Damjan Wełczew Damjanow (, ur. 20 lutego 1883 w Gabrowie, zm. 25 stycznia 1954 w Paryżu) – bułgarski wojskowy, generał pułkownik, w latach 1944–1946 minister wojny, deputowany do Zgromadzenia Narodowego XXVI kadencji (1945–1946).

Życiorys Pochodził z rodziny urzędniczej. W 1903 ukończył szkołę wojskową w Sofii. W 1910 awansowany na kapitana, w czasie wojen bałkańskich walczył w składzie 7 rilskiej dywizji piechoty. Na początku I wojny światowej objął dowództwo kompanii w 26 pułku piechoty, w 1915 brał udział w ofensywie przeciwko wojskom serbskim w Kosowie. W lutym 1917 uzyskał awans na stopień majora i objął dowództwo kompanii w 22 trackim pułku piechoty. W styczniu 1918 objął stanowisko szefa szkolenia w 7 rilskiej dywizji piechoty. W tym samym roku rozpoczął naukę w szkole dla oficerów sztabowych. W 1919 należał do grona założycieli Związku Wojskowego, w 1921 skierowany do rezerwy przez rząd Aleksandra Stambolijskiego. W czerwcu 1923 należał do grona organizatorów zamachu stanu skierowanego przeciwko rządowi Stambolijskiego. Po zamachu został zastępcą komendanta szkoły wojskowej w Sofii i pełnił tę funkcję do roku 1928.

Konflikt Wełczewa z ministrem wojny Wyłkowem doprowadził do ponownego usunięcia w 1928 Wełczewa z armii i objęcia go nadzorem wywiadu wojskowego. W tym czasie Wełczew zajął się tworzeniem nielegalnych struktur Związku Wojskowego, a także studiowaniem prawa na uniwersytecie sofijskim. Studia ukończył w 1932, ale nie podjął pracy w zawodzie prawnika, utrzymując się z działalności rentierskiej.

W 1934 należał do organizatorów zamachu stanu, po jego sukcesie ograniczył się do pełnienia funkcji sekretarza Związku Wojskowego. W 1935 został wydalony z kraju. Wyjechał do Jugosławii, skąd powrócił nielegalnie do kraju i stanął przed sądem. W 1936 skazany na karę śmierci za udział w spisku, wkrótce potem wyrok zamieniono na karę dożywotniego pozbawienia wolności. Opuścił więzienie w roku 1940, w wyniku amnestii.

Od 1943 związany z Frontem Ojczyźnianym jako przedstawiciel grupy Zweno. Aresztowany w styczniu 1944 przez policję, początkowo pozostawał w areszcie domowym, a następnie został internowany w miejscowości Ribarica. Powrócił do Sofii w sierpniu 1944 i wziął czynny udział w zamachu komunistycznym 9 września 1944. Awansowany na pierwszy stopień generalski, w nowym rządzie Kimona Georgiewa otrzymał stanowisko ministra wojny i reprezentował Bułgarię w Paradzie Zwycięstwa w Moskwie (24 czerwca 1945). W roku 1946 został usunięty ze stanowiska i oskarżony o przygotowanie pro-brytyjskiego zamachu stanu. Od lipca 1946 pozostawał w areszcie domowym. We wrześniu 1946 Wełczew wyjechał do Szwajcarii, gdzie objął stanowisko ambasadora, dzięki wsparciu Kimona Georgiewa. W 1947 został oskarżony o współpracę z przywódcą Bułgarskiego Ludowego Związku Chłopskiego, Nikołą Petkowem, usunięty ze stanowiska ambasadora i wezwany do kraju. Odmówił powrotu, za co został pozbawiony obywatelstwa bułgarskiego. Na emigracji zamieszkał w Zurychu z córką i z zięciem, skąd w 1953 przeniósł się do Paryża. Utrzymywał kontakty ze środowiskami emigracji antykomunistycznej. Zmarł w Paryżu.

Awanse podporucznik (Подпоручик) (1903) porucznik (Поручик) (1906) kapitan (Капитан) (1910) major (Майор) (1917) podpułkownik (Подполковник) (1919) pułkownik (Полковник) (1928) generał major (Генерал-майор) (1944) generał porucznik (Генерал-лейтенант) (1944) generał artylerii (Генерал от артилериятa) (1945)

Odznaczenia Order za Waleczność st. III i IV. Order Świętego Aleksandra 5 stopnia z mieczami Order Suworowa

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci uczelni wojskowych Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Sofijskiego Kategoria:Ambasadorowie Bułgarii Kategoria:Bułgarscy generałowie Kategoria:Bułgarscy ministrowie wojny Kategoria:Bułgarscy prawnicy Kategoria:Deputowani do Bułgarskiego Zgromadzenia Narodowego Kategoria:Internowani w czasie II wojny światowej Kategoria:Ludzie urodzeni w Gabrowie Kategoria:Odznaczeni Orderem Waleczności (Bułgaria) Kategoria:Odznaczeni Orderem Suworowa Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Aleksandra Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Carstwo Bułgarii) Kategoria:Urodzeni w 1883 Kategoria:Zmarli w 1954 Kategoria:Osoby skazane na karę śmierci w Bułgarii Kategoria:Internowani w Bułgarii