w Europie Zachodniej. Wyróżnił się w bitwie pod Borodino, podczas oblężenia i zdobycia twierdzy toruńskiej w 1813 r. oraz w bitwie pod Kulm. Po bitwie pod Budziszynem otrzymał stopień sztabskapitana (9 maja 1813 r.), a po bitwie pod Lipskiem stopień kapitana (6 października).
18 marca 1814 r. po zdobyciu Paryża awansował na pułkownika. 1 czerwca 1815 r. został mianowany dowódcą 5 Kałuskiego Pułku Piechoty.
12 grudnia 1824 r. został awansowany na generała majora i mianowany dowódcą 2 Brygady Piechoty 2 Dywizji Piechoty. 17 listopada 1827 r. został odznaczony Orderem św. Jerzego IV klasy za 25 lat nieskazitelnej służby oficerskiej.
Brał aktywny udział w tłumieniu powstania listopadowego w 1831 r. Za tę kampanię otrzymał Order Świętego Włodzimierza III klasy i Order Świętej Anny I klasy oraz Polską Odznakę Zaszczytną za Zasługi Wojenne II klasy.
9 października 1831 r. został mianowany naczelnikiem wojennym województwa lubelskiego (od 1837 r. – guberni lubelskiej). 30 sierpnia 1839 r. awansował na generała porucznika. Jako lubelski naczelnik wojenny (który podporządkował sobie cywilne władze wojewódzkie) znany jest z działań rusyfikatorskich: plany przebudowy w stylu rosyjskim cerkwi greckiej przy ulicy Zielonej w Lublinie (1831), przebudowa kościoła powizytkowskiego na cerkiew prawosławną (1837) (mimo że w 1839 r. w Lublinie było tylko 16 prawosławnych), ale i z inicjatyw, które przyczyniły się do rozwoju miasta: ulepszenie szpitala wenerycznego, który na cześć protektora otrzymał imię św. Józefa.
21 listopada 1842 r. został szefem administracji cywilnej terytorium Zakaukazia.
6 czerwca 1845 r. mianowany senatorem, a 16 grudnia 1848 r. – prezesem departamentu Heroldii. W dniu koronacji cesarza Aleksandra II 26 sierpnia 1856 r. otrzymał rangę rzeczywistego tajnego radcy.
Na prośbę generała Hurki (i jego krewnego, gen. ) 14 maja 1851 r. rosyjska Heroldia zatwierdziła rosyjski herb Hurków (herb Romejko-Gurko), oparty na polskim herbie Hurko (odmiana herbu Pierzchała).
Józef Hurko zmarł 9 grudnia 1857 r. Został pochowany na rzymskokatolickim w Sankt Petersburgu.
Odznaczenia Order Świętego Włodzimierza IV klasy z kokardą (1812 – za udział w bitwie pod Borodino) Order Świętej Anny II klasy (1813 – za zdobycie Torunia) z brylantami (1813 – za udział w bitwie pod Kulm) Order Świętego Jerzego IV klasy (1824 – za 25 lat nieskazitelnej służby oficerskiej) Order Świętego Włodzimierza III klasy (1831) Order Świętej Anny I klasy (1831) z cesarską koroną (1833) Order Świętego Włodzimierza II klasy (1838) Order Orła Białego (1 stycznia 1852)
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne Столетие военного министерства. 1802-1902: Указатель биографических сведений, архивных и литературных материалов, касающихся чинов общего состава по канцелярии военного министерства с 1802 до 1902 г. включительно. Книга 2 (język rosyjski)
Kategoria:Generałowie porucznicy armii Imperium Rosyjskiego Józef Hurko Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Włodzimierza Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Jerzego (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Odznaczeni Polskim Znakiem Honorowym (Virtuti Militari) Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Senatorowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Wyborskim Kategoria:Urodzeni w 1782 Kategoria:Zmarli w 1857