Wybory parlamentarne na Nauru w 2019 roku – wybory do parlamentu Republiki Nauru przeprowadzone 24 sierpnia 2019 roku. Wyniki ogłoszono dzień później (25 sierpnia) z wyjątkiem okręgu Ubenide, w którym głosy musiały być ponownie policzone (ogłoszono je 26 sierpnia). Podczas wyborów wybierano wszystkich dziewiętnastu członków parlamentu. Przewodniczącym nowego parlamentu Nauru został Marcus Stephen.

Termin wyborów i organizacja Wybory odbyły się 24 sierpnia 2019. Data wyborów została ogłoszona przez przewodniczącego parlamentu 12 lipca 2019.

Kalendarz wyborów Wszystkie daty i godziny podane są w czasie Nauru – UTC+12. + Data Wydarzenie 12 lipca 2019 ogłoszenie terminu wyborów 17 lipca 2019 opublikowanie pełnej listy wyborców 3 sierpnia 2019 17:00 zamknięcie możliwości dopisywania się do listy wyborców 10 sierpnia 2019 opublikowanie listy przenośnych lokali wyborczych 10 sierpnia 2019 17:00 zamknięcie możliwości dopisywania się do listy kandydatów 13 sierpnia 2019 17:00 zamknięcie możliwości rezygnacji z kandydatury 13 sierpnia 2019 ostateczna publikacja listy kandydatów, stacjonarnych lokali wyborczych 14 sierpnia 2019 12:00 losowanie kolejności kandydatów na kartach wyborczych 15 sierpnia 2019 12:00 rozpoczęcie przedterminowego głosowania 22 sierpnia 2019 9:00 zamknięcie możliwości składania wniosków o głosowanie w przenośnym lokalu wyborczym 23 sierpnia 2019 9:00 zamknięcie możliwości składania wniosków o głosowanie przez pełnomocnika 23 sierpnia 2019 17:00 zakończenie przedterminowego głosowania 24 sierpnia 2019 9:00-18:00 wybory 25 sierpnia 2019 zakończenie przeliczania głosów (z wyjątkiem Ubenide) 26 sierpnia 2019 zakończenie ponownego przeliczania głosów w okręgu Ubenide Źródło:

Obserwatorzy zagraniczni Wybory obserwowali zaproszeni przez obserwatorzy zagraniczni reprezentujący dwie organizacje: Forum Wysp Pacyfiku oraz Sekretariat Wspólnoty Narodów i pięć misji dyplomatycznych: misję brytyjską, ambasadę Republiki Chińskiej (Tajwanu), ambasadę Stanów Zjednoczonych, NZFAT (ministerstwo spraw zagranicznych i handlu Nowej Zelandii) oraz AUHC (Australian High Commission in Nauru, ambasadę Australii). Obserwatorzy Forum Wysp Pacyfiku uznali wybory za wolne i sprawiedliwe (free and fair), zwracając jednak uwagę na pojawiające się pogłoski o przekupstwie wyborczym, wysoką liczbę zmian okręgu głosowania (ponad 25% wyborców zmieniło okręg głosowania, znaczna większość za opłatą w wysokości 150 dolarów australijskich), wymaganie od kandydatów rezygnacji ze stanowisk urzędniczych zgodnie z Electoral Act 2016 na trzy miesiące przed wyborami, a także niski odsetek kobiet wśród kandydatów oraz parlamentarzystów.

Kandydaci Do udziału w wyborach zgłosiło się sześćdziesięciu kandydatów, z czego zdecydowaną większość stanowili mężczyźni. Na jedno miejsce w parlamencie przypadało ok. 3,16 kandydata.

Najwięcej kandydatów (12) zgłosiło się w okręgu wyborczym Ubenide, a najmniej (5) w okręgach Boe i Yaren.

Ordynacja wyborcza Wybory przeprowadzone zostały zgodnie z ustawą Electoral Act 2016 oraz powiązanymi ustawami.

System Dowdalla Na Nauru używany jest tzw. system Dowdalla (modyfikacja metody Bordy) – zaznacza się kandydata, którego najbardziej się popiera jako pierwszy wybór, potem drugi wybór, potem trzeci itd. Należy w ten sposób uszeregować wszystkich kandydatów. Kandydat będący pierwszym wyborem otrzymuje 1 pkt, drugi wybór 1/2 pkt, trzeci 1/3 pkt itd. – za głos szeregujący kandydata na n-tym miejscu otrzymuje ten 1/n głosów, tj. n-ty wyraz szeregu harmonicznego. O nieważności głosu stanowi zarówno nieuszeregowanie wszystkich kandydatów, umieszczenie liczb w sposób błędny oraz pozostawienie informacji mogących świadczyć o tożsamości wyborcy. Nauru podzielone jest na osiem okręgów wyborczych. Sześć z nich (Aiwo, Anabar, Anetan, Boe, Buada i Yaren) wybiera dwóch deputowanych, jeden (Meneng) wybiera trzech i także jeden (Ubenide) wybiera czterech. Wyniki podawane są przez Nauruańską Komisję Wyborczą (ang. Nauru Electoral Commission, także Naoero Electoral Commission) z dokładnością do jednej tysięcznej (0,001) punktu, a mandat uzyskuje odpowiednia liczba kandydatów o największej liczbie uzyskanych punktów.

Margines zwycięstwa Dodatkową wartością obliczaną podczas przeliczenia głosów jest „margines zwycięstwa” (margin), obliczany jako wynik dzielenia różnicy między ostatnim kandydatem, który uzyskał mandat, a pierwszym, który mandatu nie uzyskał przez łączną sumę punktów uzyskanych przez wszystkich kandydatów (będącą sumą tylu pierwszych wyrazów szeregu harmonicznego, ilu było kandydatów w danym okręgu, pomnożoną przez liczbę głosów). Wyrażany jest on w procentach oraz, zgodnie z Electoral Act 2016, wartość marginesu zwycięstwa w danym okręgu wynosząca poniżej 0,25% jest podstawą do automatycznego zarządzenia ponownego przeliczenia głosów, co Nauruańska Komisja Wyborcza uzasadnia podatnością przeliczania głosów oddanych wg systemu Dowdalla na błędy arytmetyczne. Nauruańska Komisja Wyborcza nie publikuje wyników sprzed ponownego liczenia.

Prawa do głosowania Głosować może każdy mieszkający na terenie kraju obywatel Nauru w wieku powyżej 20 lat. Głosowanie jest obowiązkowe dla osób posiadających prawa wyborcze (nie muszą głosować osoby nieprzebywające na terenie Nauru i poważnie chore), a nieoddanie głosu w wyborach w razie braku wystarczającego powodu skutkuje karą w wysokości sześciu dolarów australijskich. Kandydaci muszą spełniać te same wymogi, co głosujący, dodatkowo nie mogą być bankrutami, chorzy psychicznie, skazani na śmierć lub w przeszłości pozbawieni wolności na czas 1 roku lub dłużej. Zgłoszenie kandydata może nastąpić najpóźniej 14 dni przed dniem wyborów, a nominacja musi być podpisana przez kandydata i dwóch mających uprawnienia do głosowania mieszkańców z dystryktu, w którym kandydat będzie startować w wyborach. Obowiązuje opłata za nominację w wysokości 500 dolarów australijskich.

Zmiana okręgu wyborczego Zgodnie z Electoral Act 2016 obywatele Nauru zmienić mogą swój okręg wyborczy (ściślej: dystrykt – jednak okręgi wyborcze zawierają dystrykty w całości, a zmiana dystryktu wewnątrz okręgu nie niesie za sobą żadnych skutków dla głosowania) na dwa sposoby: za opłatą 150 dolarów australijskichWedług Electoral Act 2016 kwota wynosi 1000 dolarów australijskich. Jest to wynik zmiany wprowadzonej w 2020, po wyborach z 2019. bez opłaty, jeżeli wpis na listę wyborców, wskutek którego wyborca znalazł się w danym okręgu, został dokonany automatycznie. Zmiana nastąpić może z następujących powodów: wyborca mieszka w okręgu, do którego chce się przenieść, i zamieszkuje tam co najmniej od 1 miesiąca wyborca mieszka poza Nauru oraz w momencie wyjazdu poza Nauru mieszkał od co najmniej 1 miesiąca w docelowym okręgu miejsce urodzenia wyborcy znajduje się w docelowym okręgu powiązania rodzinne lub zwyczajowe (odnoszące się do nauruańskich zwyczajów plemiennych) z docelowym okręgiem, które za znaczące (substantial) uzna Nauruańska Komisja Wyborcza.

Przedterminowe głosowanie Nauruańska Komisja Wyborcza, zgodnie z Electoral Act 2016 oraz Electoral Regulations (Early Voting) 2019 umożliwiała głosowanie przedterminowe (ang. early voting). Udział w głosowaniu przedterminowym jest możliwy po złożeniu odpowiedniego wniosku umotywowanego jednym z następujących powodów: wyborca w dniu wyborów będzie przebywał za granicą głosowanie w dniu wyborów uniemożliwiają wyborcy jego przepisy religijne wyborca jest chory, przebywa w szpitalu bądź jest w ciąży nie jest w stanie opuścić miejsca pracy w trakcie otwarcia lokali wyborczych w dniu wyborów.

Głosowanie przez pełnomocnika Nauruańska Komisja Wyborcza, zgodnie z Electoral Act 2016 oraz Electoral Regulations (Proxy Voting) 2016 umożliwiała głosowanie przez pełnomocnika (ang. proxy voting). Zgodnie z poprawką Electoral Regulations (Proxy Voting) 2019 (Amendment) jeden pełnomocnik oddać mógł głosy w imieniu maksymalnie czterech osób oraz musiał znajdować się na liście wyborców w tym samym okręgu, co wnioskujący. Aby głosować przez pełnomocnika nie jest wymagany powód. Możliwe było również składanie wniosków o pełnomocnictwo przebywając poza granicami Nauru w obecności świadka będącego osobą wyznaczoną przez Nauruańską Komisję Wyborczą bądź jednym z reprezentantów dyplomatycznych Nauru.

Okręgi wyborcze

DystryktOkręg wyborczyLiczba miejscAiwoAiwo 2Anabar AnabarAnibareIjuwAnetan AnetanEwaBoeBoeBuadaBuadaMenengMeneng3Choć źródło podaje 2 reprezentantów, liczba ta zmieniła się w 2013 i teraz wynosi 3.Baiti Ubenide 4DenigomoduNibokUaboeYarenYaren2 Źródło:

Wyniki wyborów Nazwiska i wyniki kandydatów wybranych do parlamentu zostały pogrubione. Numer wyboru w głosowaniu oznacza kolejność wyboru na karcie (np. 1 oznacza liczbę osób, które wybrały danego kandydata jako pierwszy wybór).

Aiwo Ze względu na margines zwycięstwa poniżej 0,25% łącznej sumy punktów w Aiwo przeprowadzono ponowne liczenie zgodnie z Electoral Act 2016. Nauruańska Komisja Wyborcza nie publikuje wyników sprzed ponownego przeliczenia głosów. Numer wyboru w głosowaniu RezultatyNazwisko12345678WynikMiejsceUwagiLance Mavrick Agir87812911912713310197195,8708Rennier Gadabu1771891068169549735368,1151wybranyDantes Ingin Tsitsi335811814413715410064212,6866Aaron Stein Cook17012874554155133152327,7833brak reelekcjiMilton Ross Dube1939454555650106200331,4262reelekcjaEvi Kenan Agir26899910815315012162211,1367Delvin Oneil Thoma99113159168102875525296,3824Preston Devine Jovany Thoma10259697812312595157252,6305 Źródło:

Anabar Numer wyboru w głosowaniu RezultatyNazwisko123456WynikMiejsceUwagiMaverick Eoe15712856515665286,1171wybranyJeb Nobob Eric Bop291161581049650193,2005Ludwig Derangadage Scotty11337545659231216,8003były prezydentTransom Duburiya18921091729468173,4676Pyon Deiye15010795646869276,2672wybranyRiddell Akua8373618618070209,0004brak reelekcji Źródło:

Anetan thumb|Marcus Stephen, były prezydent oraz wybrany kandydat z okręgu Anetan mianowany przewodniczącym parlamentu

Numer wyboru w głosowaniu RezultatyNazwisko12345678WynikMiejsceUwagiMarcus Ajemada Stephen15810072595165214190322,1052wybrany, były prezydent, nowy przewodniczący parlamentuTimothy John Ika412253492220247950585,8691wybranyVaiuli Amoe3133269218111875434262,3315Antonius Atuen1181181039211417416030312,7403Konrad Ika37781781861941435142257,0026Cyril BuramenNiektóre źródła (np. Nauru Electoral Commission) podają także formę Buraman.163714734508491369305,7924brak reelekcjiJoseph Mwarin Harris151099617521613012147233,2777Darryl Tom34795123152202139147194,4158 Źródło:

Boe thumb|Baron Divavesi Waqa – dotychczasowy prezydent i jeden z kandydatów w okręgu Boe, który w 2019 nie dostał się do parlamentu Numer wyboru w głosowaniu RezultatyNazwisko12345WynikMiejsceUwagiAsterio Appi20420114217490413,3332reelekcjaBaron Divavesi Waqa1887958132354350,6333brak reelekcji, ustępujący prezydentMartin Porky Hunt26116416113095448,1671wybranyMathew Batsiua14498189232148343,6004Brett Satto14269261143124296,0505 Źródło:

Buada Numer wyboru w głosowaniu RezultatyNazwisko1234567WynikMiejsceUwagiShadlog Armait Bernicke27010229483768119378,4001reelekcjaRichie Halstead327012298123105123191,8387Sean Halstead3711513311111213431215,7454Bingham Agir17415567474010090323,1072reelekcjaArrow Juliante Depaune5356861121859883202,8575Rowan Detenamo15101128181979754196,6986Linkbelt Gadidi Detabene9274108767971173236,3483 Źródło:

Meneng Ze względu na margines zwycięstwa poniżej 0,25% łącznej sumy punktów w Meneng przeprowadzono ponowne liczenie zgodnie z Electoral Act 2016. Nauruańska Komisja Wyborcza nie publikuje wyników sprzed ponownego przeliczenia głosów.