Josef Hellmesberger Sr. (ur. 3 listopada 1828 w Wiedniu, zm. 24 października 1893 tamże) – austriacki skrzypek, dyrygent, pedagog i kompozytor.
Życiorys Urodził się w Wiedniu w rodzinie z tradycjami muzycznymi. Muzykami również byli: ojciec Georg (1800–1873), brat Georg (1830–1852) oraz synowie: Josef zw. Pepi (1855–1907) i Ferdinand (1863–1940). Studiował pod kierunkiem swojego ojca w Konserwatorium Wiedeńskim i już w wieku 17 lat został solistą w orkiestrze opery dworskiej (Hofoper).
Był profesorem skrzypiec i niemal do śmierci dyrektorem Wiedeńskiego Konserwatorium, które pod jego kierownictwem osiągnęło światową sławę. W latach 1851–1859 był dyrektorem artystycznym i dyrygentem koncertów w , przekształcając amatorską orkiestrę w zespół wysokiej klasy profesjonalistów. Od 1860 był koncertmistrzem w dworskiej kapeli (Hofkapelle). W 1870 tymczasowo objął kierownictwo Singverein w Gesellschaft der Musikfreunde – najważniejszym wiedeńskim chórze.
W 1849 wraz z Carlem Heisslerem, Matthiasem Durstem i Carlem Schlesingerem założył , już od pierwszego koncertu uznany wiodący wiedeński kwartet smyczkowy. Jego repertuar obejmował głównie klasyczne utwory kameralne kompozytorów wiedeńskich, wydatnie też przyczynił się do spopularyzowania muzyki kameralnej Beethovena, Schuberta, Brahmsa i Brucknera. Od 1883 do kwartetu dołączył młodszy syn Josefa Hellmesbergera Sr. – wiolonczelista Ferdinand; w 1891 kierowanie kwartetem przejął jego starszy syn – Josef (Pepi), z którym zespół odbywał tournée m.in. do Turcji i Egiptu.
Życie prywatne Josef Hellmesberger w 1851 ożenił się z aktorką Rosą Johanną Wilhelminą Anschütz (1830–1909), z którą miał dwie córki: śpiewaczkę Rosę (1854–1916) i aktorkę Emilię (1866–1907) oraz dwóch synów: skrzypka Josefa (1855–1907) i wiolonczelistę Ferdinanda (1863–1940).
Zmarł w wieku 64 lat. Został pochowany na wiedeńskim cmentarzu Hietzinger.
Twórczość Komponował głównie utwory o przeznaczeniu pedagogicznym, mające dziś jedynie wartość historyczną. Jest autorem wielu opracowań i transkrypcji na skrzypce.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
w Music Encyclopedia Josef Hellmesberger Sr. w Österreich-Lexikon
Kategoria:Austriaccy skrzypkowie Kategoria:Austriaccy dyrygenci Kategoria:Austriaccy pedagodzy muzyczni Kategoria:Austriaccy kompozytorzy Kategoria:Ludzie urodzeni w Wiedniu Kategoria:Urodzeni w 1828 Kategoria:Zmarli w 1893