Organizacja austro-węgierskiego pułku armat polowych – etat pułku artylerii polowej cesarskiej i królewskiej Armii oraz królewsko-węgierskiej Obrony Krajowej.

W 1914 siły zbrojne Monarchii Austro-Węgierskiej posiadały 42 pułki armat polowych w c. i k. Armii, 8 dywizjonów armat polowych w c. k. Obronie Krajowej oraz 8 pułków armat polowych w k. węg. Obronie Krajowej. Pułki armat polowych k. węg. Obrony Krajowej posiadały taką samą organizację, jak pułki armat polowych wojska wspólnego, tak w czasie pokoju, jak i w czasie wojny. Jeżeli chodzi o dywizjony armat polowych c. k. Obrony Krajowej to, planowano ich rozwinięcie w osiem pułków armat polowych. Pułk

Każdy pułk stanowił samodzielne „ciało rachunkowe” i posiadał komisje zarządzającą i kasową. Zapasy mobilizacyjne (augmentacyjne) pułk posiadał przy sobie. Wojenny materiał artyleryjski znajdował się pod zarządem specjalnej komisji materiałowej usytuowanej na szczeblu brygady artylerii. W skład wspomnianej komisji wchodził komendant brygady, jako prezes, komendant pułku haubic polowych, komendanci baterii (po jednym z każdego pułku należącego do brygady), komendant kadry oddziału uzupełniającego pułku haubic polowych oraz jeden porucznik lub podporucznik.

Pułk na stopie pokojowej składał się komendy pułku, dwóch dywizjonów, każdy po dwie baterie (w niektórych pułkach drugi dywizjon miał trzy baterie), kadry baterii uzupełniającej, magazynu augmentacyjnego i kadry parku amunicyjnego. Komenda pułku była przydzielona pod względem prowiantowym do kadry baterii uzupełniającej.

Pułk na stopie wojennej składał się komendy pułku, dwóch dywizjonów, każdy po dwie baterie (względnie drugi dywizjon trzy baterie), oddziału rezerwowego (cztery działa z obsługą), który wyruszał z pułkiem w pole, taboru bojowego i taboru prowiantowego, a także nowych formacji dla służby drugiej linii, według potrzeb i możliwości.

Pułk był jednostką organizacyjną „stanowiącą podstawę do kompletowania” (uzupełniania). 200px|thumb|left|Żołnierz artylerii polowej 150px|thumb|Porucznik artylerii polowej w mundurze paradnym +Organizacja pułku armat polowychpokojowawojennatyp Ityp IItyp Ityp IIkomenda pułkukomenda pułku1 dywizjon1 dywizjon1 bateria1 bateria2 bateria2 bateria2 dywizjon2 dywizjon3 bateria3 bateria4 bateria4 bateria5 bateria5 bateriakadra baterii uzupełniającejbateria uzupełniającakadra parku amunicyjnegokadra parku amunicyjnegomagazyn mobilizacyjnyoddział rezerwowynie występowaływ organizacji pokojowejtabor bojowytabor prowiantowypark amunicyjnynowe formacje dla służby drugiej linii, według potrzeb i możliwości Sztab pułku Sztab pułku na stopie pokojowej składał się z:

Razem 7 oficerów (gażystów) oraz 18 żołnierzy i 7 koni. Sztab na stopie bojowej liczył 50 ludzi, 30 koni oraz dwa czterokonne wozy sztabowe. Bateria Bateria była jednostką taktyczną niższego rzędu, składającą się z 8 cm armata polowa wzór 1905 lub 1905/08. Modele różniły się tylko tym, że drugi z nich mógł być rozłożony dla łatwiejszego transportu (w górach).

Bateria na stopie pokojowej składała się z dwóch plutonów, każdy po dwa półplutony (1 armata). Liczyła ona: 240px|thumb|8 cm armata polowa wzór 1905 240px|thumb|Artyleria polowa w marszu 240px|thumb|8 cm armata polowa wzór 1905 nad Isonzo +stan normalnystan podwyższonykomendanta baterii (kapitana)11oficerów33chorążego11starszego ogniomistrza11ogniomistrza11plutonowych45kaprali34kaprali telefonicznych22trębacza (podoficera)11podoficera rachunkowego11starszych żołnierzy1214starszego żołnierza (telefonistę)11szeregowców6979ordynansów oficerskich44koni własnych11koni wojskowych (wierzchowych)1921koni pociągowych3343armat44jaszczyków2 (bez zaprzęgów)2 (z zaprzęgami)wóz z narzędziami1 (bez zaprzęgu)1 (bez zaprzęgu)wóz bagażowy1 (bez zaprzęgu)1 (bez zaprzęgu)wozów prowiantowych2 (bez zaprzęgów)2 (bez zaprzęgów) Razem 5 oficerów, 99 (113) żołnierzy, 53 (65) koni, 6 wozów oraz 4 armaty.

Bateria na stopie pokojowej wojennej się z trzech plutonów, każdy po dwa półplutony (1 armata). W baterii występowały następujące stanowiska etatowe: 240px|thumb|Plutonowy artylerii polowej +stanowisko etatowestopień wojskowykomendant bateriikapitanI oficer (zastępca komendanta baterii)porucznikoficer dowodzący przodkamiporucznik / podporucznikwywiadowcapodporucznik / chorążyogniomistrzkapralpodoficer za frontemogniomistrzpodoficer od przodkówkomendanci armatplutonowipodoficer ordynansowy komendanta bateriikapralpodoficer ordynansowy I oficerapodoficer od przodkówpodoficer od katomierza bateryjnegocelowniczystarsi żołnierzekowalstarszy żołnierztelefonistapodoficersanitariusztrębacz bateryjnytrębacz (podoficer)trębacz I oficeratrębaczobsługa armatkanonierzywoźnice Razem bateria liczyła 180 ludzi i 140 koni, 6 armat (sześciokonnych), 6 jaszczy (sześciokonnych), 1 wóz z przyborami. W taborze bojowym 1 kuchnia polowa (dwukonna). W taborze prowiantowym 3 wozy prowiantowe (dwukonne), 1 wóz bagażowy (dwukonny) oraz 1 wóz z rekwizytami (sześciokonny).

Oddziałami specjalnymi baterii były: oddział telefoniczny (dla pięciu stacji), patrol sanitarny oraz stały patrol wywiadowczy.

W oddziale telefonicznym trzy stacje były czynne, a dwie rezerwowe. Skład stacji: 1 telefonista i 1 ordynans (stacja nr 3 była konna). Każda stacja była wyposażona w 1 aparat, 1 telefon magnesowy, 3 km łącznika oraz jeden „garnitur” sygnalizacyjny.

Patrol sanitarny liczył jednego podoficera i 4 sanitariuszy.

Stały patrol wywiadowczy składał się z jednego oficera (chorążego lub kadeta), jednego ogniomistrza i dwóch kaprali, którzy musieli być wyszkoleni w służbie telefonicznej i sygnalizacyjnej oraz zaopatrzeni w lornetki, busole, latarnie, liny, chorągiewki sygnalizacyjne i mapy. Patrole mogły być dzielone na półpatrole lub łączone po kilka z różnych baterii pod jednolitym kierownictwem.

Przypisy

Bibliografia

!