Unbiun (Ubu, ) – hipotetyczny pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 121.
Konfiguracja elektronowa Zakładając, że grupa 3 układu okresowego zawiera skand, itr, lantan i aktyn, unbiun byłby kolejnym pierwiastkiem tej grupy. Prosta ekstrapolacja obliczonych poziomów energetycznych orbitali dla pierwiastków poprzedzających Ubu w grupie wskazywałaby, że jego konfiguracja elektronowa w stanie podstawowym powinna kończyć się obsadzeniem . Ze względu jednak na stabilizację orbitalu 8p w wyniku efektów relatywistycznych korzystniejsza energetycznie jest konfiguracja , choć różnica w energiach jest bardzo mała. Pomimo że nie zawiera elektronów na orbitalu 5g, zalicza się go do bloku g, którego jest pierwszym elementem, a pierwiastek 138 ostatnim. Przewidywanym stopniem utlenienia Ubu w związkach z fluorowcami jest III, stabilny powinien być także UbuF (analogicznie do AcF).
Możliwość syntezy mały|upright=2|left|Eksperymentalna i teoretyczna stabilność jąder atomowych. Izotopy znane oznaczone są obramowaniem. Białym owalem oznaczono pierwszą wyspę stabilności. Unbiun jest prawdopodobnie ostatnim pierwiastkiem, który można będzie otrzymać i wykryć metodami opracowanymi dla pierwiastków o liczbie atomowej < 120. Możliwość jego otrzymania jest jednak wątpliwa z powodu niezwykle małego przekroju czynnego przy bombardowaniu dostępnych aktynowców jądrami cięższymi niż oraz przewidywany bardzo krótki czas połowicznego rozpadu, prawdopodobnie krótszy niż kilka mikrosekund koniecznych dla przejścia jądra przez separator. Obliczenia wskazują przy tym, że izotopy są najcięższymi jądrami (osiągalnymi obecnie stosowanymi technikami), których czas życia jest dłuższy niż 1 μs. Przewiduje się, że trwalsze superciężkie jądra występują w obszarze tzw. wysp stabilności, charakteryzujących się znacznie większą liczbą neutronów, niż w jądrach uzyskiwanych współcześnie. W granicach drugiej wyspy stabilności znajdują się też dłużej żyjące izotopy Ubu.
Pierwsza próba jego uzyskania podjęta została w 1977 r. w Instytucie Badań Ciężkich Jonów w Darmstadt w Niemczech. Izotop bombardowano jonami miedzi , jednak nie zaobserwowano jąder 121, oczekiwanych w reakcji:
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Hipotetyczne pierwiastki chemiczne