Słowa (fr. Les Mots) – antyromantyczna powieść autobiograficzna autorstwa Jeana-Paula Sartre’a wydana w 1964 (wcześniej ukazała się w odcinkach na łamach czasopisma Les Temps modernes)Julian Rogoziński, nota bibliograficzna do: Jean-Paul Sartre, Słowa, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa, 1968, s. 2–3 okładki.. Pierwsze polskie wydanie ukazało się w 1965.
W powieści autor opisuje czasy swojego dzieciństwa stosując poetykę zwięzłą, oschłą i niejednokrotnie zabarwioną tonami cierpkiej ironii, co było novum w stosunku do wcześniejszych powieści, zwłaszcza Muru (1939) i Dróg wolności (1945-1949), gdzie preferował lirykę i rozlewność. Sartre w Słowach porzucił też eksperymenty oparte na doświadczeniach współczesnej mu powieści amerykańskiej, nawiązując raczej do prozy znanych pamiętnikarzy i moralistów francuskich, w szczególności André Gide’a. Autor wykorzystał w swej powieści własne studia i analizy psychologiczne i filozoficzne nad twórczością Charles’a Baudelaire’a oraz Jeana Geneta.
W Słowach Sartre nie idealizuje swojego dzieciństwa i nie traktuje go jako „raju utraconego”. Raczej wnikliwie i krytycznie je analizuje, powściągając sentymenty na rzecz studium uwikłania w „komedię rodzinną”. Zrzuca kostium, w który starano się go ubrać w młodych latach. Poszukuje w sobie człowieka jako całości stworzonej ze wszystkich ludzi. Oprócz znakomitych analiz psychosocjologicznych dzieło zawiera barwne opisy środowisk mieszczańskich początku XX wieku i zmierzchającej już Belle époque.
W 1964 Sartre otrzymał Nagrodę Nobla za całokształt twórczości – według przyznających – bogaty w idee i wypełniony duchem wolności oraz poszukiwania prawdy, które wywarło daleko idący wpływ na XX wiek. Autor odmówił przyjęcia nagrodyThe Nobel Prize, The Nobel Prize in Literature 1964.. Pisarz na ogół odmawiał przyjmowania wyróżnień publicznych, włącznie z Legią Honorową ofiarowaną mu w 1945, ponieważ nie chciał, by ograniczały jego niezależność. Jego list dotarł do członków Akademii Szwedzkiej około miesiąc po podjęciu przez nich decyzji o wybraniu go laureatem nagrody, co uniemożliwiło zmianę osoby nagrodzonejBooklips, Archiwa noblowskie ujawniają: list Sartre’a z prośbą o odrzucenie jego kandydatury doszedł zbyt późno, aby wybrać kogoś innego..
Przypisy
Kategoria:Francuskie powieści autobiograficzne Kategoria:Jean-Paul Sartre Kategoria:Powieści z 1964