Aleksander Makowski (ur. 7 lutego 1951 w Warszawie) – polski oficer służb bezpieczeństwa i pisarz; funkcjonariusz SB (Departament I MSW) w stopniu pułkownika MO, następnie niejawny współpracownik UOP, współpracownik WSI, w latach 1990–1995 i 1998−2000 pracownik firmy Inter Commerce, handlarz afgańskimi szmaragdami, autor książek z kategorii fiction i non-fiction.
Życiorys Młodość Syn Czesława Mackiewicza (znanego też jako Czesław Makowski), szpiega pracującego pod przykryciem dyplomaty w ambasadzie PRL w Londynie, a następnie w Waszyngtonie; później także w KairzeMajewski i Reszka, rozdz. 3..
Ukończył szkołę średnią w USA, następnie Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu WarszawskiegoMajewski i Reszka, rozdz. 4..
Departament I MSW Słuchacz Ośrodka Kształcenia Kadr Wywiadu w Starych Kiejkutach (1972), gdzie opiekunem jego grupy był Eugeniusz Spyra, zaś współuczestnikiem kursu, a później kolegą w wydziale amerykańskim Departamentu I MSW (pracowali w tym samym pokoju) Gromosław CzempińskiMajewski i Reszka, rozdz. 4.Majewski i Reszka, rozdz. 6.. Od 1973 r. oficer Departamentu I MSW – wywiad. W latach 1975–1976 odbywał studia podyplomowe na Harvard School of Law w USA. Instytucja przykrycia: Instytut Państwa i Prawa PAN. Według IPN w tym czasie wykonywał zadania operacyjne na obiekcie „Ogniwo” oraz utrzymywał sporadyczne kontakty z rezydenturą w Nowym Jorku.
W latach 1976–1981 był II sekretarzem Stałego Przedstawicielstwa PRL przy ONZ; faktycznie oficer operacyjny rezydentury w Nowym Jorku. Opisuje działalność szpiegowską z tamtych czasów w książce Zawód: szpieg.
Od 1981 r. pracował w Polsce, nadal jako oficer Departamentu I MSW (najpierw Wydział II, w latach 1981–1982 etat niejawny, od 1982 r. Wydział XI, od 1985 r. naczelnik Wydziału XI)Departament I, Wydział XI – p.o. naczelnika – data rozpoczęcia: 15-07-1985. Departament I, Wydział XI – p.o. naczelnika – data rozpoczęcia: 01-10-1985. Podano za: ..
Nadzorował pracę Lesława Maleszki (TW Ketman, tajny współpracownik SB, wcześniej zaprzyjaźniony z Bronisławem Wildsteinem i zamordowanym w 1977 r. Stanisławem Pyjasem).
Od 1988 r. etat niejawny, pracował w tym czasie w ambasadzie w Rzymie. Negatywnie zweryfikowany w 1990 r. (jeden z zaledwie dwóch negatywnie zweryfikowanych oficerów Departamentu I, obok majora Wiesława Bednarza).
UOP i WSI Po zwolnieniu z MSW w 1990 r. niejawnie współpracował z UOP. Później współpracował z WSI (wywiad wojskowy, czyli Zarząd II SG WP, w 1990 r. połączony z kontrwywiadowczą częścią WSW w Zarząd II Wywiadu i Kontrwywiadu, a w 1991 r. został zastąpiony właśnie przez WSI).
Został skrytykowany w raporcie z likwidacji WSI, gdzie zarzucono mu, w związku z prowadzoną w Afganistanie tzw. operacją „Zen”, mistyfikację (Makowski miał podawać nieprawdziwe informacje o możliwości ujęcia w tej operacji Osamy bin Ladena) i wyłudzenie w związku z tym nie mniej niż 100 tys. dolarów z funduszu WSI. Makowski pozwał Ministerstwo Obrony Narodowej za twierdzenia zawarte w raporcie. Następnie pozwał również Antoniego Macierewicza za słowa o tym, że za śmierć polskich żołnierzy odpowiedzialni są talibowie i [...] tacy ludzie jak Aleksander Makowski.
Na początku lat 90. uczestniczył w operacji, mającej polegać na kontrolowanej sprzedaży broni terrorystom irlandzkim; stwierdził później, że za udział w tej operacji otrzymał podziękowania „od brytyjskiego wywiadu, ministra Andrzeja Milczanowskiego i premier Wielkiej Brytanii Margaret Thatcher”. Przedstawiciele polskich służb specjalnych poinformowali Brytyjczyków, że nawiązali kontakt z grupą Irlandczyków zainteresowanych zakupem broni. Następnie w 1993 r. broń, pochodzącą z MSW (z magazynów UOP)Materiały wybuchowe były w opakowaniach wskazujących na polskie wojsko, nie UOP (wg agencji prasowej Press Association, na którą powołuje się artykuł Pływający arsenał w Gazecie Wyborczej z 25 listopada 1993)., m.in. 300 karabinków automatycznych AK i dwie tony materiałów wybuchowych, załadowano na statek „MS Inowrocław” płynący z Polski do Anglii; kontener z bronią został zatrzymany w Anglii i nie dotarł do celu, tzn. do BelfastuJ. Jachowicz, P. Kwaśniewski, P. Pytlakowski, A. Zadworny, Karabiny znikąd. Artykuł w: Gazeta Wyborcza, 26 listopada 1993.J. Jachowicz, T. Przysiężny, M. Rybarczyk, A. Zadworny, Pływający arsenał. Artykuł w: Gazeta Wyborcza, 25 listopada 1993.D. Kania, Z SB do Klewek. Artykuł w: Gazeta Polska, 25 września 2009..
Inter Commerce i kontakty afgańskie W latach 1990–1995 i 1998−2000 (a więc równolegle z pracą na rzecz służb specjalnych, przynajmniej przez część czasu) zatrudniony był w firmie Inter CommerceW przerwie, tzn. w latach 1995–1998, Aleksander Makowski pracował w Impart Sp. z o.o.Wiernikowska, s. 76–77., której prezesem był .
Inter Commerce prowadziła działalność w zakresie: nabywania i uprawy ziemi na dużą skalę (na Mazurach)Wiernikowska s. 67–69.Wiernikowska s. 121–123.; hodowli bydła; projektowania budynków; budowy budynków mieszkalnych; budowy hipermarketów (była pośrednikiem umożliwiającym m.in. ekspansję na rynek polski sieci Hit i Carrefour); wyposażenia sklepów; poligrafii; oraz szlifowania kamieni szlachetnych i handlu nimi.
Makowski oraz Rudolf Skowroński z Inter CommerceZa pierwszym razem w 1997 r. był tam także kolega Skowrońskiego o imieniu Jacek (jego nazwisko nie jest wymienione). wspólnie jeździli do Afganistanu, gdzie spotykali się z przywódcą Sojuszu Północnego Ahmadem Szachem Masudem. Skowroński nazywał później Masuda swoim przyjacielem. Nawiązali z ugrupowaniem Masuda kontakty handlowe. Według wersji podawanej przez Makowskiego kontakty te, utrzymywane w latach 1997–2001, obejmowały: drukowanie pieniędzy (afgani) w Polsce (w PWPW) dla Sojuszu Północnego – co się powiodło; sprowadzanie z Afganistanu szmaragdów i handel nimi – co się powiodło; plany dostarczenia do Afganistanu broni dla bojowników Masuda – co jednak nie doszło do skutku ze względu na brak zgody Amerykanów na taki handel bronią.
Według Makowskiego obywatele Afganistanu, w tym mudżahedini Masuda, przylatywali (helikopterem) m.in. do gospodarstwa Skowrońskiego w KlewkachMajewski i Reszka, rozdz. 17-18..
Wersja Bogdana Gasińskiego Bogdan Gasiński (ur. 2 listopada 1971 w Kożuchowie) to były dyrektor firmy Inter Commerce na obszar Mazur; dwóch innych dyrektorów, jak twierdzi Gasiński, uciekło. Gasiński twierdzi, że zajmował się m.in. sprawami związanymi z budową marketu Carrefour w Szczecinie, a także był wysyłany do Francji, skąd przywoził dla Inter Commerce pewne przesyłki. Ponadto został mianowany zarządcą gospodarstwa Rudolfa Skowrońskiego w KlewkachWiernikowska s. 23–35. Kopia dostępna online (zawiera błąd: Western Union zamiast Rinder-Union West): http://nkjp.uni.lodz.pl/ParagraphMetadata?pid=aca9e545558145515314b3df381877e9&match_start=37465&match_end=37483&wynik=26.Wiernikowska s. 51–56.. W mediach był przedstawiany jako „zootechnik”.
W listopadzie i grudniu 2001 r. Gasiński był przedstawiany jako źródło informacji o „lądowaniu talibów w Klewkach”. W rzeczywistości Gasiński mówił o lądowaniu obywateli Afganistanu w Klewkach i o utrzymywaniu przez Skowrońskiego kontaktów m.in. z ludźmi z Sojuszu Północnego Masuda, który kontrolował osiemdziesiąt procent upraw opium w Afganistanie i to było główne źródło dochodów i utrzymania tego paktu. Taką informację podał Gasiński w grudniu 2001 r. dziennikarce Marii Wiernikowskiej. Trybuna zaś opublikowała informacje pochodzące rzekomo od Gasińskiego o posiadaniu przez niego „telefonu do bin Ladena”, które to informacje Gasiński nazwał „spreparowanymi bzdurami”.
Wersja Gasińskiego (miał wówczas 30 lat), zawarta w zawiadomieniu Gasińskiego do prokuratury z października 2001 r. oraz spisana przez Marię Wiernikowską w grudniu 2001 r., jest następująca: handel szmaragdami był jedynie przykrywką, z Afganistanu Skowroński sprowadzał głównie narkotyki; w zamian za narkotyki Skowroński dostarczał Afgańczykom broń, przekazywał im także pieniądze wpłacane przez „różne organizacje związane z Afganistanem”; narkotyki rozprowadzane były po kraju oraz za granicą, w czym pomagali gangsterzy związani z gangiem pruszkowskim, m.in. Jarosław Sokołowski „Masa” oraz gangster „Carrington” (rezydent Pruszkowa na Dolnym Śląsku); firma Skowrońskiego współpracowała z gangiem pruszkowskim, Andrzej Zieliński „Słowik” był od lat bliskim znajomym Skowrońskiego, z czym wiązał się nawet wybór pseudonimu „Słowika”Wiernikowska s. 143., a „Carrington”, Ryszard Niemczyk, a wcześniej także Andrzej Kolikowski „Pershing” byli gośćmi Skowrońskiego; Gasiński twierdzi, że 31 października 2000 wywiózł Ryszarda Niemczyka z Krakowa do Nowego Sącza, pomagając mu w ten sposób w ucieczce z Polski.
Gasiński twierdził ponadto, że Skowroński zlecał przeprowadzanie na bydle w Klewkach eksperymentów z bakteriami E. coli i bakteriami wąglika, a w ramach tych eksperymentów pobierano od celowo zarażonych krów mleko, wywożone następnie do pewnego laboratorium w Warszawie.
Przeszłość Rudolfa Skowrońskiego W latach 80., gdy Aleksander Makowski był wysokim oficerem w Departamencie I MSW, Rudolf Skowroński był współpracownikiem właśnie Departamentu I MSW. Mimo kryminalnej przeszłości (w młodości skazany na 4 lata więzienia) Rudolf Skowroński został prezesem Polskiej Korporacji Handlowej, a później prezesem firmy Inter Commerce. W latach 90. figurował na liście najbogatszych Polaków.
Skowroński przepadł bez wieści w 2005 r., pozostawiając majątek o wartości szacowanej na 150 mln zł. Wydano za nim międzynarodowy list gończy. Jako prezes Inter Commerce z uwagi na zaginięcie został „zawieszony w czynnościach do czasu odnalezienia się”.
Konsalnet W 2003 r. Makowski został prezesem zarządu firmy ochroniarskiej Konsalnet zajmującej się ochroną biznesu. Konsalnet prowadzi działalność od 1994 r., a Makowski wg podawanych przez siebie informacji nie należał do jego założycieli; jako założycieli Konsalnetu wymienia Wiesława Bednarza i Tomasza Banaszkiewicza (Departament I) oraz Jerzego Koniecznego (UOP)Majewski i Reszka, rozdział 18., zaś Makowski miał dołączyć do nich później. W 2002 r. Makowski i Bednarz gościli w Afganistanie u następcy Masuda, Mohammada Fahima, jako przedstawiciele KonsalnetuWiernikowska, s. 72–73.Suchar, Polska Zbrojna 31/2002..
Książki Makowski jest autorem lub bohaterem kilku książek.
Non-fiction A. Makowski, Tropiąc Bin Ladena: w afgańskiej matni 1997–2007, 2012 M. Majewski, P. Reszka, Zawód: szpieg. Rozmowy z Aleksandrem Makowskim, 2014
Fiction Cykl Szpiedzy: A. Makowski, Bez przebaczenia, 2015 A. Makowski, Bez sumienia, 2015 A. Makowski, Następne pokolenie, 2016
Zobacz też Gry uliczne (film)
Uwagi
Przypisy
Bibliografia M. Majewski, P. Reszka, Zawód: szpieg. Rozmowy z Aleksandrem Makowskim, Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2014. . M. Wiernikowska, Zwariowałam, czyli widziałam w Klewkach, Rosner i Wspólnicy, Warszawa 2005. . H. Suchar, Piknik u Fahima, Polska Zbrojna nr 31/2002
Kategoria:Funkcjonariusze Departamentu I MSW PRL Kategoria:Polscy autorzy powieści kryminalnych Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1951