Lista światowego dziedzictwa UNESCO w Maroku – lista miejsc w Maroku wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO, ustanowionej na mocy Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego, przyjętej przez UNESCO na 17. sesji w Paryżu 16 listopada 1972 i ratyfikowanej przez Maroko 28 października 1975 roku.
Obecnie (stan na czerwiec 2020 roku) na liście znajduje się dziewięć obiektów, wszystkie o charakterze dziedzictwa kulturowego.
Na marokańskiej liście informacyjnej UNESCO – liście obiektów, które Maroko zamierza rozpatrzyć do zgłoszenia do wpisu na listę światowego dziedzictwa, znajduje się trzynaście obiektów (stan na czerwiec 2020 roku).
Obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO
Poniższa tabela przedstawia marokańskie obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO:
Nr ref. – numer referencyjny UNESCO; Obiekt – polskie tłumaczenie nazwy wpisu na liście wraz z jej angielskim oryginałem; Położenie – miasto, region; współrzędne geograficzne; Typ – klasyfikacja według Komitetu Światowego Dziedzictwa: kulturowe (K), przyrodnicze (P), kulturowo–przyrodnicze (K,P); Rok wpisu – roku wpisu na listę i rozszerzenia wpisu; Opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.
Nr ref. Obiekt Zdjęcie Położenie Typ Rok Opis 170 Medyna w FezieMedina of Fez 100x100px MaFezFez-Meknes KMa(ii)(v) 1981 Średniowieczna medyna z medresami, karawanserajami, pałacami, rezydencjami, meczetami i fontannami w dawnej stolicy Maroka Fezie. 331 Medyna w MarrakeszuMedina of Marrakesh 100x100px MaMarrakeszMarrakesz-Safi KMa(i)(ii)(iv)(v) 1985 Medyna ze średniowiecznymi zabytkami: meczetem Księgarzy, kasbą, murami miejskimi i monumentalnymi bramami, oraz z zabytkami czasów późniejszych, m.in.: pałacem el-Badi, medresą Alego ibn Jusufa, nekropolą Sadytów, placem Dżami al-Fana. 444 Ksar w Ajt Bin HadduKsar of Ait-Ben-Haddou 100x100px MaSus-Massa-Dara KMa(iv)(v) 1987 Ksar – ufortyfikowana osada z gliny, z domami skupionymi wewnątrz murów obronnych, tradycyjny typ zabudowy pre-saharyjskiej. 793 Zabytkowe miasto MeknesHistoric City of Meknes 100x100px MaMeknesFez-Meknes KMa(iv) 1996 Meknes, założone w XI w. przez Almorawidów, stolica kraju za panowania Maulaja Isma’ila (1672–1727), z wieloma XVII-wiecznymi zabytkami w stylu hiszpańsko-mauretańskim. 836 Stanowisko archeologiczne w VolubilisArchaeological Site of Volubilis 100x100px MaFez-Meknes KMa(ii)(iii)(iv)(vi) 19972007 Stanowisko archeologiczne z kompleksem ruin rzymskiego miasta z III w. p.n.e. – starożytnej stolicy Mauretanii Tingitana. 837 Medyna w Tetuanie (dawne Titawin)Medina of Tétouan (formerly known as Titawin) 100x100px MaTetuanTanger-Tetuan-Al-Husajma KMa(ii)(iv)(v) 1997 Średniowieczna medyna w Tetuanie, rozbudowana w XV w. po rekonkwiście przez uchodźców z Andaluzji wygnanych przez Hiszpanów. 753 Medyna w Essaouira (dawny Mogador)Medina of Essaouira (formerly Mogador) 100x100px MaMarrakesz-Safi KMa(ii)(iv) 2001 XVIII-wieczna medyna w As-Suwajra – przykład północnoafrykańskiego miasta warownego wzniesionego według zasad ówczesnej europejskiej architektury wojskowej. 1058 Portugalskie miasto Mazagan (El Jadida)Portuguese City of Mazagan (El Jadida) 100x100px MaDukkala-Abda KMa(ii)(iv) 2004 XVI-wieczna portugalska twierdza – Mazagan – współcześnie część miasta Al-Dżadida, przykład wczesnorenesansowej architektury wojskowej m.in. z późnogotyckim kościołem Wniebowzięcia w stylu manuelińskim. 1401 Rabat, nowoczesna stolica i historyczne miastoRabat, Modern Capital and Historic City: a Shared Heritage 100x100px MaRabat-Sala-Al-Kunajtira KMa(ii)(iv) 2012 Rabat – efekt twórczego połączenia arabsko-muzułmańskiej przeszłości z zachodnim modernizmem – ze średniowiecznym starym miastem z meczetem Hassana i nowym miastem wzniesionym w okresie francuskiego protektoratu z gmachami administracji, dzielnicami mieszkalnymi i handlowymi oraz ogrodem botanicznym (fr. Jardins d’Essais).
Obiekty na marokańskiej Liście Informacyjnej UNESCO
Poniższa tabela przedstawia obiekty na marokańskiej Liście Informacyjnej UNESCO:
Nr ref. – numer referencyjny UNESCO; Obiekt – polska nazwa obiektu wraz z jej oryginałem na marokańskiej Liście Informacyjnej; Położenie – miasto, region; współrzędne geograficzne; Typ – klasyfikacja według zgłoszenia: kulturowe (K), przyrodnicze (P), kulturowo–przyrodnicze (K,P); Rok wpisu – roku wpisu na Listę Informacyjną; Opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.
Nr ref. Obiekt Zdjęcie Położenie Typ Rok Opis 450 Maulaj IdrisMoulay Idriss Zerhoun 100x100px MaMeknes-Tafilalt KMa(ii)(iv)(vi) 1995 Miasto na górze Zerhoun założone przez Idrisa I założyciela pierwszego państwa islamskiego w Maroku pod koniec VII wieku; charakteryzuje się wyszukaną architekturą islamską. 451 Taza i Wielki MeczetTaza et la Grande Mosquée 100x100px MaTaza-Al-Husajma-Taunat KMa(ii) 1995 Historyczne miasto na skrzyżowaniu szlaków między wschodem a zachodem kraju z zachowanymi budowlami obronnymi i Wielkim Meczetem z okresu średniowiecza. 452 Meczet w TinmelMosquée de Tinmel 100x100px MaMarrakesz-Safi KMa(ii)(v) 1995 Meczet w Tinmel w Atlasie Wysokim ku czci Ibn Tumarty (1080–1128), twórcy ruchu Almohadów w XII w. 456 LiksusVille de Lixus 100x100px MaTanger-Tetuan-Al-Husajma KMa(ii)(iii)(iv) 1995 Stanowisko archeologiczne z ruinami starożytnego miasta z pozostałościami z czasów fenickich, punickich, mauretańskich, rzymskich i islamskich. 458 El GourEl Gour 100x100px MaFez-Meknes KMa(iii) 1995 Kurhan (bazina) z ok. IV w. p.n.e. wzniesiony z ciętych kamiennych bloków ułożonych dwuwarstwowo na plania koła. 459 Grotte de TaforaltGrotte de Taforalt 100x100px MaRegion Wschodni KMa(v) 1995 Jaskinia, w której znaleziono szczątki ok. 100 ludzi kultury iberomauruzyjskiej z okresu ok. 20 tys. lat p.n.e. 1179 Park Narodowy TalassemtaneParc naturel de Talassemtane 100x100px MaTanger-Tetuan-Al-Husajma PMa(vii)(x) 1998 Śródziemnomorski ekosystem leśny, charakteryzujący się występowaniem licznych gatunków enedmicznych, m.in. jodły hiszpańskiej. 1180 Obszar występowania Dracaena draco subsp. ajgalAire du Dragonnier Ajgal 100x100px MaTanger-Tetuan-Al-Husajma PMa(vii)(viii)(ix)(x) 1998 Obszar występowania podgatunku draceny smoczej Dracaena draco subsp. ajgal i arganii żelaznej, gdzie znajdują się także malowidła naskalne wykonane sokiem z draceny smoczej. 1182 Laguna KhenifissLagune de Khnifiss 100x100px MaAl-Ujun-As-Sakija al-Hamra PMa(vii)(x) 1998 Laguna Khenifiss (60 tys. ha) leżąca na północny wschód od Tarfaya na wybrzeżu atlantyckim charakteryzuje się dużą bioróżnorodnością. 1183 Park Narodowy DachlaParc national de Dakhla 100x100px MaAd-Dachla-Wadi az-Zahab PMa(x) 1998Park Narodowy Dachla (ponad 14 tys. km²) w Rio de Oro charakteryzuje się dużą bioróżnorodnością, występują tu m.in. zagrożone wyginięciem mniszki śródziemnomorskie. 5625 Oaza FidżidżOasis de Figuig 100x100px MaRegion Wschodni KMa(iii)(iv)(v)2011 Oaza w południowo-wschodnim Maroku przy granicy z Algierią z charakterystyczną zabudową ksaru, systemem irygacyjnym i wielopoziomowymi ogrodami. 5848 Casablanca, miasto XX wieku, na skrzyżowaniu wpływówCasablanca, Ville du XXème siècle, carrefour d’influences 100x100px MaCasablanca-Sattat KMa(ii)(iv)2013 XX-wieczne miasto, synteza elementów różnych kultur, epok i modeli urbanistycznych. 6159 Łańcuch oaz Tighmert, przedsaharyjski region Wadi NunLe chapelet d'oasis de Tighmert, Région présaharienne du Wad Noun MaKulmim-Wad Nun KMa(iii)(iv)(v)2016 Łańcuch oaz otaczających Tighmert – dawniej ksarów, współcześnie gajów palmowych, wzdłuż Wadi Nun.
Uwagi
Przypisy
Maroko