Oligostraca – nadgromada stawonogów z kladu Pancrustacea obejmująca zaliczane tradycyjnie do skorupiaków: małżoraczki, wąsoraczki, tarczenice i wrzęchy. W większości osiągają drobne rozmiary ciała. Małżoraczki żyją wolno w wodach słonych i słodkich, wąsoraczki zamieszkują interstycjal, zaś tarczenice i wrzęchy są pasożytami kręgowców.
Nazwę Oligostraca dla rzeczonego kladu, rozpoznanego w molekularno-morfologicznej analizie filogenetycznej wprowadzili w 1998 J. Zrzavý, V. Hypša i M. Vlásková. Miano to nawiązuje do charakterystycznych dla nich krótkich korpusów zbudowanych ze zredukowanej liczby segmentów (oligomerycznych). Cecha ta nie jest jednak widoczna u wrzęch, które to mają robakowate ciało o zatartej segmentacji i wydłużonym końcu tylnym, przystosowane do pasożytnictwa wewnętrznego. Monofiletyzm Oligostraca wspierają liczne współczesne analizy filogentyczne, w tym: Regiera i innych z 2010, Oakleya i innych z 2013, Rota-Stabelliego i innych z 2013, Schwentnera i innych z 2017, Schwentnera i innych z 2018 oraz Lozano-Fernandeza i innych z 2019. W większości z nich zajmują one pozycję siostrzaną dla wszystkich pozostałych Pancrustacea, tworzących klad Altocrustacea. Według wyników analiz Zrzavego i innych z 1998, Regiera i innych z 2010 oraz Oakleya i innych z 2013 pozycję bazalną wśród Oligostraca zajmują małżoraczki, natomiast tarczenice i wrzęchy tworzą razem klad Ichthyostraca.
Badania metodą zegara molekularnego przeprowadzone przez Schwentnera i innych w 2017 wskazują, że rozejście się linii ewolucyjnych Oligostraca i Altocrustacea miało miejsce w ediakarze.
Uproszczony kladogram Pancrustacea wg Regiera i innych z 2010
Uproszczony kladogram Pancrustacea wg Oakleya i innych z 2013
Przypisy
Kategoria:Skorupiaki