Cmentarz ewangelicki w Gaszowie – utworzony w 1866 roku cmentarz ewangelicki w miejscowości Gaszów, w województwie dolnośląskim. Na jego terenie znajduje się okazała kaplica pogrzebowa. Obecnie zrujnowany.
Historia obiektu W roku 1848 gaszowska społeczność luteranów licząca 224 wiernych nie posiadała własnego cmentarza, a pochówków zmarłych dokonywano wówczas w pobliskim Chmielnie. W roku 1866 na północnym skraju wsi, na niewielkim wzniesieniu rozpoczęto budowę klasycystycznej kaplicy oraz cmentarza, mającego służyć ewangelikom z Gaszowa, Ustronia i Skały. Prace udało się zakończyć jeszcze tego samego roku. Sześć lat później na terenie nekropolii powstało okazałe mauzoleum rodziny Walter, wykonane z piaskowca pozyskanego z miejscowej kopalni.
W roku 1945, miejscowa ludność niemiecka wyznająca luteranizm została wysiedlona na zachód. Przybyła na jej miejsce ludność polska, będąca w zdecydowanej większości wyznania katolickiego, dokonała na cmentarzu kilku pochówków, jednak z czasem wyposażenie kaplicy zostało przeniesione do okolicznych kościołów, a sam obiekt został opuszczony i zapomniany. Obecnie jego teren porasta młodnik, a liczne piaskowcowe nagrobki padły ofiarą wandali. mały|Plan cmentarza ewangelickiego w Gaszowie
Kaplica mały|Dzwon pierwotnie znajdujący się w kaplicy w Gaszowie, przeniesiony do kościoła pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Chmielnie. Widoczna data odlania- 1923. Na terenie cmentarza znajduje się okazała, jednonawowa kaplica pogrzebowa w stylu klasycystycznym, której budulcem był piaskowiec z miejscowych kopalni. Jej dwuspadowy dach pokryty był pierwotnie czerwoną dachówką. Nad kruchtą, stanowiącą jedyne wejście do świątyni umieszczono tabliczkę zawierającą cytat z Pisma Świętego w języku niemieckim ,,Hier ist des HERRN Tempel" (niem. Tu jest świątynia Pańska), oraz niewielką sygnaturkę, na której pierwotnie zawisły dwa dzwony. Jeden z nich, odlany w drugiej połowie XIX wieku, ze względu na rosnące zapotrzebowanie na brąz w trakcie trwania I wojny światowej został przetopiony na cele wojskowe. Dzięki staraniom miejscowej społeczności w roku 1923 ufundowano nowy dzwon. Wnętrze kaplicy z trzech stron okalały drewniane empory, a ściany pokryte były jasnym kolorem z freskami przedstawiającymi motyw róż. Drewniany ołtarz przedstawiał Chrystusa. mały|Współczesny wygląd cmentarza Po roku 1945 kaplica przestała być używana i pozostawiona sama sobie zaczęła popadać w coraz większą ruinę. W latach 60. pozostające w niej jeszcze wyposażenie zostało przeniesione do okolicznych kościołów katolickich, m.in. w Chmielnie i Żeliszowie, gdzie znajduje się do dzisiaj. Z czasem zawaliła się drewniana konstrukcja dachu, przykrywając wnętrze warstwą dachówek. Obecnie zachowały się mury wraz z niewielką sygnaturką. Do drzwi kaplicy wiedzie lipowa aleja, którą jednak porasta las.
Lista osób spoczywających na cmentarzu NazwiskoLata życiaZachowany nagrobekUwagiAltmann Johann GottliebNieznaneTakAltmann, Imię Nieznane,NieznaneCzęściowoAnders ErnstineNieznaneCzęściowoBeer, imię nieznane1907-26.03.1907NieOfiary tragicznego pożaru z 1907 r.Beer, imię nieznane1904- 26.03.1907NieBeer, imię nieznane1903- 26.03.1907NieBeer, imię nieznane1901- 26.03.1907NieBeer, imię nieznanezm. 26.03.1907NieBeer, imię nieznanezm. 26.03.1907NieBen(?) AnnaNieznaneNieBüttner Henriette1875-1905TakDrescher Ernestine08.05.1868-26.11.1937TakFörster Gottlieb Ernstzm. 1932TakForster Karoline Ernstinezm. 1932TakHoferichter (rodzina)XX w.TakMieszkańcy dzisiejszego gospodarstwa nr 4Hoferichter Hermannzm. po 1916 r.NieMieszkaniec dzisiejszego gospodarstwa nr 4Holzbecher, Imię nieznanezm. po 1932NiePrawdopodobnie nauczyciel szkoły podstawowej w GaszowieHönge Louis183(?)-13.03.1893TakMistrz stolarskiHynek, Imię nieznanepo 1945NieDzieci pierwszych polskich osadników w GaszowieHynek, Imię nieznanepo 1945NieMärkel Alfred25.03.1927- 22.09.1927TakPietsch H(…)NieznaneTakScholz Joh GottliebNieznaneTakWłaściciel dzisiejszego gospodarstwa nr 12Schwabe ErikaNieznaneNieŻyła prawdopodobnie 3 lata.Schwabe Elsazm. 1921NieMieszkanka dzisiejszego gospodarstwa nr 29Schwabe ErnestineNieznaneNieMieszkanka dzisiejszego gospodarstwa nr 29Schwabe Imię nieznaneNieznaneNieMieszkaniec dzisiejszego gospodarstwa nr 29Schwabe RichardNieznaneNieWłaściciel kopalni piaskowcaWalter (rodzina)zm. po 1872Częściowo (mauzoleum)Właściciele gospodarstwa rolnego w SkaleWehner Oskar18.01.1875-20.05.1940NieWłaściciel dzisiejszego gospodarstwa nr 17Imię nieznanezm. 31.07.1919NiePracownik w gospodarstwie rodziny Rosemann (Prawdopodobne miejsce pochówku)Kurt John (?)ok. 1927-02.1934NieDziecko jednego z gospodarzy, ugodzony widłami (Prawdopodobne miejsce pochówku)
Przypisy
Kategoria:Obiekty sakralne w gminie Lwówek Śląski Kategoria:Cmentarze protestanckie w województwie dolnośląskim Kategoria:Gaszów