Kościół San Giovanni Evangelista (pl. kościół św. Jana Ewangelisty) – rzymskokatolicki kościół w Wenecji w dzielnicy (sestiere) San Polo. Administracyjnie należy do Patriarchatu Wenecji. Jest kościołem rektorskim na terenie parafii Santa Maria Gloriosa dei Frari. Założony w 960 przez rodzinę Badoer, od 1301 roku związany (z przerwami) ze Scuolą Grande di San Giovanni Evangelista.
Wśród zgromadzonych w jego wnętrzu dzieł sztuki wyróżniają się obrazy: Ukrzyżowanie Domenica Tintoretta i Koronacja Najświętszej Maryi Panny Andrei Vicentina.
Historia Kościół św. Jana Ewangelisty został założony w 960 roku przez rodzinę Badoer, która zachowała tytuł własności do niego oraz wyłączne prawo pochówku swoich członków. W 1261 roku została założona Scuola di San Giovanni Evangelista. Miała ona siedzibę przy kościele Sant’Aponal, a 1301 roku przeniosła się do tutejszego kościoła i do budynku naprzeciwko niego, położonego również na gruntach rodziny Badoer. Budynek scuoli został przebudowany w połowie XV wieku. W 1441 roku scuola przeznaczyła pieniądze na budowę kaplicy, która stała się obecnym prezbiterium, przekrytym sklepieniem żebrowym i ozdobionym dekoracjami w stylu rinceau. W latach 1443–1475 został odrestaurowany kościół. Pod koniec XVI wieku dokonano pod kierunkiem Simone Sorelli jego ponownej restauracji. Rozbudowano go wówczas wzdłuż osi wschód-zachód i wzniesiono kaplice boczne. Kolejna restauracja miała miejsce w latach 1758–1759 pod kierunkiem Bernardina Maccaruzziego. Jego dziełem jest monumentalna empora organowa. W 1797 roku scuola została zniesiona przez Napoleona.
Na mocy dekretu napoleońskiego Królestwa Włoch z 5 czerwca 1805 roku (oraz kolejnych dekretów) zainicjowano w Wenecji proces kasat i przekształceń kościołów i klasztorów oraz zmian granic parafii. Zgodnie z tym dekretem kościół w 1806 roku został przekazany na rzecz państwa i ponownie otwarty dopiero w 1822 roku. Nowa Scuola Grande di San Giovanni Evangelista została założona w 1929 roku. W 1931 roku kościół został przekazany jej na stałe zachowując nadal status kościoła konsekrowanego.
Architektura Marmurowa przegroda Marmurowa przegroda dzieląca placyk między kościołem a scuolą, ukończona około 1485 roku, przypisywana jest zwykle Pietrowi Lombardo. Aż do momentu rozwiązania scuoli znajdowały się w niej drzwi. W półkolistym tympanonie widnieje orzeł, symbol św. Jana Chrzciciela.
Kampanila Mająca 30 m wysokości kampanila została przebudowana przez Maccaruzziego w 1759 roku. Ma zestaw dzwonów uruchamianych ręcznie.
Wnętrze Obecnie kościół ma pojedynczą, niemal kwadratową nawę, z płaskim stropem i prezbiterium zamkniętym wieloboczną apsydą i flankowanym dwiema kaplicami. Po stronie południowej znajdują się dwie główne kaplice, św. Donata (po lewej) oraz Matki Bożej z Lourdes (po prawej). Z kaplicy św. Donata prowadzi wejście do zakrystii. Na ścianie zachodniej, po przeciwnej stronie apsydy, znajdują się organy, zbudowane w 1760 roku przez Giovanniego Battistę Piaggię oraz portal, prowadzący do przylegającego, byłego cmentarza, obecnie nazywanego Spazio espositivo Badoer (Przestrzeń Wystawowa Badoer).
Dzieła sztuki Wśród dzieł sztuki zdobiących wnętrze kościoła są obrazy: Ukrzyżowanie pędzla Domenica Tintoretta (prawa ściana prezbiterium), Ostatnia Wieczerza Jacopa Marieschiego (lewa ściana prezbiterium), Koronacja Najświętszej Maryi Panny Andrei Vicentina (w kaplicy po prawej stronie prezbiterium), panel na stropie Andrei Vicentina, Trzy chwile męki Lamberta Sustrisa (w zakrystii).
Rzeźbę reprezentują: gotycka płaskorzeźba przedstawiająca dwóch współbraci i relikwiarz (na filarze przy prawej ścianie prezbiterium), pomniki nagrobne Giovanniego Andrei i Angela Badoera dłuta Danese Cattaneo.
Uwagi
Przypisy
Giovanni Evangelista Kategoria:Architektura renesansu w Wenecji Wenecja