Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO) – zintegrowany system teleinformatyczny, w skład którego wchodzi funkcjonujący od dnia 24 stycznia 2018 r. Rejestr-BDO oraz moduły ewidencji i sprawozdawczości, które zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach () zostały uruchomione od 1 stycznia 2020 r.

Korzyści Baza danych o odpadach ma za zadanie uszczelnić system gospodarowania odpadami, zwiększyć skuteczność walki z szarą strefą i dzikimi wysypiskami oraz poprawić poziom recyklingu. Dzięki systemowi użytkownicy będą realizować obowiązki ewidencyjne i sprawozdawcze wyłącznie elektronicznie, co pozwoli na gromadzenie i zarządzanie wszystkimi informacjami o odpadach.

Do najważniejszych korzyści wprowadzenia bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami należą m.in.:

zwiększenie kontroli nad krajową gospodarką odpadami oraz zapewnienie monitoringu przepływu strumieni odpadów przez umożliwienie prowadzenia ewidencji odpadów w BDO optymalizacja procesu sprawozdawczości z prowadzonej gospodarki odpadami optymalizacja procesów wpisu do Rejestru-BDO, aktualizacji danych oraz wykreślenia podmiotów z rejestru przez wprowadzenie formy elektronicznej ograniczenie nieprawidłowości w sektorze gospodarki odpadami.

Obowiązek wpisu do rejestru Obowiązek wpisu do Rejestru BDO oraz, od 1 stycznia 2020 r., prowadzenia w nim ewidencji i sprawozdawczości odpadów dotyczy przedsiębiorców, którzy:

wytwarzają odpady oraz prowadzą ewidencję tych odpadów wprowadzają na terytorium kraju produkty w opakowaniach, opony, oleje smarowe, pojazdy, baterie lub akumulatory, sprzęt elektryczny i elektroniczny produkują lub importują opakowania albo kupują je w ramach transakcji wewnątrzwspólnotowych (od firm unijnych).

Wpis do Rejestru BDO powinny posiadać podmioty wymienione w art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. O tym, czy firma powinna znajdować się w rejestrze decyduje obszar, w którym podmiot prowadzi działalność, a także zakres tej działalności oraz ilość i rodzaj odpadów, jakie produkuje.

Podmioty zwolnione z rejestracji BDO Nie wszystkie podmioty działające w gospodarce odpadami mają obowiązek rejestracji w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO). Zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, istnieją wyjątki zwalniające z obowiązku uzyskania wpisu do Rejestru-BDO.

Zwolnione z obowiązku rejestracji są m.in. podmioty, które:

nie mają obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów, nie wprowadzają na rynek produktów, opakowań, sprzętu elektrycznego, baterii, akumulatorów itp., korzystają z odpadów na potrzeby własne lub działają nieprofesjonalnie w ograniczonym zakresie.

Przykłady podmiotów zwolnionych z rejestracji BDO Wpisowi do Rejestru-BDO nie podlega:

Osoba fizyczna oraz jednostka organizacyjna niebędąca przedsiębiorcą, która wykorzystuje odpady na potrzeby własne (art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach). Podmiot posiadający grunt, na którym stosowane są komunalne osady ściekowe do: uprawy roślin przeznaczonych do produkcji kompostu, uprawy roślin nieprzeznaczonych do spożycia i do produkcji pasz (art. 50 ust. 1 pkt 2). Podmiot prowadzący nieprofesjonalną działalność w zakresie zbierania odpadów opakowaniowych oraz zużytych artykułów konsumpcyjnych (np. apteki zbierające przeterminowane leki), o ile odbywa się to w sposób nieregularny i na małą skalę (art. 50 ust. 1 pkt 3). Podmiot transportujący wyłącznie wytworzone przez siebie odpady, bez zlecania transportu innym podmiotom (art. 50 ust. 1 pkt 5). Rolnik będący wytwórcą odpadów, prowadzący gospodarstwo rolne o powierzchni mniejszej niż 75 ha, pod warunkiem że odpady nie są niebezpieczne (art. 51 ust. 2). Sklepy i hurtownie, które: nie oferują klientom toreb z tworzyw sztucznych, lub oferują wyłącznie bardzo lekkie torby (do 15 mikrometrów), niepodlegające opłacie recyklingowej (zgodnie z ustawą o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą lub przedsiębiorcy, którzy wytwarzają jedynie odpady komunalne, objęte gminnym systemem odbioru, i nie wytwarzają innych odpadów (art. 50 ust. 1 pkt 4). Podmioty zlecające usługę budowy, remontu, sprzątania czy konserwacji innemu wykonawcy, jeśli na mocy umowy usługodawca przejmuje obowiązek zagospodarowania odpadów jako ich wytwórca (art. 3 ust. 1 pkt 32 lit. b).

Uwagi Należy pamiętać, że nawet jeśli dany podmiot nie musi prowadzić ewidencji odpadów, może mieć obowiązek rejestracji w BDO z innych tytułów — np. jako wprowadzający produkty w opakowaniach, sprzęt elektryczny, baterie, pojazdy itp. Obowiązki rejestrowe należy więc analizować indywidualnie, biorąc pod uwagę pełen zakres działalności danego podmiotu. .

Kategorie i ilości odpadów zwolnione z ewidencji Rodzaje odpadów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów, określa załącznik do Rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 5 listopada 2024 r. w sprawie rodzajów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów ().

Objaśnienia dotyczące zwolnienia wynikające z ustawy o odpadach są także opisane w dokumencie "Objaśnienia prawne Ministra Klimatu dotyczące obowiązku rejestracji w BDO".

Elektroniczna ewidencja odpadów oraz sprawozdawczość Od 1 stycznia 2020 r. przez konto w BDO, prowadzona jest elektroniczna ewidencja odpadów. Tego typu dokumentacja zastąpi karty przekazania odpadów, karty ewidencji odpadów, karty ewidencji komunalnych osadów ściekowych czy karty ewidencji zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego.

Do prowadzenia ewidencji odpadów zobowiązany jest każdy posiadacz odpadów.

Zgodnie z przepisami sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami musi sporządzać każdy wytwórca, który ma obowiązek do prowadzenia ewidencji odpadów.

Dotychczas dane z papierowych sprawozdań były wprowadzane do BDO za pośrednictwem elektronicznego formularza wypełnianego na indywidualnym koncie w BDO.

Od 1 stycznia 2020 r. sprawozdania będą przygotowywane elektronicznie w BDO – nie będzie trzeba ich przenosić z dokumentacji papierowej. Docelowo dane do sprawozdań będą pobierane automatycznie z dokumentów wprowadzonych do ewidencji.

Zakres danych podawanych w sprawozdaniu będzie różny dla różnych kategorii posiadaczy odpadów.

Obowiązek umieszczania numeru rejestrowego na dokumentach Wszystkim przedsiębiorcom zarejestrowanym w BDO właściwy marszałek województwa przydziela indywidualny numer rejestrowy.

Firmy, które wnoszą opłatę rejestrową i opłatę roczną muszą umieszczać ten numer na dokumentach związanych z działalnością w zakresie wprowadzanych opakowań, produktów i odpadów. Dotyczy to w szczególności:

faktur VAT paragonów fiskalnych umów kupna-sprzedaży sprawozdań kart przekazania i ewidencji odpadów.

Obowiązek umieszczania numeru rejestrowego na dokumentach związanych z prowadzoną działalnością mają:

wprowadzający sprzęt elektryczny i elektroniczny oraz autoryzowani przedstawiciele wprowadzający baterie lub akumulatory wprowadzający pojazdy producent, importer i wewnątrzwspólnotowy nabywca opakowań wprowadzający na terytorium kraju produkty w opakowaniach wprowadzający na terytorium kraju opony wprowadzający na terytorium kraju oleje smarowe.

Kary administracyjne Sankcją za niestosowanie przepisów ustawy w zakresie BDO może być grzywna lub areszt wymierzane przez sądy oraz administracyjne kary pieniężne nakładane przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska.

Administracyjna kara pieniężna jest nakładana m.in. za:

prowadzenie działalności bez wymaganego wpisu do Rejestru BDO nieumieszczanie numeru rejestrowego, nadawanego przy okazji rejestracji w Rejestrze BDO na dokumentach sporządzanych w związku z prowadzoną działalnością.

Administracyjna kara pieniężna wynosi od 5000 zł do 1 mln zł.

Szczegółowe przepisy karne dotyczące podmiotów z obowiązkiem rejestracji w systemie BDO opisane są w Dziale X pt. "Przepisy karne i administracyjne kary pieniężne", który zawiera ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

Przypisy

Kategoria:Gospodarka odpadami