Pomoc postpenitencjarna – jedna z form polityki społecznej państwa, nastawiona na niesienie wsparcia osobom opuszczającym zakłady karne i poprawcze w ich readaptacji do życia na wolności, w społeczeństwie. Także forma pracy socjalnej, której celem jest zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych osób zwalnianych z ośrodków odosobnienia po odbyciu kary pozbawienia wolnościŁukasz Kozera, Pomoc postpenitencjarna jako forma pracy socjalnej, w: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie, zeszyt XVIII/2009, s.216, 217.
Działania wspierające rozpoczyna się już na początku pobytu osadzonego w izolacji penitencjarnej (diagnoza potrzeb i deficytów więźnia będąca wstępem do opracowania indywidualnego programu zaradczego) . Pomoc może obejmować tylko osobę zwalnianą z zakładu karnego lub, w niektórych przypadkach, również rodzinę byłego osadzonego. Celem działań pomocowych jest uzyskanie przez osobę zwolnioną samodzielności życiowej poprzez aktywizację i uruchomienie jej własnych zasobów oraz możliwości, wzmocnienie jej reintegracji społecznej i zapobieżenie powrotowi na drogę przestępstwa. Rodzaj, formę i rozmiar pomocy postpenitencjarnej dostosowuje się do okoliczności uzasadniających jej udzielenie i opiera się ją na materialnym oraz psychicznym wspieraniu byłych więźniów. Najskuteczniejsza jest pomoc udzielana z wielu źródeł, wzajemnie uzupełniających swoją ofertę – państwa, samorządu (ośrodki pomocy społecznej), organizacji pozarządowych, religijnych i innych (w samych zakładach karnych funkcjonują wychowawcy do spraw postpenitencjarnychSłużba Więzienna, Pomoc postpenitencjarna w praktyce). Istotnym elementem pomocy jest uświadomienie rodzinie osadzonego, że jej moralne wsparcie ma duże znaczenie w procesie reintegracji i aktywizacji danej osoby.
Główne formy pomocy postpenitencjarnej to: pomoc materialna, pomoc psychologiczna, pomoc medyczna, wsparcie w poszukiwaniu pracy i zakwaterowania, poradnictwo prawne.
W myśl polskiej ustawy o pomocy społecznej z 2004 trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego są jedną z przesłanek udzielenia osobie lub rodzinie pomocy społecznejUstawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, s. 5. W Polsce funkcjonuje też Fundusz Pomocy Postpenitencjarnej, służący udzielaniu pomocy osobom pozbawionym wolności, zwalnianym z zakładów karnych i ich rodzinomRzecznik Praw Obywatelskich, Pomoc postpenitencjarna. Pomoc społeczna. Lokale socjalne.
Organizacje z obszaru wsparcia postpenitencjarnego, działające na rzecz byłych osadzonych to m.in.: zajmująca się readaptacją więźniów Fundacja Pomost z Zabrza, Stowarzyszenie „Przebudzeni” w różnej formie wspierające osadzonych w zakładach karnych oraz Pomoc Postpenitencjarna Lipo – nieformalna grupa wsparcia z Wrocławia, aktywizująca byłych więźniów i działająca na rzecz osób przebywających w zakładach karnych.
Przypisy
Kategoria:Więziennictwo Kategoria:Pomoc społeczna