Krajowa Armia Podziemna (KAP) – polska antykomunistyczna podziemna organizacja działająca w okresie od października 1949 do stycznia 1952. Jej siedziba znajdowała się w Szybowicach.
Krajowa Armia Podziemna prowadziła działalność na głównie terenie powiatów prudnickiego i nyskiego, choć niektóre akcje miały miejsce na terenie województw wrocławskiego i olsztyńskiego.
Historia Założenie organizacji Pomysłodawcą Krajowej Armii Podziemnej był Tomasz Gołąb, członek Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość. W październiku 1949 roku wraz z żoną odwiedził jej kuzyna Stanisława Stojanowskiego, mieszkającego w Białej. Nakłonił go do założenia tajnej organizacji o charakterze wojskowym, do której należałoby zwerbować repatriantów z Kresów Wschodnich. Jej celem miała być dywersja na tyłach Ludowego Wojska Polskiego, podczas spodziewanej III wojny światowej. W listopadzie 1949, Stojanowski będąc na weselu w Lubrzy zaproponował wstąpienie do organizacji swojemu kuzynowi, Emilowi Stojanowskiemu z Szybowic.
Działalność W marcu 1950 roku organizacja liczyła 7 członków. Powstała wtedy również jej pierwsza nazwa – Wojsko Polskie pod dowództwem Krajowej Armii Podziemnej. Przewodniczącym zarządu grupy miał zostać Ludwik Bartmanowicz, zdemobilizowany porucznik Wojska Polskiego, jednak odmówił. Władysław Biernat zlecił jego zamordowanie, by uniknąć zdradzenia przez niego organizacji. Następnie wydał rozkaz zabicia Jana Walaska, oficera śledczego Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Prudniku.
W 1951 z inicjatywy Hieronima Bednarskiego dokonano napadu na posterunek Milicji Obywatelskiej w innym województwie w celu zdobycia broni i oryginalnych legitymacji milicyjnych. 4 maja 1951 przeprowadzono zbrojny napad na Spółdzielnię „Samopomoc Chłopska” w Lipowej. 21 maja 1951 dokonano napadu na członka PZPR Józefa Chudego. Chudy został pobity we własnym domu, przy okazji zrabowano pewną kwotę pieniędzy, zegarki, biżuterię i inne przedmioty. 25 lipca 1951 dokonano napadu na Spółdzielnię Spożywców w Charbielinie. Wartość łupu wynosiła około 30000 zł.
Aresztowanie i proces Pierwszą informacją o istnieniu antykomunistycznej organizacji w Szybowicach była notatka służbowa funkcjonariusza PUBP w Prudniku Józefa Plebana sporządzona 27 stycznia 1950 roku. Stwierdził w niej, że Hieronim Bednarski poinformował o jej istnieniu sekretarza komitetu gminnego PZPR w Moszczance. Bednarski został później aktywnym członkiem Krajowej Armii Podziemnej.
Od stycznia do marca 1952 przeprowadzono falę aresztować członków KAP. Ich proces trwał od kwietnia 1952 do lutego 1953. Wielu członków konspiracji zostało skazanych na wysokie wyroki więzienia, a Hieronima Bednarskiego i Władysława Biernata skazano na karę śmierci.
Członkowie Członkami Krajowej Armii Podziemnej byli:
Stanisław Stojanowski ps. „Ogień”, zam. w Białej Emil Stojanowski ps. „Kościuszko”, zam. w Szybowicach Józef Zając ps. „Lew”, zam. w Szybowicach Jan Krech ps. „Motyl”, „Klon”, zam. w Szybowicach Władysław Biernat vel Bernaski ps. „Pantera”, zam. w Prudniku Hieronim Bednarski ps. „Nawrócony”, zam. w Szybowicach Jan Kuszła, zam. w Szybowicach Antoni Rzucidło, ps. „Szkop”, zam. w Szybowicach Marian Marciniec, zam. w Prudniku, ul. Grunwaldzka 92 Piotr Lipniarski, zam. w Prudniku Stanisław Kołodziej, zam. w Szybowicach Tadeusz Nosko ps. „Dąb”, zam. w Szybowicach Władysław Zieniuk, zam. w Mieszkowicach Jan Mazur ps. „Jawor”, zam. w Szybowicach Piotr Dawiskiba, zam. w Szybowicach Tadeusz Krupa ps. „Wilk”, zam. w Ząbkowicach Śląskich Ludwik Bartmanowicz ps. „Olcha”, zam. w Szybowicach
Do organizacji mieli należeć również Władysław Cybulka z Szybowic i Rudolf Twardysko z Prudnika, jednak brak materiałów na potwierdzenie tego. Ponadto organizacja była wspomagana przez wielu innych ludzi, w tym osób mieszkających na terenie Czechosłowacji.
Przypisy
Kategoria:Organizacje podziemia antykomunistycznego (1944–1956) Kategoria:Polskie ofiary represji stalinowskich Kategoria:Szybowice Kategoria:Powiat prudnicki Kategoria:Historia ziemi prudnickiej