Edyp (fr. Oedipe) – tragedia Pierre’a Corneille’a wystawiona w 1659, stworzona na podstawie mitu o Edypie.

Data powstania utworu Po niepowodzeniu Perktarita (1651/1652) Corneille porzucił na czas dłuższy twórczość dramatyczną i wycofał się na dziewięć lat na prowincję. Dla teatru odzyskał go ponownie Fouquet, nadintendent finansów królewskich. Zgodnie z jego życzeniem dramaturg wziął na warsztat historię Edypa. Aby zaspokoić oczekiwania wykwintnego towarzystwa, dramaturg, świadom że okrucieństwo fabuły może urazić delikatne damy, uzupełnił temat wątkiem miłosnym własnego pomysłu. Premiera Edypa miała miejsce w styczniu 1659. Sztuka została entuzjastycznie przyjęta. 8 lutego spektakl zaszczycił swą obecnością król, który nie tylko oklaskiwał widowisko, lecz także wyznaczył dramaturgowi szczodrą gratyfikację. Edyp często wracał na afisz, aż do premiery Wolterowskiej tragedii poświęconej tej samej postaci w 1718 roku. Ostatecznie został wycofany z repertuaru w 1729 roku.

Osoby OsobaJej rola w dramacieEdypkról tebański, syn i mąż JokastyTezeuszksiążę ateński, kochanek DirceJokastakrólowa Teb, Matka i zona EdypaDirceksiężniczka tebańska, córka Lajosa i Jokasty, siostra EdypaKleantzaufany EdypaDymaszaufany EdypaForbasstarzec tebańskiIfikrateswładca KoryntuNerynadama dworu królowejMegaradama woru księżniczki Dirce

Analiza Corneille przeciwstawił greckiemu bohaterowi jednostkę wolną, która wyprzedza i zwycięża los, podążając ku śmierci. Jej postać stanowi jednocześnie polemikę autora z jansenizmem. Krytycy widzieli sprzeczność pomiędzy jej postawą a licznymi elementami w duchu komedii wykwintnej. Dalszy rozwój teatru corneille’owskiego, wskazuje jednak, że jest to sprzeczność pozorna. W późnych sztukach Corneille’a królowie wyrzekają się swych kochanek w interesie państwa, a księżniczki rezygnują z uczuć miłosnych, poprzestając na czystym płomieniu serc zjednoczonych przyjaźnią i robią wszystko, by ich ukochany otrzymał błogosławieństwo i poślubił inną niekochaną osobę. Postępują tak jak Edyp, dokonując na sobie świadomej amputacji, w obronie resztek swojej wolności.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Twórczość Pierre’a Corneille’a Kategoria:Utwory literackie oparte na mitologii grecko-rzymskiej Kategoria:Utwory literackie z 1659