mały|Jan Kaus (2021) Jan Kaus (ur. 22 stycznia 1971 w Aegviidu) – estoński pisarz, poeta, eseista, publicysta, krytyk literacki, tłumacz i muzyk. Członek Związku Pisarzy Estońskich, współzałożyciel i organizator międzynarodowego festiwalu literatury HeadRead.
Laureat Noore kultuuritegelase preemia – nagrody dla młodych artystów przyznawanej przez prezydenta Estonii i fińskiej nagrody Ponkala Fondi preemia za tłumaczenie prozy i poezji fińskich autorów.
Życiorys thumb|Jan Kaus, 2011 Jan Kaus urodził się w Aegviidu, studiował pedagogikę i filozofię w Tallinie. W 1995 roku zdał egzamin nauczycielski. W latach 1998–2001 był redaktorem estońskiego tygodnika literackiego „Sirp”. W latach 2004–2007 był przewodniczącym Estońskiego Związku Pisarzy (Eesti Kirjanike Liit). Od 2007 roku ponownie pracował w Sirp.
Kaus pracuje jako pisarz poezji i prozy oraz publicysta, krytyk literacki, eseista, artysta wizualny, gitarzysta i tłumacz z angielskiego i fińskiego na estoński. Opublikował kolekcje poezji, opowiadań, miniatur, esejów i kilka powieści. Oprócz pisania jest aktywnie zaangażowany w planowanie i promowanie estońskich wydarzeń literackich. Jest współzałożycielem i organizatorem corocznego międzynarodowego festiwalu literatury HeadRead w Tallinie.
Gra na gitarze, klawiszach i basie w niezależnym zespole Jan Helsing, który do tej pory wydał dwa albumy. Ściśle współpracował z estońskim kompozytorem Märtem-Matisem Lillem, pisząc teksty do jego utworów oraz libretta do dwóch oper. W 2018 roku, z inicjatywy Kausa, zespół autorów i aktorów przygotował spektakl Stiiliharjutused oparty na dziele francuskiego pisarza i poety Raymond Queneau Ćwiczenia stylistyczne. Na scenie występował także Kaus. thumb|Jan Kaus, 2019 Pisarz zasiadał w zarządach kilku estońskich teatrów i jest członkiem Estońskiego Związku Krytyków Filmowych. Pisze artykuły i eseje na temat literatury, a także na tematy filozofii, polityki, sztuk wizualnych, architektury, teatru, filmu i muzyki. Za swoją twórczość otrzymał wiele nagród. W 2003 roku otrzymał fińską nagrodę im. Erkki Wilho Ponkala za tłumaczenie powieści Jari Tervo oraz wierszy Tapani Kinnuse i Timo Lappalaise.
Proza Kausa została przetłumaczona na język fiński, angielski, szwedzki, rosyjski, niemiecki, węgierski i rumuński. Redagował antologię prozy i poezji estońskiej, a także jest ilustratorem książek wydanych przez innych autorów, m.in. Fagira D. Morti i Triin Soomets. W 2019 roku otrzymał prestiżową Nagrodę im. Friedeberta Tuglasa za najlepsze opowiadanie w 2018 roku.
Nagrody 2001 Loomingu kriitikapreemia 2003 Noore kultuuritegelase preemia 2003 Ponkala Fondi preemia 2007 stypendium Ela ja sära 2007 Eduard Vilde nimeline kirjandusauhind 2015 Tallinna ülikooli kirjandusauhind 2015 Eesti Kultuurkapitali kirjanduse sihtkapitali aastaauhind 2018 Eesti teatri aastaauhindade muusikaauhind 2019 Nagroda im. Friedeberta Tuglasa
Wybrane dzieła Poezja Öösel näeb halvemini kui päeval, 1994, pod pseudonimem Kalle Kilokalor Õigem Valem – razem z Juku-Kalle Raidi, Kalju Kruusa i Fagira D. Mortiga, 2000 Enam Vähem – razem z Juku-Kalle Raidi, Kalju Kruusa i Fagira D. Mortiga, 2003 Aeg on vaha, 2005 Asjaõigusest – razem z Indrek Koffiga, 2012 Vasaraheitja, 2013
Opowiadania i miniatury Üle ja ümber, 2000 Õndsate tund, 2003 Miniatuurid, 2009 Tallinna kaart, 2014
Powieści Maailm ja mõni, 2001 Tema, 2006 Hetk, 2009 Koju, 2012 Ma olen elus, 2014
Tłumaczenia Jari Tervo, Minu suguvõsa lugu, 2002 Sofi Oksaneni, Puhastus, 2009 Riikka Pulkkineni, Tõde, 2011 Sofi Oksaneni, Kui tuvid kadusid, 2012 Jari Tervo, Layla, 2013 Tommi Kinnuneni, Nelja tee rist, 2015 Selja Ahava, Taevast pudeneb asju, 2018
Antologie Vaikuste varjus, 2003 See sama soolane meri, 2005 Ajattelen koko ajan rahaa. Kivikovaa virolaista runoutta, 2006
Ilustrator Fagira D. Morti, Normaalsuse etalon, 2001 Triin Soomets, Varjatud ained, 2009 Triin Soomets, Asjade omadused, 2013
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Oficjalna strona Festiwalu HeadRead Oficjalna strona zespołu Jan Helsing
Kategoria:Urodzeni w 1971 Kategoria:Estońscy pisarze Kategoria:Estońscy prozaicy Kategoria:Estońscy poeci Kategoria:Estońscy tłumacze Kategoria:Hasła utworzone w ramach Tygodni Tematycznych 2019