Bitwa o Carentan – bój pomiędzy siłami Armii Stanów Zjednoczonych i niemieckiego Wehrmachtu, stoczony w dniach 10–14 czerwca 1944 r. podczas kampanii normandzkiej we francuskim mieście Carentan i okolicach.
Celem atakujących sił amerykańskich była konsolidacja przyczółków utworzonych w dniu lądowania na plażach Utah i Omaha oraz ustanowienie jednolitej linii obronnej przeciwko spodziewanym kontratakom nieprzyjaciela. Broniące się siły niemieckie próbowały utrzymać miasto wystarczająco długo, aby umożliwić dotarcie posiłkom z południa, zapobiec połączeniu alianckich przyczółków, a także powstrzymać amerykańską 1 Armię przed atakiem na drogę Lessay-Périers, który odciąłby niemieckie oddziały na półwyspie Cotentin od reszty swoich wojsk.
Carentan było bronione przez dwa bataliony ze składu 6 Pułku Strzelców Spadochronowych (Fallschirmjäger) z 2 Dywizji Spadochronowej oraz dwa Ost-bataliony. 17 Dywizja Grenadierów Pancernych SS „Götz von Berlichingen”, wysłana z zadaniem wzmocnienia obrony Carentan, została opóźniona w drodze z powodu braku wystarczających środków transportu oraz ciągłych ataków alianckich samolotów. Atakująca 101 Dywizja Powietrznodesantowa, która wylądowała na spadochronach w nocy z 5 na 6 czerwca w ramach amerykańskiego desantu powietrznego w Normandii, otrzymała rozkaz zajęcia Carentan.
W nadchodzącej bitwie 101 Dywizja Powietrznodesantowa wybiła przejście przez groblę do Carentan 10 i 11 czerwca. Brak amunicji zmusił siły niemieckie do wycofania się następnego dnia. 17 Dywizja SS kontratakowała 13 czerwca. Początkowo odnoszący sukcesy, niemiecki kontratak został ostatecznie odrzucony przez czołgi amerykańskiej 2 Dywizji Pancernej.
Tło sytuacyjne Operacja Overlord 6 czerwca 1944 r. alianci rozpoczęli masową i długo przygotowywaną inwazję na Normandię. Spadochroniarze 101 Dywizji Powietrznodesantowej wylądowali za plażą Utah, aby zablokować niemieckie posiłki przed atakiem na flankę amerykańskiego VII Korpusu podczas wykonywania jego głównego zadania, jakim było zdobycie portu w Cherbourgu. Piechota szybowcowa wylądowała za pomocą szybowców i statków w dniach 6 oraz 7 czerwca.
Scalenie amerykańskich przyczółków na plażach Utah i Omaha było celem sił desantowych już w dniu lądowania, ale nie zostało osiągnięte z powodu silnego oporu na plaży Omaha. Co więcej, wywiad aliancki ocenił, że trzy niemieckie dywizje przygotowują się, aby wbić klin pomiędzy przyczółki. Najwyższy Dowódca Sił Sprzymierzonych, gen. Dwight Eisenhower, przeprowadził inspekcję wojsk na plaży Omaha 7 czerwca, po czym nakazał „skoncentrować wszystkie wysiłki” na połączeniu przyczółków.
Gen. Omar Bradley, dowódca amerykańskich sił lądowych, nakazał zmianę pierwotnego planu taktycznego tak, aby najwyższym priorytetem jego wojsk było zjednoczenie przyczółków poprzez zajęcie Isigny i Carentan. VII Korpus otrzymał miał zająć się drugim z tych celów. 101 Dywizji Powietrznodesantowej, stacjonującej najbliżej miasta, przydzielono „jedyne zadanie – zdobyć Carentan”.
Geografia Carentan to miasto portowe położone w Normandii w północnej Francji, w dolinie rzeki Douve u podstawy półwyspu Cotentin. W czasie II wojny światowej ludność cywilna Carentan liczyła około 4 tys. mieszkańców. Cztery główne autostrady w regionie i linia kolejowa zbiegają się w tym mieście, łącząc Cherbourg na północnym zachodzie, Bayeux i Caen na wschodzie, Saint-Lô na południowym wschodzie oraz Coutances na południowym zachodzie. Nad miastem górują niewysokie wzgórza na południowym zachodzie i południowym wschodzie, które podczas bitwy znajdowały się pod kontrolą Niemców. Pozostałe trzy podejścia do Carentan otaczają cieki wodne: rzeka Douve na zachodzie i północy, terasa zalewowa na północnym wschodzie oraz kanał Vire-Taute na wschodzie. Niemcy zalali większą część równiny zalewowej rzeki Douve przed inwazją, co spowodowało, że tereny podmokłe stały się nieprzejezdne dla pojazdów i trudne do przejścia przez piechotę. Podobną taktykę stosował kiedyś Napoleon Bonaparte w tym samym miejscu.
Autostrada z Saint-Côme-du-Mont przecinała równinę zalewową na wąskiej grobli o długości 2 km, której brzegi wznosiły się na wysokość 2-3 stóp nad bagnami. Wzdłuż grobli nad Douve i kilkoma jej dopływami rozciągały się cztery mosty. Siły atakujących w tym zupełnie odsłoniętym terenie mogły znaleźć schronienie tylko po okopaniu się na pochyłym wschodnim brzegu grobli. Wycofując się z Saint-Côme-du-Mont, Niemcy wysadzili most nr 2 na grobli i część nasypu kolejowego.
Porównanie sił Carentan było bronione przez dwa bataliony 6 Pułku Strzelców Spadochronowych ze składu 2 Dywizji Strzelców Spadochronowych, dowodzonej przez płk. Friedricha von der Heydte, oraz resztki 1058 Pułku Grenadierów Pancernych z 91 Dywizji Spadochronowej. Obie jednostki wycofały się z pobliskiego Saint-Côme-du-Mont 8 czerwca, kiedy wieś została zajęta przez 101 Dywizję Powietrznodesantową. 2. i 3. batalion 6 Pułku Strzelców Spadochronowych były nadal nietknięte jako formacje bojowe, ale już 3. batalion 1058 Pułku Grenadierów Pancernych został praktycznie unicestwiony w ciągu trzech dni walki i nie przedstawiał prawie żadnej wartości bojowej.
Niemiecki LXXXIV Korpus wzmocnił 6 Pułk Strzelców Spadochronowych dwoma Ost-batalionami i garstką ocalałych z 914 Pułku Grenadierów Pancernych ze składu 352 Dywizji Piechoty, którzy przeżyli klęskę pod Isigny 9 czerwca. Dowódca Grupy Armii B feldmarsz. Erwin Rommel rozkazał von der Heydte bronić miasta „do ostatniego człowieka”. Dowódca spadochroniarzy ustawił mało wartościowe Ost-bataliony wzdłuż kanału Vire-Taute, aby bronić nimi łatwiejszego odcinka na wschodzie. 2. batalion 6 Pułku Strzelców Spadochronowych umieścił po drugiej stronie grobli, a 3. batalion okopał się, aby obronić podejść z północy.
17 Dywizja Pancerna SS stacjonująca w Thouars, pozostająca dotychczas w odwodzie OKW, ale bez czołgów i odpowiednich środków transportu, została rozkazem z dnia 7 czerwca przeniesiona do Normandii. Wymarsz opóźniły jednak niedobory ciężarówek i ataki samolotów alianckich, które zniszczyły mosty nad Loarą i utrudniły ruch kolejowy. Elementy dywizji dotarły do Angers 9 czerwca i do Saint-Lô 10 czerwca, kiedy głównym zmartwieniem Rommla było już zapobieżenie atakowi Amerykanów na zachód od Carentan w celu odcięcia półwyspu Cotentin. 38 Pułk Pancerny ze składu 17 Dywizji utworzył mobilną grupę bojową, aby oprzeć się atakom amerykańskiego V Korpusu na południe od Isigny, tymczasem 37 Pułk Pancerny wysłano do Carentan.
101 Dywizja Powietrznodesantowa skonsolidowała swoje siły w Normandii 9 czerwca. Trzy pułki spadochronowe (501, 502 i 506) zostały bardzo rozproszone podczas zrzutów, tracąc w rezultacie znaczną liczbę zabitych i zaginionych, a także poniosły dalsze straty podczas zdobywania Saint-Côme-du-Mont. 327 Pułk Piechoty Szybowcowej wylądował w dużej części na plaży Utah dzień po inwazji (7 czerwca) i nie licząc 3. batalionu, musiał jeszcze podjąć na miejscu poważną walkę. Kilka jednostek z 327 Pułku zeszło z pokładu morskiego statku transportowego w dniu inwazji. Pluton przeciwpancerny ze składu kompanii dowodzenia 327 Pułku wylądował we Francji na szybowcach.
2 Dywizja Pancerna, część V Korpusu, zbliżyła się do plaży Omaha, aby wesprzeć natarcie 175 Pułku Piechoty z 29 Dywizji Piechoty na Isigny. Jej szpica bojowa, składająca się z czołgów średnich M4 Sherman 2. batalionu 66 Pułku Pancernego oraz piechoty 3. batalionu 41 Pułku Piechoty Zmotoryzowanej, była dostępna jako rezerwa sił pancernych dla 101 Dywizji Powietrznodesantowej.
Bitwa 9 czerwca 101 Dywizja Powietrznodesantowa zakończyła konsolidację, z 502 Pułkiem Piechoty Spadochronowej strzegącym prawej flanki wzdłuż górnego biegu rzeki Douve, 506 Pułkiem Piechoty Spadochronowej rozmieszczonym na autostradzie Carentan oraz 327 Pułkiem Piechoty Szybowcowej po lewej na pozycjach wzdłuż rzeki Douve naprzeciwko wsi Brévands. 501 Pułk był rezerwą dywizji i pilnował lewej flanki na wschód od 327 Pułku.
Patrole i rozpoznanie z powietrza w Carentan wskazały, że miasto może być lekko bronione, opracowano więc plan zdobycia go manewrem okrążającym z dwóch stron, wykorzystując 502 Pułk po prawej i 327 Pułk po lewej, zaplanowanym do wykonania zaraz po północy 10 czerwca. Następnie zadaniem 502 Pułku byłoby przekroczenie mostów i zdobycie wzgórz na południowy zachód od miasta wzdłuż autostrady do Périers (z najwyższym Wzgórzem 30), aby zablokować odwrót sił wroga. 327 Pułk miał przeprawić się przez Douve w Brévands, pójść łukiem około 2 km na wschód i wejść na główną drogę na zachód od Isigny, aby zająć miasto.
Linia Purpurowego Serca, 10 czerwca thumb|240px|left|Schemat ataku na Carentant Idący na czele ataku 3. batalion 502 Pułku pod dowództwem ppłk. Roberta Cole’a zauważył, że zniszczony przez Niemców most nr 2 wciąż nie został naprawiony, a saperzy i inżynierowie przydzieleni do tego zadania zostali przygnieceni ogniem dział 88 mm. Cole wysłał oficera sztabowego, por. Ralpha B. Gehaufa z patrolem na drugą stronę rzeki w małej łódce. Dotarli oni do ostatniego mostu, gdzie zostali zablokowani przez bramę belgijską. Żołnierze byli w stanie odepchnąć przeszkodę tylko na 18 cali. Patrol znalazł się wkrótce pod krzyżowym ogniem z moździerzy i karabinów maszynowych; ostatecznie powrócił o godz. 5:30, kiedy atak został przełożony. Najsilniejszy ostrzał wydawał się pochodzić z dużego domu gospodarskiego () i żywopłotu na podniesionym terenie 230 metrów na prawo od autostrady za mostem nr 4.
O godz. 1:45 1. batalion 327 Pułku zaczął przeprawę nad dolnym biegiem rzeki Douve, a do 6:00 pod osłoną artylerii przekroczył ją cały pułk. 1. batalion poniósł straty od bratobójczego ognia ze strony amerykańskich moździerzy podczas przeprawy na pontonach. Niektóre pododdziały przepłynęły rzekę wpław. Po dotarciu do wschodniego brzegu, we wczesnych godzinach dziennych Amerykanie zdobyli Brévands i rozpoczęli przemieszczanie się na południowy zachód w kierunku miejscowości Catz. 1. batalion atakował po południowej stronie autostrady Isigny, a 2. batalion po północnej. Szczególnie ciężkie straty odnotowano w kompanii G, która szła na czele 2. batalionu podczas zbliżania się do Carentan. Wykrwawiona kompania G została przeniesiona pod rozkazy 3. batalionu 327 Pułku jako rezerwa. Kompania A z 327 Pułku opuściła kolumnę i pomaszerowała na wschód w kierunku Auville-sur-le-Vey, aby połączyć się z 29 Dywizją Piechoty. 327 Pułk nie spotkał się z poważniejszym oporem ze strony wroga, dopóki nie zbliżył się do mostów na kanale Vire-Taute na wschód od Carentan o godz. 18:00. Przeszedł do ataku z dwoma batalionami w linii i do północy utrzymywał wschodni brzeg.
Most nr 2 na rzece Douve nadal nie został naprawiony, gdy w południe wrócił 3. batalion 502 Pułku. Spadochroniarze użyli dostępnych materiałów inżynieryjnych do skonstruowania zaimprowizowanych kładek i rozpoczęli atak wkrótce po godz. 13:00. Przesuwając się pojedynczo po grobli, naprzemiennie kucając i czołgając się, szpica 400-osobowego batalionu dotarła do mostu nr 4 około 16:00. Pod ostrzałem artyleryjskim i moździerzowym, a chwilę potem również pod ogniem snajperów i karabinów maszynowych, ofiary wśród żołnierzy 3. batalionu 502 Pułku stawały się coraz liczniejsze. Ich atak zakończył się, ale nie ponoszone straty, kiedy o godz. 23:30 atak dwóch nisko lecących niemieckich bombowców nurkujących Ju 87 Stuka zabił 30 żołnierzy i całkowicie wyeliminował kompanię I z dalszej walki. Bardzo liczne ofiary w szeregach 3. batalionu, szacowane na 67% jego pierwotnej siły, spowodowały, że przydomek Linia Purpurowego Serca (), od nazwy amerykańskiego odznaczenia wręczanego za rany odniesione na polu walki, przyjął się na trwałe dla tej części autostrady z Carentan do Sainte-Mère-Église.
Szarża Cole’a, 11 czerwca thumb|Droga do Carentan