Kościół św. Marka – zabytkowy gotycki kościół rzymskokatolicki znajdujący się w Krakowie, w dzielnicy I Stare Miasto przy ul. św. Marka 10, na rogu z ul. Sławkowską, na Starym Mieście.
Historia Bolesław V Wstydliwy sprowadził z Pragi, przed 1263 rokiem, zakonników reguły św. Augustyna. Od imienia patrona kościoła zakonników nazwano markami, a od kształtu noszonych przez nich kapeluszy — rogaczami. Pełna ich nazwa brzmi: Ordo Canonicorum Regularium Mendicantium S. Mariae de Metro de Poenitentia Sanctorum Martyrum. Jak podał Jan Długosz, kościół rozpoczęto budować w 1263, a pierwsza wzmianka pisana dotycząca „klasztornego kościoła pw. św. Marka Ewangelisty, przynależącego do zakonu Augustianów tzw. Marków od pokuty i umartwienia”, pochodzi z 1295 r. Budynek przeszedł cztery wielkie pożary (w 1494, 1528, 1589, 1724) i po każdym wciąż odbudowywany, zmieniał nieco swój wygląd. Gdy w 1807 r. zakon został skasowany przez rząd austriacki — do klasztoru przeniesiono z kościoła św. Marcina dom księży emerytów. Do XXI wieku dotrwał jako gotycki z wczesnobarokowym wnętrzem. Badania prowadzone podczas prac konserwatorskich potwierdziły dwa etapy budowy: prezbiterium jest najstarszą częścią kościoła, a korpus sklepiony beczkowo, został dobudowany pod koniec XV wieku. W latach 1936–1938 część klasztoru od strony ul. Sławkowskiej zburzono i przebudowano na sklepy. W latach 1972–1974 kościół poddano gruntownej restauracji.
W 1974 świątynia została wpisana do rejestru zabytków.
Wnętrze i zabytkowe wyposażenie Na zewnętrznej ścianie prezbiterium, od ul Sławkowskiej, znajduje się kopia, wykonana przez Mariana Paciorka, Golgoty: gotycki krzyż z Chrystusem oraz figury Matki Boskiej Bolesnej i św. Jana Ewangelisty. Rzeźba, z początków XVI wieku, pierwotnie wisiała w tęczy i według tradycji miała przemówić do bł. Michała Giedroycia, który jest pochowany przy ołtarzu głównym. Do nawy południowej przylega kaplica Matki Boskiej Częstochowskiej, dawnego Bractwa Świętej Zofii, w której ołtarzu znajduje się obraz Madonny.
Drewniany ołtarz główny wykonano około 1618 roku w warsztacie snycerza Baltazara Kuncza.
Figura Archanioła Michała między prezbiterium a nawą główną jest dziełem Baltazara Fontany lub artysty z kręgów oddziaływania Fontany. W kościele znajduje się również ambona w kształcie serca z krzyżem. Emblemat taki był symbolem zakonu marków, którzy nosili go na habicie.
W kruchcie znajduje się niewielka kaplica Matki Boskiej Bolesnej.
Przypisy
Bibliografia Michał Rożek, Barbara Gądkowa Leksykon kościołów Krakowa, Wydawnictwo Verso, Kraków 2003,
Linki zewnętrzne Oficjalna strona Kościoła św. Marka w Krakowie
Kategoria:Architektura I Rzeczypospolitej (województwo krakowskie) Marka Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Marka Kategoria:Dzielnica I Stare Miasto Marka Kategoria:Zabytkowe klasztory katolickie w województwie małopolskim Kategoria:Architektura gotyku w Krakowie