Zygmunt Ignacy Rogala (ur. 14 października 1879 w Kamieniu Krajeńskim, zm. 11 marca 1932 w Pelplinie)Anastazy Nadolny, Księża diecezji chełmińskiej absolwenci gimnazjum chojnickiego w latach 1815–1915 (1920) [w:] Chojnickie Gimnazjum – historia, wartości i wychowankowie, red. Janusz Gierszewski, Wiesław Śmigiel, Bogdan Kuffel, Chojnice 2015. – polski duchowny rzymskokatolicki, dr teologii, kanonik Kapituły Katedralnej, wikariusz generalny Diecezji Chełmińskiej.
Życiorys Urodził się w rodzinie Franciszka, lekarzaRogala Zygmunt (1879–1932) [dostęp 2026-02-09]., i Walerii z domu Heese (1859–1940). Brat Czesława Franciszka, Anieli Wegner (1881–1947). Kształcił się w Collegium Marianum w Pelplinie (1890–1894) oraz w gimnazjach w Chełmnie i Chojnicach, gdzie w 1896 zdał maturę. W latach 1894–1896 należał do tajnej organizacji filomackiej (koła seniorów Towarzystwa Tomasza Zana). W 1898 wstąpił do Seminarium Duchownego w Pelplinie. Z polecenia przełożonych podjął studia we Wrocławiu (1901), a następnie w Münster (1902–1903). Święcenia kapłańskie przyjął 24 lipca 1904 w Pelplinie. Po półrocznym wikariacie w Czersku został wikariuszem katedralnym w Pelplinie, asystentem w kancelarii biskupiej i przejściowo prokuratorem seminaryjnym. W 1907 obronił doktorat w Münster na podstawie pracy promocyjnej pt. Die Anfänge des arianischen Streites. Władze pruskie nie zgodziły się na objęcie przez Zygmunta Rogalę stanowiska docenta na UJ w Krakowie. W 1907 był wikariuszem Parafii Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Pączewie. W latach 1915–1927 był proboszczem kościoła farnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Chełmnie. Należał do organizacji oświatowych, był członkiem Towarzystwa Naukowego w Toruniu (od 1905) i prezesem komitetu powiatowego Towarzystwa Czytelni Ludowych. W 1918 był współorganizatorem i sekretarzem Powiatowej Rady Ludowej w ChełmnieJan Walkusz, Działalność polityczno-narodowa duchowieństwa Pomorza Nadwiślańskiego 1918–1939 „Dzieje Najnowsze”, Rocznik XXIII – 1991, 4 PL ISSN 0419-8824, s. 4.. Z jej ramienia został delegatem na Polski Sejm Dzielnicowy, który obradował od 3 do 5 grudnia 1918 w Poznaniu. Jako członek Powiatowej Rady Ludowej organizował polskie szkolnictwo w powiecie, rozprowadzał polskie elementarze, przemawiał na wiecach umacniając ducha polskiego. 26 stycznia 1919 otrzymał tytuł członka honorowego Towarzystwa Nauczycieli Polaków w Ziemi Chełmińskiej. Wspólnie z miejscowymi działaczami założył w lipcu 1919 lokalną gazetę „Nadwiślanin”. Pełnił obowiązki wiceprzewodniczącego Rady Powiatowej i członka Rady Miejskiej. Uczestniczył w życiu politycznym miasta i powiatu. W latach 1922–1927 był dziekanem dekanatu chełmińskiego. W 1926 został Prałatem Domowym Jego Świątobliwości. 22 lutego 1927 biskup Stanisław W. Okoniewski mianował go kanonikiem Kapituły Katedralnej, w maju 1927 wikariuszem generalnym Diecezji Chełmińskiej. W latach 1927–1928 był redaktorem „Orędownika Kościelnego. Urzędowego Organu Diecezji Chełmińskiej”, a w latach 1929–1932 redaktorem odpowiedzialnym „Miesięcznika Diecezji Chełmińskiej”.
Z okazji 25-lecia święceń kapłańskich w 1929 otrzymał honorowe obywatelstwo miasta Chełmna. 8 listopada 1930 „za zasługi na polu pracy narodowo-społecznej” został mu nadany Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski..
Zmarł 11 marca 1932 w Pelplinie.
Publikacje
Rogala Zygmunt, Die Anfänge des arianischen Streites, Paderborn, F.Schoeningh 1907.
Przypisy
Bibliografia Rogala Zygmunt (1879–1932) [w:] Henryk Mross, Słownik biograficzny kapłanów Diecezji Chełmińskiej wyświęconych w latach 1821–1920, Wydawnictwo „Bernardinum”, Pelplin 1995, s. 271–272.
Kategoria:Członkowie Towarzystwa Czytelni Ludowych (zabór pruski) Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego w Toruniu Kategoria:Delegaci na Polski Sejm Dzielnicowy Kategoria:Duchowni katoliccy zaboru pruskiego Kategoria:Filomaci pomorscy Kategoria:Ludzie urodzeni w Kamieniu Krajeńskim Kategoria:Ludzie związani z Chełmnem Kategoria:Ludzie związani z Pelplinem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Urodzeni w 1879 Kategoria:Zmarli w 1932