thumb|Aleksiej Tołstoj na rosyjskim znaczku pocztowym z 2008 roku Aleksiej Nikołajewicz Tołstoj (; ur. w Nikołajewsku, zm. 23 lutego 1945 w Moskwie) – rosyjski pisarz, dramaturg i publicysta. Przedstawiciel nurtu realistycznego, pisał również utwory w konwencji socrealizmu (Czarne złoto), powieści fantastyczno-naukowe (Aelita, Związek pięciu) oraz dramaty, często o tematyce historycznej.
Życiorys Był propagandzistą komunistycznym, idealizował Stalina jako następcę Piotra Wielkiego. W latach 1917–1923 przebywał za granicą. Był również członkiem Komitetu Wszechsłowiańskiego w Moskwie, jednym z najgorętszych zwolenników utworzenia Komitetu, z inspiracji władz ZSRR zaangażowany w program antyfaszystowskiego frontu narodów słowiańskich i połączenia idei słowiańskiej z ideą internacjonalizmu proletariackiegoSylwester Fertacz. Komitet Wszechsłowiański w Moskwie, 1941-1947, 1991 str. 37 (zobacz też Komitet Słowiański w Polsce.
W 1944 wszedł w skład nadzwyczajnej komisji Nikołaja Burdenki, której celem było sfabrykowanie dowodów i udowodnienie tezy, że za zbrodnię katyńską odpowiedzialności nie ponoszą Sowieci, lecz Niemcy.
Najbardziej znany jako autor Drogi przez mękę (1922–1941), trylogii rozgrywającej się w czasach rewolucji październikowej i poświęconej losom inteligencji.
Aleksiej Nikołajewicz Tołstoj był synem hrabiego Nikołaja Tołstoja i Aleksandry z domu Turgieniew. Jego matka uciekła z kochankiem Aleksym Apollonowiczem Bostromem, będąc w drugim miesiącu ciąży. Pisarz wychował się bez kontaktu z rodziną Tołstojów, odziedziczył jednak 30 000 rubli i nazwisko. Jego wnuczką jest pisarka Tatiana Tołstoj.
Iwan Bunin przedstawił życiorys pisarza w tekście Trzeci Tołstoj opublikowanym m.in. w Gazecie Wyborczej w 2007.
Spoczywa pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym w MoskwieМогилы знаменитостей. Московский некрополь. Толстой Алексей Николаевич (1883-1945).
Twórczość Dziwacy (1911) Kulawy książę (1912) Ciemiężcy (1913) – dramat Parowy (1913) Gołąbka (1915) – dramat Dzieciństwo Nikity (1918) Zstąpienie do piekła (1920) Aelita (Kobieta o błękitnej twarzy) (1922-1923) – powieść fantastyczna wyrosła z inspiracji twórczością H.G. Wellsa Przygody Niewzorowa, czyli Ibikus (1926) – rozprawa z emigracją rosyjską Błękitne miasta i inne opowiadania (1925) Związek pięciu (1925) – powieść fantastyczna Rasputin (1926, razem ze Szczegolewem) Eksperyment inżyniera Garina (1925-1927) – powieść fantastyczna Rok 1918 (1928) Żmija (1928) Czarne złoto (1931) – pamflet na rosyjską emigrację Złoty kluczyk, czyli niezwykłe przygody pajacyka Buratino (1936) Droga przez mękę (1922-1941) tom 1.: Siostry (1922) tom 2.: Rok osiemnasty (1928) tom 3.: Pochmurny ranek (1941) Chleb. Obrona Carycyna (1937) Iwan Groźny (1941-1943) Piotr Pierwszy (1929-1945) Emigranci Piękna nieznajoma i inne opowiadania Podcięte skrzydła
Ekranizacje
Przypisy
Linki zewnętrzne Dzieła Aleksieja Tołstoja w bibliotece Polona
Kategoria:Bajkopisarze Kategoria:Członkowie komisji Nikołaja Burdenki Kategoria:Członkowie Związku Pisarzy ZSRR Kategoria:Laureaci Nagrody Stalinowskiej Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy Kategoria:Odznaczeni Orderem „Znak Honoru” Kategoria:Pisarze rosyjskojęzyczni Kategoria:Pisarze socrealiści Kategoria:Pisarze związani z Moskwą Kategoria:Radzieccy autorzy fantastyki Kategoria:Radzieccy dramaturdzy Kategoria:Radzieccy prozaicy Kategoria:Rosyjscy dramaturdzy XX wieku Kategoria:Rosyjscy prozaicy XX wieku Aleksiej Tołstoj Kategoria:Radzieccy artyści socrealizmu Kategoria:Rosyjscy artyści socrealizmu Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie Kategoria:Urodzeni w 1883 Kategoria:Zmarli w 1945