Jerzy Jan Skoryna-Lipski (ur. 16 grudnia 1926 w Krakowie, zm. 28 grudnia 2010 w Meksyku) – plutonowy podchorąży NSZ i AK, uczestnik Powstania warszawskiego, inżynier, dziennikarz.
Życiorys Urodził się w Krakowie, w rodzinie Jana i Konstancji z domu Lipska. Ukończył powszechną Szkołę Rodziny Wojskowej, a następnie gimnazjum Ojców Marianów na warszawskich Bielanach. Wstąpił w szeregi Narodowych Sił Zbrojnych – brał udział w transporcie broni, kolportażu prasy podziemnej oraz rozbrajaniu żołnierzy niemieckich. W 1944 uczestniczył w konspiracyjnym kursie Szkoły Podchorążych i otrzymał stopień kaprala podchorążego.
W czasie Powstania Warszawskiego walczył w zgrupowaniach „Harnaś”, „Chrobry II” w kompanii „Warszawianka”. Ranny we wrześniu, awansowany do stopnia plutonowego podchorążego. W niewoli niemieckiej w obozach w Ożarowie, Łambinowicach, Sandbostel i Lubece. Po wyzwoleniu z ostatniego obozu, poprzez Niemcy, Holandię, Belgię i Francję dostał się do Włoch i zaciągnął się do II Korpusu.
19 października 1946, jako członek załogi lotniskowca HMS „Queen”, przybył do Montrealu, a następnie przez Kanadę oraz USA dotarł do Meksyku, gdzie przebywał jego ojciec Jan.
W Meksyku uzyskał wyższe wykształcenie na Uniwersytecie Panamerykańskim na wydziale Inżynierii Przemysłowej oraz Filozofii Socjalnej i Polityki.
Działalność polonijna Dzięki jego staraniom i przychylności księdza prymasa Meksyku kard. Miguela Dario Miranda y Gomeza i przy poparciu Prymasa Polski ks. Kard. Stefana Wyszyńskiego oraz rządu polskiego w Londynie dnia 3 maja 1959, Polska jako jedyny kraj Europy została poświęcona Matce Bożej z Guadalupe, Królowej Meksyku.
W następnym roku dzięki jego staraniom udało się wybudować w Meksyku kościół parafialny pod wezwaniem Matki Bożej Częstochowskiej.
Pragnieniem Prymasa kard. Wyszyńskiego było aby w Polsce wybudować świątynię pod wezwaniem Matki Bożej z Guadalupe, Królowej Meksyku. Kościół i parafia została powołana w 1981 w podwarszawskich Laskach.
Jerzy Skoryna był inicjatorem wielu polskich pomników na ziemi meksykańskiej:
- popiersie płk Stanisława Skarżyńskiego w Galerii Sławnych Lotników,
- w bazylice guadalupiańskiej pamiątkowa tablica z Orłem Polskim na pamiątkę konsekracji z 3 maja 1959,
- na głównej stołecznej alei postawiono pomnik Ignacego Jana Paderewskiego,
- w pobliskim parku pomnik Mikołaja Kopernika,
- w szpitalu Narodowym popiersie Marii Skłodowskiej-Curie,
- stworzył Instytut Studiów Kultury i Społeczeństw Europejskich,
Przetłumaczył na język hiszpański:
"Armia Krajowa"; gen. T. Bór Komorowski, "Zaproszenie do Moskwy" oraz "Katyń"; Z. Stypułkowski, "Zbrodnia Katyńska w świetle dokumentów"; gen. W. Anders, "W imieniu Kremla"; S. Korboński
Był delegatem z Londynu na Meksyk Stowarzyszenia Polskich Kombatantów, oraz Koła Byłych Żołnierzy Armii Krajowej i przedstawicielem Unii Stowarzyszeń i Organizacji Polskich Ameryki Łacińskiej - USOPAŁ.
Ordery i odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych Krzyż Armii Krajowej Medal Wojska - czterokrotnie Warszawski Krzyż Powstańczy Złoty Prymasowski Medal „Zasłużonemu w Posłudze dla Kościoła i Narodu” Odznaka Weterana Walk o Niepodległość Złota Odznaka Honorowa SPK (Stowarzyszenie Polskich Kombatantów) brytyjski Medal Wojny 1939–1945 meksykańskie odznaczenia - Polonia Semper Fidelis, Komandoria z Gwiazdą de los Defensores de la Patria con Estrelia”.
Przypisy
Bibliografia Radio Maryja AZ Polonia
Linki zewnętrzne Łosiowisko
Kategoria:Powstańcy warszawscy Kategoria:Żołnierze Narodowych Sił Zbrojnych Kategoria:Podchorążowie Armii Krajowej Kategoria:Podoficerowie Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Weteran Walk o Wolność i Niepodległość Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Warszawskim Krzyżem Powstańczym Kategoria:Działacze polonijni Kategoria:Polacy w Meksyku Kategoria:Urodzeni w 1926 Kategoria:Zmarli w 2010 Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Tłumacze na język hiszpański Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Wojny 1939–1945