Epoletówka, ara epoletowa, ara czerwonoramienna (Diopsittaca nobilis) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papugowatych (Psittacidae), zamieszkujący Amerykę Południową. Jedyny przedstawiciel rodzaju Diopsittaca. Jest to najmniejszy gatunek ar. Nie jest zagrożony. Dość pospolity w hodowli.
Podgatunki i obszar występowania lewo|mały|Epoletówki jasnodziobe (D. nobilis cumanensis) Zazwyczaj wyróżnia się 3 podgatunki D. nobilis: epoletówka, epoletówka zwyczajna (D. n. nobilis) (Linnaeus, 1758) – wschodnia Wenezuela, region Gujana, północna Brazylia; epoletówka jasnodzioba (D. n. cumanensis) (Lichtenstein, MHK, 1823) – południowa Amazonia; D. n. longipennis Neumann, 1931 – środkowa i południowa Brazylia, północno-wschodnia Boliwia, południowo-wschodnie Peru. Podgatunki cumanensis i longipennis są niekiedy wydzielane do osobnego gatunku Diopsittaca cumanensis, takie ujęcie systematyczne stosuje m.in. IUCN.
Morfologia Epoletówka mierzy około 30 cm długości oraz waży od 130 do 170 g. Brak widocznego dymorfizmu płciowego. W upierzeniu dominuje zielony. Czoło jest niebieskie, ramiona czerwone. Oczy są pomarańczowe, a ich otoczenie pozbawione piór oraz jest widoczna biała skóra. Podgatunek nominatywny dziób ma ciemny, a pozostałe podgatunki mają jasną górną część dzioba. Młode są podobne do dorosłych, mają mniej czerwonego na skrzydłach, a czoło jest zielone.
Ekologia i zachowanie Środowisko Gatunek ten zamieszkuje lasy deszczowe, sawanny, plantacje. Zamieszkuje tereny do 1400 m n.p.m. thumb|Jajo epoletówki z kolekcji muzealnej
Zachowanie, rozród Ary epoletowe są towarzyskie i ciekawskie. Poza sezonem lęgowym tworzą duże stada, czasami razem z arami żółtolicymi (Orthopsittaca manilatus). Gniazduje w zagłębieniach drzew oraz w nadrzewnych gniazdach termitów. Samica składa tam 2–5 jaj oraz wysiaduje je przez 24 dni.
Status Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) traktuje epoletówkę jasnodziobą jako oddzielny gatunek Diopsittaca cumanensis. Oba te taksony (D. nobilis i D. cumanensis) posiadają status gatunku najmniejszej troski (LC – Least Concern). Populacja uznawana jest przez BirdLife International za stabilną. Zagrożeniem dla epoletówek jest handel dzikimi ptakami.
Gatunek ten jest ujęty w II załączniku konwencji waszyngtońskiej (CITES).
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Papugowate Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Ptaki ozdobne Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1758 roku Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza