– monografia z 2010 roku autorstwa Snježany Kordić, chorwackiej językoznawczyni. Pierwotnie ukazała się w ramach cyklu wydawniczego „Rotulus Universitas” nakładem wydawnictwa Durieux.

Problematyka Książka została podzielona na trzy rozdziały. W pierwszym z nich, zatytułowanym Jezični purizam, badaczka podejmuje tematykę chorwackiego preskryptywizmu i puryzmu językowego. Autorka poddaje krytyce występujący w Chorwacji puryzm, stanowiący element narodowej tradycji i polityki językowej. Przedstawia strategie puryzmu w Chorwacji, a także motywy i skutki jego forsowania wśród społeczeństwa. Najnowsze przejawy chorwackiego puryzmu (po 1990 r.) porównuje do sytuacji panującej w hitlerowskich Niemczech.

W swoich rozważaniach Kordić negatywnie ocenia działalność chorwackich purystów, krytykując szereg zjawisk, m.in. wywoływanie i podtrzymywanie poczucia zagrożenia językowego w społeczeństwie chorwackim, próby rugowania elementów obcych i „czyszczenia” języka przy pomocy regulacji (tzw. lektorów, czyli osób dbających o to, aby w mediach nie pojawiały się określone słowa), a także pielęgnowanie poglądu, jakoby Chorwaci nie władali dobrze własnym językiem standardowym. Ponadto autorka nie uważa, by ocenianie form językowych (czyli wykraczanie poza opisowość) było zadaniem językoznawstwa jako nauki; wskazuje natomiast na rolę uzusu w kształtowaniu języka standardowego. Kordić wychodzi z założenia, że językoznawstwo to nauka zajmująca się opisem języka, a nie wskazująca, jak ludzie powinni go używać.

Druga część książki (Policentrični standardni jezik) została poświęcona kwestii nazewnictwa języka chorwackiego oraz jego relacji wobec języków Serbów, Czarnogórców i Boszniaków. Na podstawie gruntownej analizy socjolingwistycznej badaczka dochodzi do wniosku, że nacje te posługują się jednym językiem standardowym – serbsko-chorwackim, istniejącym w czterech wariantach narodowych. Autorka odrzuca związek między zapisami konstytucyjnymi i prawnymi, które sankcjonują istnienie danego języka, a naukowymi kryteriami klasyfikacji języków; zdaniem Kordić postrzeganie przez określoną nację swojego środka komunikacji jako odrębny język nie powinno decydować o sposobie wyodrębniania języków.

mały|upright|240px|Tytuły rozdziałów książki Jezik i nacionalizamOstatni rozdział (Nacija, identitet, kultura, povijest) porusza pogląd, jakoby posiadanie własnego języka warunkowało istnienie i przetrwanie narodu. Lingwistka wskazuje na umowność narodów jako konstruktów politycznych i subiektywność ludzkiej tożsamości narodowej. Polemizuje także z chorwackimi poglądami dotyczącymi polityki językowej w okresie jugosłowiańskim i lingwistycznego unitaryzmu, jaki miał być promowany przez ówczesne władze.

Recenzje O książce Jezik i nacionalizam:

Zobacz też języki policentryczne (pluricentryczne) język serbsko-chorwacki

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Książka Snježany Kordić Jezik i nacionalizam w Internet Archive Pobierz książkę w ResearchGate Kompletne książki w serwisie SSRN Cytaty z książek według Google Scholar

Kategoria:Literatura chorwacka Kategoria:Utwory literackie z 2010 Kategoria:Literatura językoznawcza