FC Bayern München (Bayern Monachium) – niemiecki klub sportowy z siedzibą w Monachium, Bawaria. Jest najbardziej znany ze swojej profesjonalnej drużyny piłkarskiej, najbardziej utytułowanej drużyny w historii niemieckiej piłki nożnej, rekordzistę pod względem zdobytych mistrzostw (35) i pucharów krajowych (21), która występuje na co dzień w Bundeslidze, najwyższej klasie rozgrywkowej w piłce nożnej w Niemczech.

Klub został założony w 1900 roku przez jedenastu piłkarzy pod wodzą Franza Johna. Największy sukces przypadł w połowie lat 70 XX wieku, kiedy pod dowództwem Franza Beckenbauera wygrał Puchar Europy trzy razy z rzędu (1974–76). Bayern dotychczas osiągnął jedenaście finałów Pucharu Europy (obecnie pod nazwą Ligi Mistrzów UEFA), ostatnio zdobywając szósty tytuł w 2020 r. Bayern zdobył także jeden Puchar UEFA, jeden Puchar Zdobywców Pucharów, dwaSuperpuchary Europy, dwa klubowe mistrzostwa Świata i dwa Puchary Interkontynentalne, co czyni go jednym z najbardziej utytułowanych klubów na arenie międzynarodowej. Bayern należy do klubów, które skompletowały wszystkie europejskie puchary (oprócz Bayernu dokonał tego zespoły: AFC Ajax, Juventus F.C., Chelsea F.C., Paris Saint-Germain oraz Manchester United F.C.). Od czasu utworzenia Bundesligi Bayern wygrał ją 30 razy, a od sezonu 2012/2013 do sezonu 2023/24 wygrywał ją nieprzerwanie, co jest dotychczas najdłuższą mistrzowską serią w Bundeslidze.

(1900-1918) Początki thumb|left|Akt założycielski Bayernu thumb|Stary herb Bayernu thumb|Bayern w 1900 W 1879 roku powstał , klub założony przez czterech gimnastyków niezadowolonych z funkcjonowania innego klubu gimnastycznego TSV 1860 Monachium. W latach 90. XIX wieku w MTV powstały nowe sekcje sportowe, a w 1897 roku sekcja piłkarska. Do utworzenia zespołu Bayern Monachium przyczyniła się niechęć Walnego Zgromadzenia MTV do przyłączenia się do Południowoniemieckiego Związku Piłki Nożnej (Süddeutscher Fußball-Verband). Jeden z niezadowolonych piłkarzy Franz John wraz z grupą sprzymierzeńców sporządzili dokument zawierający 17 podpisów w celu powołania do życia nowego klubu, klubu piłkarskiego. 27 lutego 1900 roku w monachijskiej restauracji „Bäckerhöfl” zostało zorganizowane Walne Zgromadzenie MTV, na którym obecny był m.in. Franz John. John został oskarżony wprowadzanie zamętu w klubie. Według innej wersji zawodnicy pokłócili się z kierownictwem klubu na temat tego czy w meczach towarzyskich mają grać ustawieniem 3-5-2 czy 2-4-4. Członkowie spotkania niedoszli do porozumienia, w związku z czym jeden z uczestników Max Maull oznajmił: „Jedyne co nam pozostaje, panowie, to opuścić was i założyć nowy klub”. Tego samego wieczora w innej monachijskiej restauracji „Gisela” jedenastu dysydentów (Ringler, Otto Ludwig Naegele, Zoepffel, Josef Pollack, Fritz Wamsler, Carl Wamsler, Georg Schmid, Paul Francke, Kuno Friederich, Wilhelm Focke oraz Franz John) założyło Bayern. Wśród wymienionych nazwisk na dokumencie założycielskim Bayernu znajduje się rzeźbiarz , który później stał się sławny. Franz John objął przewodnictwo w klubie i stał się jego pierwszym prezydentem. Podczas spotkania w „Giseli” ustalono m.in. nazwę zespołu oraz barwy klubowe (niebiesko-białe) nawiązujące przywiązanie do regionu, co było powszechnym zwyczajem w owym czasie. Co ciekawe większość założycieli pochodziło w dużej mierze nie z Monachium czy Bawarii, ale z Berlina, Freiburga, Lipska i Bremy. Omówiona została też kwestia finansów i zdecydowano, że każdy członek będzie wpłacał jedną markę miesięcznie na poczet klubu. W miejscu założenia przed dzisiejszą siedzibą firmy Siemens w Monachium od 2017 znajduje się kamień pamiątkowy.

Franz John dostał zgodę na korzystanie z placu publicznego zlokalizowanego przy Schyrenstraße, na którym po dziś dzień znajduje się boisko miejskie. Bayern zagrał w tym miejscu oficjalnie tylko raz 18 marca 1900 roku, kiedy to w swoim debiucie zwyciężył 5:2 drużynę Munich FC. Swoje następne mecze Bayern rozgrywał przy Theresienwiese (gdzie co roku organizowano Oktoberfest), by w 1901 roku przenieść się na teren należący do ojca dwójki założycieli Fritza i Carla Wamsler mieszczącego się przy Clemensstraße. 21 września 1902 roku na Clemenstraße odbyło się pierwsze w historii starcie pomiędzy Bayernem i TSV 1860, które Bayern wygrał 3:0. W pierwszych latach istnienia Bayern rywalizował głównie z lokalnymi drużynami, wygrywając większość pojedynków w tym pogrom 15:0 Nordstern FC, natomiast za największego rywala tamtych lat uchodził MTV 1879.

thumb|left|Pierwszy mecz Bayernu przeciwko 1. FC Nürnberg w 1901 roku Bayern od początku istnienia nie tylko dobrze radził sobie z miejscowymi rywalami, ale z powodzeniem rywalizował południowych mistrzostwach Niemiec docierając w 1901 roku do półfinału. W 1902 roku drużyna Bayernu zdobyła swoje pierwsze trofeum, którym był Puchar Bayernu (turniej o nieoficjalne mistrzostwo miasta zorganizowany przez Franza Johna). Niedługo po tym Franz John pokłócił się z członkami klubu opuścił Bayern i wrócił do Berlina gdzie przez dwa lata był prezydentem swojej poprzedniej drużyny, a następnie otworzył zakład fotograficzny. Z okazji 25 lecie istnienia Bayernu Franz John został wybrany na honorowego prezydenta klubu.

Następcą Johna w 1903 roku został Holender , który w czasie swojej prezydentury uzyskał doktoraty z chemii i filozofii. Charakterystyczną cechą tamtych lat było to, że w Bayernie mogli występować jedynie ci piłkarze, którzy ukończyli co najmniej szkołę średnią. Niebawem Bayern zdobył pierwszy przydomek „Klub kawalerów”, ze względu na przywiązanie do tradycji oraz gustownych strojów, w których występował. W pierwszym dziesięcioleciu funkcjonowania pojawił się drugi przydomek Bayernu. Złośliwi przechrzcili określenie „wierność tradycji” na arogancję, nazywając Bayern „Protzenklub”, czyli po prostu Klubem Pyszałków.

thumb|Model stadionu przy Leopoldstraße W 1906 roku ze względów finansowych Bayern złączył się z klubem wielosekcyjnym Münchner Sport-Club. MSC posiadało spore zasoby finansowe, dzięki czemu stać ich było na wydzierżawienie obiektu piłkarskiego przy Karl-Theodor-Straße, na którym wkrótce potem pojawiła się pierwsza zadaszona trybuna. Bayern zgodził się zostać sekcją piłkarską MSC i przyjąć ich barwy, przez co zyskał kolejny przydomek „Die Rothosen”, skrócony później do „Die Roten”. Nazwa klubu pozostała jednak niezmieniona i w latach 1906–1907 Bayern występował w nowych strojach na nowym boisku. Fuzja z MSC umożliwiła Bayernowi stać się lokalnym potentatem piłkarskim.

Wczesne lata Bayernu charakteryzowały się poszukiwaniem domu piłkarskiego. W 1905 roku opuścili Clemenstraße ze względu na budowę budynków mieszkalnych. W 1907 roku stadion przy Karl-Theodor-Straße, który był już czwartym stadionem Bayernu przestał być wystarczający. Rosnące zainteresowanie piłką nożną oraz wzrost popularności Bayernu wymusiły kolejną zmianę stadionu. Pod przewodnictwem nowego prezydenta Angelo Knorra Bayern przeniósł się na nowoczesny stadion przy Leopoldstraße. Był to pierwszy stadion w Monachium z zewnętrzną trybuną chroniącą przed wiatrem i deszczem. Stadion stał się domem dla Bayernu na 15 lat. Pierwszy mecz rozegrano 15 września 1907 roku, kiedy to zwyciężył drużynę FC Wacker München 8:1.

W 1900 roku klub liczył 18 członków. Po przenosinach na Leopoldstraße w 1908 roku liczba członków wynosiła już 300 osób. Bayern ponadto już wtedy posiadał osiem zespołów i ponad 100 zawodników młodzieżowych. W tym samym roku po raz pierwszy mecz rozegrała piłkarska reprezentacja Niemiec, a Bayern trenowany przez Brytyjczyka Thomasa Taylora wygrał mistrzostwo Południowej Bawarii. Rok później Bayern po raz pierwszy zmierzył się z angielską drużyną FC Sunderland, z którą przegrał 2:5.

16 maja 1910 roku w Duisburgu pierwszy zawodnik Bayernu Max Gablonsky zadebiutował w reprezentacji Niemiec w przegranym 0:3 meczu przeciwko Belgii. Warto odnotować, że nie wszyscy kadrowicze pojawili się na meczu i czwórkę graczy reprezentacji stanowili wylosowani z wśród kibiców miejscowi piłkarze.

W 1907 roku południowe mistrzostwa Niemiec przeszły reorganizację, w wyniku czego powstały lokalne Kreisligi służące jako eliminacje do turnieju głównego. Bayern Monachium został Ostkreismeister dwukrotnie w latach 1910 i 1911 wygrywając Ostkreis-Liga i kwalifikując się do mistrzostw południowych Niemiec, w których dwa razy musiał uznać wyższość Karlsruher SC. Na jednym z meczów przeciwko Karslruher pojawiło się czterech tysięcy widzów, dzięki czemu Bayern pozyskał ogromne środki finansowe, które zostały przeznaczone na zakontraktowanie na pełny etat trenera. Został nim Brytyjczyk Charles Griffiths, który sezon wcześniej trenował drużynę Karslruher. To za jego sprawą w klubie wprowadzono codzienne treningi oraz wynajęto salę gimnastyczną. Trenera ostatecznie zwolniono w kwietniu 1912 roku z powodu słabych wyników zespołu.

W 1913 roku ówczesny prezydent Bayernu doktor Angelo Knorr został aresztowany z powodu homoseksualizmu. Na jego miejsce po raz pierwszy wybrano , księgowego grającego w rezerwach Bayernu jako bramkarz na początku XX wieku. Landauer postanowił zatrudnić znanego szkoleniowca Williama Townleya byłego reprezentanta Anglii. Aspiracje Bayernu były ogromne, klub zamierzał dołączyć do krajowej elity. W tamtym czasie posiadał już trzech reprezentantów Niemiec, a w 1910 roku sprowadzono nawet zawodowego bramkarza m.in. Glasgow Rangers, który chcąc grać dla Bayernu musiał zostać amatorem.

Przed wybuchem I wojny światowej klub liczył 900 członków, 12 drużyn seniorskich oraz 20 drużyn młodzieżowych. Wojna zahamowała rozwój klubu. W trakcie wojny zginęło ponad 60 członków klubu, a na czas jej trwania klub opuścili m.in. Kurt Landauer oraz Townley. I wojna światowa była także okresem, w którym społeczność niemiecka całkowicie straciła zainteresowanie gimnastyką, a rosnącym zainteresowaniem cieszyła się piłka nożna. Ostatni przedwojenny finał o mistrzostwo Niemiec oglądało 6 tysięcy widzów, natomiast pierwszy finał po wojnie zgromadził 35 tysięczną widownię. Według niektórych źródeł wpływ na to miało nieprzerywanie rozgrywek piłkarskich na okres wojny, a także rozgrywanie meczów aby by podnieść morale społeczeństwa poprzez ukierunkowanie piłki nożnej jako rozgrywki patriotyczne.

(1918-1928) Czasy po I wojnie światowej. Przeprowadzka na Grünwalder Stadion oraz dwa tytuły mistrza Południowych Niemiec thumb|Herb Bayernu w latach 1923–1954 Okres powojenny to dla Bayernu oraz niemieckiej piłki czas reorganizacji. Do klubu wrócił Kurt Landauer, który w styczniu 1919 roku ponownie został wybrany prezydentem. W tym roku Bayern rozstał się również z Münchner Sport-Club i połączył się z klubem gimnastycznym . Powodem fuzji była tak jak w poprzednim przypadku dążenie do uzyskania własnego stadionu. Ponadto trenerem klubu ponownie został sprowadzony latem William Townley. Do Bayernu przylgnęła łatka klubu wolnomyślicieli. Za sprawą Kurta Landauera w 1920 roku Bayern jako pierwszy niemiecki klub w historii wykupił ubezpieczenie od wypadków dla wszystkich piłkarzy pierwszej drużyny.

W tym samym roku Bayern liczył 700 członków będąc jednocześnie największym klubem w Monachium. W południowych Mistrzostwach Niemiec prym wiodła drużyna 1. FC Nürnberg wygrywając je w sumie siedmiokrotnie (1916, 1918, 1920, 1921, 1924, 1927, 1929). W Niemczech wciąż istniał system oparty na podziałach regionalnych, przez co jedynie najlepsze drużyny swoich regionów mogły zagrać w turnieju o Mistrzostwo Niemiec. Zespół 1. FC Nürnberg w latach 1920–1925 czterokrotnie zdobył Mistrzostwo Niemiec i został obwołany tytułem „Rekordmeistera”, czyli drużyny z największą liczbą mistrzostw. Bayernowi oprócz głównego oponenta regionalnego ze strony 1. FC Nürnberg przybył groźny lokalny konkurent. Drużyna jako pierwszy zespół z Monachium w 1922 roku została Mistrzem Południowych Niemiec.