Nabłonek gruczołowy – rodzaj nabłonka, wyspecjalizowany w wydzielaniu i uwalnianiu wraz z płynem różnorodnych substancji.
Opis ogólny Komórki wydzielnicze nabłonka gruczołowego tworzą miąższ gruczołów, zrąb gruczołów jest natomiast utworzony przez tkankę łączną, w której znajdują się naczynia krwionośne, limfatyczne, a także nerwy zaopatrujące gruczoł. Gruczoły powstałe z nabłonka dzieli się na zewnątrzwydzielnicze i wewnątrzwydzielnicze.
Gruczoły zewnątrzwydzielnicze Są gruczołami, których światło ma kontakt ze środowiskiem zewnętrznym, przez co ich wydzielina wydostaje się poprzez przewód wyprowadzający na zewnątrz organizmu. Przykładami są tu gruczoły łojowe, mlekowe i potowe. Gruczoły te dzielimy w zależności od:
kształtu odcinków wydzielniczych – mogą mieć kształt cewki (gruczoły cewkowe), kłębka (gruczoły kłębkowe) albo kłębka i pęcherzyka (gruczoły cewkowo-pęcherzykowe); rodzaju powstającej wydzieliny – w tym wypadku gruczoły dzieli się na śluzowe (wytwarzające gęsty płyn zawierający mucyny), surowicze (wytwarzające płyn wodnisty zawierający białko, a także bardzo często enzymy) i mieszane (wytwarza zarówno wydzielinę śluzową jak i surowiczą); mechanizmu według którego zachodzi wydzielanie – według tego podziału gruczoły dzieli się na apokrynowe, holokrynowe i merokrynowe; układu przewodów wyprowadzających – te z kolei dzieli się na gruczoły proste, nieposiadające przewodu wyprowadzającego (na przykład gruczoły jelitowe), ale także gruczoły rozgałęzione, w których do jednego przewodu uchodzi kilka odcinków wydzielniczych lub posiadające tylko jeden przewód wyprowadzający (gruczoł potowy) oraz złożone, których przewody wyprowadzające są rozgałęzione (na przykład część zewnątrzwydzielnicza trzustki).
Gruczoły wewnątrzwydzielnicze Są pozbawione odcinków wydzielniczych. Wydzielane przez nie substancje (hormony) trafiają bezpośrednio do krwiobiegu, dzięki któremu wraz z krwią są one transportowane do narządów docelowych.
Przypisy
Kategoria:Tkanka nabłonkowa