Israel Mobolaji Temitayo Odunayo Oluwafemi Owolabi Adesanya (ur. 22 lipca 1989 w Lagos) – nigeryjski kick-bokser, bokser i zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA) na stałe mieszkający w Nowej Zelandii. Trzykrotny zwycięzca turnieju (2014–2015) i Glory (2016). Były mistrz UFC w wadze średniej (2019-2022, 2023).
Życiorys Urodził się w Lagos, w Nigerii, jako najstarszy z pięciorga dzieci. Jego ojciec Oluwafemi jest księgowym, a matka pielęgniarką. Uczęszczał do . W tym czasie zapisał się do klubu taekwondo, jednak został z niego wypisany przez matkę po doznaniu kontuzji.
W 1999 roku przeniósł się z rodziną na 10 miesięcy do Ghany, ale ze względu na to, że jego rodzice chcieli, aby ich dzieci otrzymały wykształcenie wyższe, w wieku 10 lat zamieszkał w Rotorua, w Nowej Zelandii, gdzie uczęszczał do . W szkole średniej nie interesował się sportem, zamiast tego wolał japońskie anime, takie jak Death Note. W czasach licealnych był gnębiony i właśnie to złe traktowanie, którego doświadczył, przyczyniło się do jego decyzji o trenowaniu sztuk walki w późniejszym okresie życia.
Po ukończeniu szkoły średniej, zapisał się na studia Bachelor of Science w zakresie projektowania komputerowego na w Wanganui. W wieku 18 lat rozpoczął treningi kickboxingu, inspirując się filmem Ong Bak. Dwa lata później podjął decyzję o przerwaniu studiów na rzecz kariery w kickboxingu, gdzie przed przejściem na zawodowstwo i walką w Chinach zgromadził amatorski rekord 32-0. W wieku 21 lat przeniósł się do Auckland, gdzie rozpoczął treningi mieszanych sztuk walki pod okiem trenera w klubie , z przyszłymi zawodnikami UFC takimi jak: Dan Hooker, i Alexander Volkanovski.
Jest wielojęzyczny. Biegle włada językiem joruba i angielskim.
Kariera w kickboxingu Wczesna kariera Swoje pierwsze walki zanotował na lokalnych nowozelandzkich i australijskich galach będąc niepokonanym w aż 32 pojedynkach. Od 2011 i przez kolejne trzy lata rywalizował na chińskich galach i , wygrywając większość pojedynków z miejscowymi zawodnikami oraz przegrywając pierwszą w karierze z Kanadyjczykiem Simonem Marcusem (16 lutego 2014) na punkty.
Glory lewo|mały|250x250px|Adesanya w 2014 W tym samym roku 12 kwietnia zadebiutował w GLORY na gali numer 15 w Stambule ulegając Belgowi Filipowi Verlindenowi również na punkty.
W 2014 wrócił na nowozelandzkie ringi zdobywając m.in. pas mistrza Oceanii organizacji WMC w muay thai oraz wygrywając turniej King in the Ring w wadze junior ciężkiej. Rok później w 2015, wygrywał w kolejnych dwóch turniejach organizowanych przez King in the Ring wygrywając pięciokrotnie przed czasem na sześć stoczonych pojedynków.
Od 2016 ponownie rywalizował na chińskich galach, notując od 30 stycznia do 1 października pięć zwycięskich pojedynków m.in. nad Yousrim Belgaroui i Bogdanem Stoicą oraz jedyny przegrany z Alexem Pereirą (2 kwietnia). 21 października tego samego roku w Broomfield wygrał turniej pretendentów GLORY w wadze średniej, pokonując jednego wieczoru Roberta Thomasa i w rewanżu Yousriego Belgarouiego, obu na punkty. 20 stycznia 2017 na gali Glory 37 w Los Angeles zmierzył się o mistrzostwo świata z ówczesnym mistrzem Jasonem Wilnisem, z którym ostatecznie przegrał jednogłośnie na punkty.
4 marca 2017 stoczył jak na razie ostatnią walkę w kickboxingu, przegrywając przez ciężki nokaut w rewanżu z Alexem Pereirą.
Boks W 2014 zawodowo zadebiutował w boksie w ośmioosobowym turnieju, przegrywając z Danielem Ammannem na punkty. W 2015 stoczył pięć zwycięskich pojedynków, pokonując m.in. Briana Minto w ramach dwóch turniejów Super 8 Tournament, które wygrywał. Ostatecznie bilans w boksie zakończył 5 wygranymi i jedną porażką.
Kariera MMA Wczesna kariera Równolegle do walk w kickboxingu, Adesanya rywalizował również w MMA, w którym zadebiutował 24 marca 2012 pokonując przed czasem Jamesa Griffithsa. Po serii kolejnych ośmiu zwycięstw z rzędu.
28 lipca 2017 zdobył pas mistrzowski organizacji , nokautując pod koniec pierwszej rundy bardziej doświadczonego Melvina Guillarda.
Pod koniec roku, 24 listopada, zdobył kolejny pas australijskiej organizacji Hex Fighting Series, nokautując Stuarta Dare’a wysokim kopnięciem również w pierwszej rundzie.
UFC Z rekordem 11 zwycięstw bez porażki, w grudniu 2017 podpisał kontrakt z Ultimate Fighting Championship, na walkę z Robem Wilkinsonem. Do pojedynku doszło 11 lutego 2018 na UFC 221 w Perth, gdzie lepszy okazał się Nigeryjczyk, który pokonał Australijczyka przez techniczny nokaut w drugiej rundzie. Po udanym debiucie otrzymał pierwszy w karierze bonus UFC, zdobywając nagrodę za występ wieczoru. mały|Israel Adesanya w wywiadzie przed walką na gali UFC 230. W kolejnych trzech pojedynkach również wygrywał, pokonując kolejno Marvina Vettoriego, Brada Tavaresa i Dereka Brunsona, wszystkich do końca 2018 roku. Po walce z Taveresem i Brunsonem dwukrotnie został nagrodzony przez organizacje bonusami za występ wieczoru.
10 lutego 2019 na UFC 234 zmierzył się z byłym, wieloletnim mistrzem wagi średniej Andersonem Silvą. Zwyciężył jednogłośnie na punkty. Pojedynek obu zawodników został nagrodzony przez organizację bonusem za najlepszą walkę wieczoru.
Mistrz wagi średniej UFC Po tej wygranej został zestawiony z Kelvinem Gastelumem w walce o tymczasowe mistrzostwo UFC wagi średniej. Pojedynek ten miał miejsce 13 kwietnia 2019 na UFC 236 w Atlancie. Adesanya pokonał Gasteluma jednogłośnie na punkty i zdobył tymczasowe mistrzostwo wagi średniej.
6 października 2019 na wydarzeniu UFC 243 stoczył walkę z Robertem Whittakerem o zunifikowanie tytułu mistrzowskiego wagi średniej UFC. Wygrał walkę przez nokaut w drugiej rundzie. To zwycięstwo przyniosło mu czwartą nagrodę za występ wieczoru.
7 marca 2020 na gali UFC 248 zmierzył się z trzykrotnym pretendentem do tytułu UFC, Yoelem Romero. Wygrał walkę jednogłośną decyzją (48-47, 48-47 i 49-46) i po raz pierwszy obronił mistrzowski tytuł. Po walce wielu fanów i ekspertów czuło się rozczarowanych niską aktywnością obu zawodników.
W swojej następnej obronie tytułu, 27 września 2020 na UFC 253 Adesanya zawalczył z dotychczas niepokonanym Brazylijczykiem, Paulo Costą. Był to pierwszy raz od 2009 roku, kiedy dwóch niepokonanych mężczyzn w UFC spotkało się w walce o tytuł. Zwyciężył przez techniczny nokaut w drugiej rundzie i otrzymał piąty bonus za występ wieczoru. Po walce widoczna ginekomastia prawej piersi Adesanyi wywołała kontrowersje związane z możliwym użyciem niedozwolonych środków. Sam Adesanya twierdził, że było to spowodowane używaniem marihuany.
6 marca 2021 zmierzył się z Janem Błachowiczem o mistrzostwo wagi półciężkiej UFC, w walce wieczoru UFC 259. Adesanya odniósł pierwszą porażkę w formule mieszanych sztuk walki, ulegając Polakowi jednogłośnie na kartach punktowych.
Ponad trzy miesiące później doszło do jego drugiej walki z Marvinem Vettorim, której stawką tym razem był posiadany przez Adesanyię pas wagi średniej. Nigeryjczyk dominował większość walki i po raz kolejny obronił tytuł. Wszyscy trzej sędziowie punktowali walkę 50-45 na jego korzyść.
Rewanż pomiędzy Adesanyą i Robertem Whittakerem o pas wagi średniej UFC odbył się 12 lutego 2022 na gali UFC 271. Po raz kolejny zwycięsko ze starcia wyszedł The Last Stylebener, który pokonał Australijczyka jednogłośną decyzją.
2 lipca 2022 w walce wieczoru gali UFC 276 Adesanya po raz piąty obronił pas kategorii średniej, pokonując jednogłośnie Jareda Cannoniera.
Na listopadowej gali UFC 281 w nowojorskim Madison Square Garden przystąpił do szóstej obrony pasa mistrzowskiego, gdzie zmierzył się z Alexem Pereira, z którym dwukrotnie walczył w formule kickbokserskiej. Adesanya stracił swój tytuł, na rzecz Brazylijczyka, który technicznie znokautował go w piątej rundzie.
8 kwietnia 2023 na UFC 287 doszło do jego rewanżu w formule MMA z Alexem Pereirą. Przy łącznie czwartym podejściu pokonał swojego dotychczasowego pogromcę, odzyskując tytuł mistrzowski kategorii średniej. Organizacja UFC przyznała mu bonus za najlepszy występ wieczoru.
Podczas gali UFC 293, która odbyła się 10 września 2023 w Sydney, przystąpił do pierwszej obrony tytułu, w walce przeciwko Seanowi Stricklandowi. Przegrał walkę jednogłośną decyzją sędziów, tracąc pas mistrzowski.
17 sierpnia 2024 w walce wieńczącej galę UFC 305 w Perth, zawalczył ponownie o pas mistrzowski wagi średniej. W czwartej rundzie przegrał z ówczesnym mistrzem, Dricusem du Plessisem, który poddał Adesanyę duszeniem zza pleców.
Dalsze walki W swojej pierwszej walce, której stawką od ponad pięciu lat nie było żadne mistrzostwo, zmierzył się z Nassourdinem Imawowem. Nigeryjsko-francuskie starcie było walką wieczoru gali UFC Fight Night: Adesanya vs. Imavov, która odbyła się 1 lutego 2025 w Rijadzie. Adesanya przegrał przez techniczny nokaut w rundzie drugiej.
Podczas transmisji gali UFC 312 w lutym 2025 roku ogłoszono, że walka Adesanyi z Kelvinem Gastelumem z 2019 roku zostanie wprowadzona do galerii sław (UFC Hall of Fame 2025).
28 marca 2026 podczas gali UFC Fight Night: Adesanya vs. Pyfer w Seattle przegrał walkę wieczoru z Joe Pyferem przez techniczny nokaut w drugiej rundzie. Pojedynek zakończył się po serii uderzeń w parterze, po której sędzia przerwał walkę. Po przegranej zanotował znaczący spadek w oficjalnym rankingu UFC, spadając o kilka pozycji - z 4. miejsca na 9. lokatę.
Życie prywatne Przed podjęciem walki, regularnie brał udział w zawodach tanecznych w całej Nowej Zelandii. Podkreślił swoją pasję do tańca w choreografii podczas swojego wejścia na walkę, na UFC 243.
Jest fanem anime i stwierdził, że chciałby założyć firmę produkującą anime po przejściu na sportową emeryturę. Jego pseudonim „The Last Stylebender” jest nawiązaniem do The Last Airbender, serialu animowanego inspirowanego anime. Ma wytatuowany na przedramieniu wizerunek jednego z głównych bohaterów serialu, Toph Bei fonga.
We wrześniu 2020 roku został pierwszym zawodnikiem mieszanych sztuk walki, który podpisał umowę sponsorską z Pumą. W styczniu 2021 został ambasadorem Stake.com.
Osiągnięcia i nagrody
Boks tajski
World Muaythai Council 2014: Mistrz WMC Oceania w wadze junior ciężkiej World Boxing Council Muay Thai 2014: Mistrz WBC Muay Thai w wadze junior ciężkiej World Kickboxing Federation 2011: Mistrz WKBF Muay Thai Nowej Zelandii w wadze junior ciężkiej
Kickboxing
2014: King in the Ring New Zealand 86 kg – 1. miejsce w turnieju wagi junior ciężkiej 2015: King in the Ring Trans-Tasman Tournament 86 kg – 1. miejsce w turnieju wagi junior ciężkiej 2015: King in the Ring Trans-Tasman Tournament 100 kg – 1. miejsce w turnieju wagi ciężkiej Glory 2016: Glory Middleweight Contender Tournament – 1. miejsce w turnieju wagi średniej
Boks
Super 8 Boxing Tournament 2015: Mistrz wagi junior ciężkiej Super 8 III (turniej ośmioosobowy)[1 2015: Mistrz wagi junior ciężkiej Super 8 IV (turniej czteroosobowy)
Mieszane sztuki walki
2017: mistrz AFC w wadze średniej Hex Fighting Series Middleweight 2017: mistrz Hex FS w wadze średniej Ultimate Fighting Championship 2019: tymczasowy mistrz UFC w wadze średniej 2019-2022: mistrz UFC w wadze średniej 2023: mistrz UFC w wadze średniej Bonus za występ wieczoru (sześć razy) vs. Rob Wilkinson (2018), Brad Tavares (2018), Derek Brunson (2018), Robert Whittaker (2019), Paulo Costa (2020), Alex Pereira (2023) Bonus za walkę wieczoru (dwa razy) vs. Anderson Silva (2019), Kelvin Gastelum (2019)
Lista zawodowych walk w MMA