Sawanka białogardła (Sylvietta philippae) – gatunek małego ptaka z rodziny krótkosterek (Macrosphenidae). Występuje w części Somalii oraz przyległych do niej regionach Etiopii. Ma status gatunku niedostatecznie rozpoznanego (DD, Data Deficient).
Taksonomia Sawanka białogardła została po raz pierwszy opisana przez Geoffreya Archera na podstawie okazu pozyskanego w lutym 1918. Opis nigdy się jednak nie ukazał, choć w Muzeum Brytyjskim nieokreślona osoba rozpoznała w owym okazie nowy gatunek. Według Archera należał on do rodzaju Eremomela. Po raz pierwszy formalnie gatunek opisał John G. Williams w 1955 na łamach „The Ibis”. Holotyp pochodził z Somali Włoskiego, dzisiejszej południowej części Somalii (podano koordynaty: ), był to dorosły samiec pozyskany 8 marca 1954. Został przekazany do Muzeum Historii Naturalnej w Londynie (ówcześnie Muzeum Brytyjskiego). Autor nadał nowemu gatunkowi nazwę Sylvietta philippae. Epitetem gatunkowym upamiętnił swoją żonę, Philippę Elizabeth Williams, i wyraził uznanie dla jej wyrozumiałości wobec jego nieobecności spowodowanych wyprawami badawczymi. Nazwa ta jest obecnie (2025) podtrzymywana przez Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny. Nie wyróżnia on podgatunków, podobnie jak autorzy HBW.
Morfologia Długość ciała wynosi około 8 cm, masa ciała – 9–10 g. Sawanki białogardłe mają bardzo krótkie ogony i stosunkowo krótkie dzioby jak na przedstawicieli swojego rodzaju. Wierzch ciała szary. Widoczna wąska biała brew, przód głowy nieco ciemniejszy. Spód ciała jasnożółty, pierś i boki ciała nieco bardziej popielate. Broda i gardło białawe. Nogi czerwonobrązowe.
Zasięg występowania Zasięg występowania sawanek białogardłych obejmuje północno-zachodnią, środkową i południowo-zachodnią Somalię (od Burco i Dhabar Dalool na południe do okolic Waajid i Luuq) oraz przyległe tereny południowej i południowo-wschodniej Etiopii. BirdLife International szacuje zasięg występowania na 395 tys. km².
W 2015 znano cztery siedliska w Somalilandzie, w których występują sawanki białogardłe. Niewielka liczba stwierdzeń w XX wieku nie zgadza się ze współczesnymi obserwacjami, prawdopodobnie nie jest to w tym regionie gatunek rzadki, a jedynie niedostatecznie zbadany. W 2006 znany zasięg tego gatunku w Etiopii, gdzie po raz pierwszy stwierdzono sawanki białogardłe w 1971, obejmował tereny położone najwyżej 80 km od somalijskiej granicy. Nie był wystarczająco dobrze badany ze względu na niewielką liczbę odwiedzających kraj ornitologów oraz trwające konflikty, między innymi w regionie Ogaden.
Ekologia i zachowanie Środowiskiem życia sawanek białogardłych są zarośla akacji (Acacia) i balsamowców (Commiphora) na terenach pustynnych, głównie o podłożu skalistym lub na czerwonych piaszczystych glebach. Występują głównie do 300 m n.p.m., lecz odnotowywane były do 900 m n.p.m. (lub, według innych źródeł, 950 m n.p.m.).
Sawanki białogardłe żywią się chrząszczami i innymi owadami, w tym niewielkimi gąsienicami. Żerują zwykle w niewielkich grupach, często w towarzystwie innych małych wróblowych. W poszukiwaniu pokarmu przeszukują gałęzie, liście i kwiaty. Lęgi odbywają się w maju i czerwcu. Poza tym brak informacji.
Status zagrożenia IUCN nadaje sawance białogardłej status gatunku niedostatecznie rozpoznanego (DD, Data Deficient) nieprzerwanie od 2000 roku (stan w 2025). Wcześniej uznawana była za gatunek bliski zagrożenia wyginięciem (NT, Near Threatened). Ze względu na brak dowodów na spadki liczebności bądź istnienie poważnych zagrożeń dla gatunku BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako prawdopodobnie stabilny.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Krótkosterki Kategoria:Ptaki Afryki Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1955 roku