Pliszka cytrynowa (Motacilla citreola) – gatunek małego ptaka z rodziny pliszkowatych (Motacillidae). Zamieszkuje Eurazję, nie jest zagrożony.
Zasięg występowania Pliszka cytrynowa zamieszke środkową i północną Azję, Europę Wschodnią po wschodni skraj Europy Środkowej, oraz wyspowo Europę Północną. Gatunek wędrowny, zimuje w południowej Azji. Dawniej sporadycznie, obecnie coraz częściej zalatuje do zachodniej Europy.
W Polsce jest gatunkiem nie tylko zalatującym, ale też lęgowym (100–200 par według szacunków z lat 2013–2014). Pierwsze lęgi ptaków tego gatunku na terenie kraju stwierdzono w 1994 roku. Gniazduje m.in. w okolicach ujścia Redy w Nadmorskim Parku Krajobrazowym, nad zbiornikiem Siemianówka i na Bagnach Biebrzańskich, obserwowana także w granicach użytku ekologicznego „Zielone Wyspy”.
Systematyka Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) wyróżnia dwa podgatunki Motacilla citreola: pliszka cytrynowa (M. citreola citreola) – północna i wschodnia Europa do środkowej Syberii, Mongolii i północno-wschodnich Chin. pliszka szponiasta (M. citreola calcarata) – wschodni Iran i Afganistan do środkowych Chin. Wyróżniany przez niektórych autorów podgatunek M. citreola werae (Buturlin, 1907) jest przez IOC wliczany do M. citreola citreola.
Morfologia Wygląd Samiec w szacie godowej ma cytrynowożółtą głowę z czarnymi bokami. Spód ciała cytrynowożółty, wierzch szary. Skrzydła ciemne z dwoma białymi paskami. Ogon długi, czarny z białymi brzegami. Samce w szacie spoczynkowej i samice jednolicie żółte lub żółto-białe, z szarobrązowym grzbietem i karkiem. Ptaki młodociane (w pierwszej szacie zimowej) są z wierzchu jasnoszare, od spodu brudnobiałe i przypominają pliszkę siwą. Cechą odróżniającą jest brak ciemnej przepaski na piersi. Wymiary średnie długość ciała 16,5–20 cmrozpiętość skrzydeł ok. 24–25 cmmasa ciała 18–25 g
Ekologia thumb|Jaja podgatunku nominatywnego z kolekcji muzealnej Biotop Podmokłe łąki, bagna, tundra, brzegi rzek. Gniazdo Na ziemi. Jaja Składa 4–6 cętkowanych jaj. Wysiadywanie, pisklęta Wysiadywaniem zajmują się oboje rodzice przez około dwa tygodnie. Pisklęta są w pełni opierzone po 13–15 dniach od wyklucia. Pożywienie Owady i inne bezkręgowce.
Status zagrożenia i ochrona Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje pliszkę cytrynową za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. W 2015 roku organizacja BirdLife International szacowała liczebność populacji europejskiej wraz z całą Turcją na 323–746 tysięcy dorosłych osobników; obliczona na podstawie tych danych liczebność światowej populacji mieści się w przedziale 2–5 milionów dorosłych osobników. Globalny trend liczebności populacji uznawany jest za wzrostowy.
Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkowąRozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt ().. Na Czerwonej liście ptaków Polski pliszka cytrynowa została sklasyfikowana jako gatunek bliski zagrożenia (NT, Near Threatened)).
Zobacz też ptaki Polski
Przypisy Nazwy polskie za:
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Pliszkowate Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Ptaki Europy Kategoria:Awifauna Polski Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1776 roku Kategoria:Taksony opisane przez Petera Simona Pallasa