Aleksander Karol Jaxa Konarski (ur. 14 grudnia 1886 w Wilczycach, zm. 27 kwietnia 1940 w Suliszowie) – rotmistrz Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Urodził się 14 grudnia 1886 w Wilczycach, w rodzinie Aleksandra Konstantego Jaxa-Konarskiego herbu Gryf (1855–1941) i Wiktorii Oktawii Świda-Polny herbu Grabie (1865–1913).

W czasie wojny rosyjsko-japońskiej powołany do armii carskiej, z której zbiegł do Galicji. Ukończył Akademię Rolniczą w Dublanach i otrzymał dyplom agronoma. Pracował jako zarządca majątków w Rożniatowie i Porębie (koło Alwerni) oraz na stanowisku kierownika gospodarstwa doświadczalnego Studium Rolniczego Uniwersytetu Jagiellońskiego (w Mydlnikach koło Krakowa). Należał do konnej drużyny „Sokoła”, a w dniu 16 sierpnia 1914 roku wstąpił w Krakowie do Legionów Polskich. Otrzymał wówczas przydział do 3 szwadronu kawalerii, przemianowanego następnie na 2 pułk ułanów Legionów Polskich. Uczestnik kampanii karpackiej, besarabskiej i wołyńskiej. Walcząc w składzie II Brygady Legionów wyróżnił się w bitwie pod Mołotkowem (29 października 1914 r.). Wtedy to, jako wachmistrz i dowódca plutonu, podczas odwrotu prowadził patrol ubezpieczający – „często z narażeniem własnego życia" – i po stoczonej potyczce wziął do niewoli ośmiu rosyjskich żołnierzy. Podczas tego starcia został ranny. Za ten czyn odznaczony został w późniejszym okresie orderem wojskowym „Virtuti Militari" V klasy. Nadanie to zostało następnie potwierdzone dekretem Wodza Naczelnego marszałka Józefa Piłsudskiego L. 11960.VM z dnia 17 maja 1922 roku (opublikowanym w Dzienniku Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 3 z dnia 11 stycznia 1923 roku).

Od początku listopada 1914 roku przebywał w szpitalu w Dombó. W marcu 1915 r. powrócił do macierzystego szwadronu, w którym objął dowództwo II plutonu jednocześnie awansując na wachmistrza. Uczestnik szarży pod Rokitną. Od listopada 1915 roku wraz ze swym plutonem przeszedł do I Brygady Legionów. 1 kwietnia 1916 r. został mianowany chorążym kawalerii, a w dniu 1 kwietnia 1917 roku promowano go na podporucznika. W okresie od końca sierpnia 1916 r. do kwietnia 1917 roku piastował funkcję komisarza werbunkowego w Radomiu. Następnie został kierownikiem Powiatowego Urzędu Ziemskiego w Sandomierzu. Od maja 1917 r., na własną prośbę, ponownie w szeregach 2 pułku ułanów (służył w 2 i 5 szwadronach). Przeniesiony do 6 pułku piechoty Legionów Polskich. Po kryzysie przysięgowym (lipiec 1917 r.) pozostał w Polskim Korpusie Posiłkowym. 28 lipca 1917 został wymieniony we wniosku o odznaczenie austriackim Krzyżem Wojskowym Karola. W połowie grudnia 1917 r. zwolniony z Legionów Polskich na własną prośbę, gospodarował na wydzierżawionych folwarkach na Lubelszczyźnie.

Podczas wojny polsko-bolszewickiej wstąpił jako ochotnik, w sierpniu 1920 r., do 2 pułku szwoleżerów Rokitniańskich. 1 stycznia 1921 roku został bezterminowo urlopowany z wojska za wstawiennictwem Związku Ziemian. 14 kwietnia 1921 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu porucznika, w kawalerii, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich. Pozostając poza wojskiem administrował dobrami ziemskimi, a od roku 1932 pracował na stanowisku urzędniczym w Ministerstwie Rolnictwa i Reform Rolnych.

8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu rotmistrza rezerwy ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 260. lokatą w korpusie oficerów jazdy. Posiadał wówczas przydział w rezerwie do 2 pułku szwoleżerów Rokitniańskich w Bielsku-Białej. W 1934 znajdował się w ewidencji PKU Warszawa Miasto III i przynależał do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr I.

W czasie okupacji, ciężko chory, został w 1939 roku wysiedlony przez Niemców. Zmarł w majątku krewnych w Suliszowie koło Sandomierza. Pochowany na cmentarzu parafialnym w Łoniowie. Jego żoną była Teresa z domu Pokrzywnicka, z którą miał córki Zofię i Annę oraz syna Aleksandra.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5475 – 17 maja 1922. Krzyż Niepodległości – 2 sierpnia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”... Krzyż Walecznych Srebrny Medal Waleczności II klasy – 1915

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Waleczności Kategoria:Żołnierze I Brygady Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze II Brygady Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze III Brygady Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze Polskiego Korpusu Posiłkowego Kategoria:Oficerowie kawalerii Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Polacy w I wojnie światowej Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Mołotkowem 1914 Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1886 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Oficerowie 2 Pułku Szwoleżerów Rokitniańskich Kategoria:Ludzie urodzeni w Wilczycach (województwo świętokrzyskie)