Zlata Moisiejewna Tkacz, , (ur. 16 maja 1928 w Lozovej, zm. 1 stycznia 2006 w Kiszyniowie) – mołdawska kompozytorka i pedagog.
Życiorys Jej rodzice Moise Berehman i Fania Kofman pochodzili z bogatych żydowskich rodzin. Ojciec ukończył Konserwatorium i uczył gry na skrzypcach. Zlata urodziła się w Lozovej, gdzie jej babcia prowadziła firmę. Gdy miała 3 lata rodzina przeprowadziła się do Kiszyniowa. Po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej rodzina została ewakuowana, ale Zlata zgubiła się podczas podróży. Wsiadła sama na statek w Machaczkale i dotarła do Krasnowodzka. Początkowo mieszkała w rodzinie znajomej ze statku, ale widząc problemy z wyżywieniem postanowiła zamieszkać w domu dziecka. Wyjechała do Namanganu w Uzbekistanie. Dzięki kierowniczce domu dziecka odnalazła matkę, która w 1943 roku przyjechała i pracowała jako nauczycielka. W międzyczasie dotarł do Namanganu również ojciec, zwolniony z wojska z powodów zdrowotnych. W sierpniu 1944 roku rodzina wróciła do Kiszyniowa.
Po ukończeniu szkoły podstawowej Zlata rozpoczęła studia na uniwersytecie w Kiszyniowie. Studiowała fizykę i matematykę, ale wkrótce przerwała studia i zaczęła naukę na Wydziale Muzykologii Konserwatorium w Kiszyniowie. W 1949 roku wyszła za mąż za Jefrima Tcaci, a w 1952 roku skończyła studia. W latach 1952–1962 uczyła w szkole muzycznej w Kiszyniowie. Cały czas komponowała, a w 1957 roku rozpoczęła naukę w klasie kompozycji Leonida Gurowa. Po zakończeniu nauki pozostała w Konserwatorium i pracowała jako wykładowca do końca życia. W 1986 roku otrzymała tytuł została profesora nadzwyczajnego, a w 1993 profesora kompozycji. W 1962 roku została członkiem Związku Kompozytorów Mołdawii.
Odznaczenia 1974 Honorowa Artystka Mołdawskiej SRR 1982 Nagroda Państwowa Mołdawii 1998 Kawaler Orderu Gloria Muncii
Twórczość (wybór) Zlata Tkacz skomponowała około 800 utworów. Są wśród nich: sonaty, kwartety smyczkowe, muzyka wokalna, utwory chóralne i instrumentalne, kantaty, opery, balet, miniatury instrumentalne, piosenki dla dzieci oraz muzyka filmowa. Skomponowała między innymi:
Balet 1979: Andries balet do utworu Emiliana Bucova
Opery 1981: Floricica-floricea opera libretto Victor Ciudin 1983: Capra cu trei iezi opera libretto Grigorij Wijeru 1985: Un pas în nemurire opera libretto Emilian Bukov 1987: Unchiul meu din Paris opera na podstawie utworu Aureliu Busuioca 1988: Micul prinț opera na podstawie utworu Antoine de Saint-Exupéry
Utwory wokalne 1981: Plai de cint, plai de dor na chór 1981: Povestea codrului na chór dziecięcy 1991: Numele sau sfint cykl wokalny do tekstu Owsieja Driza 1993: Iad-Va-shem na głos, perkusję i orkiestrę kameralną 1983: Eu muzica as scrie na głos i fortepian do wiersza Robierta Rożdiestwienskiego 1992: Idise oisiis (1992) na chór do wiersza Ichiła Szrajbmana 1995: Vajs gadol, vajs kados na baryton i orkiestrę do wiersza Mojsze Lemstera 1998: Doina la fluer, Ciocirlia na chór mieszany a capella do utworu Vasile Romanciuca 2001: De profundis do wiersza Miroslavy Metleaevaej
Utwory instrumentalne 1982: Quatuor à cordes n° 1 1982: 2 suite din balet Andrieș na orkiestrę symfoniczną 1989: Dublu concert pentru flaute na orkiestrę symfoniczną 1995: 5 peșrevuri de Dmitrie Cantemir na kwartet smyczkowy 1993: Aureliu Busuioc na orkiestrę kameralną 1995: Perpetuum mobile na skrzypce 2020: Concerto na fortepian i orkiestrę symfoniczną
Upamiętnienie Od 2010 roku przez Żydowskie Centrum Kultury KEDEM, Filharmonię Narodową, American Jewish Joint Distribution Committee w Mołdawii, pod patronatem Ministerstwa Edukacji, Kultury i Badań Naukowych jest organizowany Międzynarodowy Konkurs Młodych Wykonawców Zlata Tcaci.
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1928 Kategoria:Zmarli w 2006 Kategoria:Mołdawscy kompozytorzy