Anna Maria Matuszczak – polska ekonomistka, prof. dr hab. nauk ekonomicznych, dyrektor Instytutu Ekonomii, kierownik Katedry Makroekonomii i Gospodarki Żywnościowej Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.
Życiorys W 1999 r. ukończyła studia ekonomiczne w Akademii Ekonomicznej w Poznaniu.
14 listopada 2003 r. obroniła pracę doktorską pt. Instrumentarium rynków rolnych w Unii Europejskiej i w Polsce. Studium porównawcze, której promotorem był prof. Andrzej Czyżewski, a 2 lipca 2014 r. uzyskała stopień doktora habilitowanego w zakresie nauk ekonomicznych na podstawie rozprawy zatytułowanej Zróżnicowanie rozwoju rolnictwa w regionach Unii Europejskiej w aspekcie jego zrównoważenia. W dniu 4 stycznia 2022 r. Prezydent RP nadał jej tytuł profesora nauk społecznych w dyscyplinie ekonomia i finanse.
Od początku zatrudniona w Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu (wcześniej: Akademia Ekonomiczna w Poznaniu), najpierw jako asystent, potem adiunkt, następnie prof. nadzwyczajny, a obecnie profesor. Od 2018 r. kierownik Katedry Makroekonomii i Gospodarki Żywnościowej, od 2024 r. Dyrektor Instytutu Ekonomii. W latach 2020-2024 członek Senatu UEP. Dorobek naukowy to ponad 200 pozycji autorskich i współautorskich związanych z ekonomią zrównoważonego rozwoju, ekonomią rolną oraz w zakresie wspólnej polityki rolnej, dóbr publicznych, budżetowego finansowania sektora rolnego.
Laureatka Nagrody Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego im. prof. Edwarda Lipińskiego, wielokrotnie nagrodzona indywidualnie i w zespole przez Rektora Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu. Odbyła kilka długoterminowych zagranicznych staży naukowych, w tym m.in. w: Council of Agricultural Research and Economics – Centre of Policies and Bioeconomics (CREA-PB) w Rzymie, University of Alba Iulia (UAI) w Rumunii, Departamencie Rolnictwa i Rybactwa Stałego Przedstawicielstwa RP przy Unii Europejskiej w Brukseli oraz wiele staży krótkookresowych.
Publikuje m.in. w takich czasopismach jak: Science of the Total Environment, Journal of Cleaner Production, Land Use Policy, Technological and Economic Development of Economy, Agricultural Economics, Problemy Ekorozwoju czy Ekonomista i innych.
Pracowała także jako wykładowca w Kujawskiej Pomorskiej Wyższej Szkole w Bydgoszczy.
W listopadzie 2024 została przedstawicielem ministra rozwoju i technologii w Komisji Nadzoru Finansowego.
Powołana przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na członka Rady Naukowej Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie na kadencję 2025-2029. Pełni funkcję Zastępcy Przewodniczącego RN.
Powołana przez Ministra Zdrowia na członka Rady Naukowej Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie na kadencję 2025-2029.
Nagrody 2003: Nagroda Naukowa Miasta Poznania dla najzdolniejszych młodych badaczy 2005: Laureatka Nagrody Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego im. prof. Edwarda Lipińskiego za książkę pt. „Rolnictwo Unii Europejskiej i Polski; Studium porównawcze struktur wytwórczych i regulatorów rynków rolnych”, wnoszącą nowe wartości do dorobku nauk ekonomicznych w Polsce kilkanaście nagród Rektora UEP za osiągnięcia naukowe i organizacyjne
Wybrane publikacje z lat 2017-2024 1. B. Czyżewski, A. Grzelak, A. Matuszczak (2024). Czy ziemia i kapitał to wciąż odrębne czynniki produkcji? Instytucjonalne uwarunkowania finansyzacji ziemi na obszarach wiejskich. W: Szarzec, K. i Woźniak-Jęchorek, B. (red.). (2024). Instytucjonalne i historyczne wymiary dyskusji o ekonomii i gospodarce (s. 155–169). Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu. https://doi.org/10.18559/978-83-8211-237-5/11
2. M. Guth, A. Matuszczak, K. Smędzik-Ambroży, A. Poczta-Wajda, A. Sapa (2024), What drives European farmers' attitude towards water management - a systematic literature approach, „Economics and Environment”, 2/204
3. A. Czyżewski, R. Kata, A. Matuszczak (2024), Functions of fiscal policy concerning agriculture in Poland after accession to the European Union (2004-2022), “Polish Political Science Yearbook”, vol. 53(2)/2024, pp.167-188; https://doi.org/10.15804/ppsy202421 PL ISSN 0208-7375
4. A. Grzelak, M. Borychowski, J. Staniszewski, A. Matuszczak (2024), Farming sustainability – interactions of economic, environmental, and social dimensions, [w] Pawlak-Lemańska, B. Borusiak & E. Sikorska (red.), Sustainable food: Production and consumption perspectives (pp. 29–40). Poznań University of Economics and Business Press. https://doi.org/10.18559/978-83-8211-209-2/2
5. A. Czyżewski, R. Kata, A. Matuszczak, Relations between agricultural budget policy and fiscal policy in Poland after accession to the European Union (2004-2022), “Acta Scientiarum Polonorum. Oeconomia”, 22 (4) 2023, 41–53, DOI: 10.22630/ASPE.2023.22.3.24
6. A. Czyżewski, A. Matuszczak, O teoretycznym aspekcie badań nad ekonomią rolną i kwestią agrarną, [w] B. Gołębiewska, A. Grontkowska, Przemiany w rolnictwie. Współczesne wyzwania ekonomiczne, środowiskowe i społeczne, Wydawnictwo SGGW, Warszawa 2023, s. 51-72
7. A. Czyżewski, A. Matuszczak, Theoretical aspects of studies on agricultural economics and agrarian issues, „Ekonomia i Środowisko - Economics and Environment”, 2023, Vol.87, No 4, s.1-24
8. K. Smedzik-Ambroży, S. Stępień, A. Matuszczak, A. Czyżewski, Znaczenie małych rodzinnych gospodarstw rolnych w ekonomicznym zrównoważeniu rozwoju obszarów wiejskich w opinii producentów rolnych. Studium przypadku wybranych krajów – Polski, Rumunii i Litwy, (w) Anna Bisaga, Sabina Kauf, Anna Mijal (red.), Wymiary transformacji. Przemysł, rolnictwo, usługi publiczne, PWE, Warszawa 2023, 159-172
9. A. Grzelak, Ł. Kryszak, A. Matuszczak, Problematyka ziemi i środowiska w nauczaniu i dokumentach papieży: Jana Pawła II, Benedykta XVI, Franciszka, [w] A. Grzelak, P. Kułyk, A. Matuszczak (red.) Ludzie ziemi, Wydawnictwo Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2023, s.69-82.
10. A. Czyżewski, R. Kata, A. Matuszczak, Kierunki zmian w wydatkach budżetu rolnego Polski w okresie rządów kolejnych koalicji w latach 2010-2023. „Annals PAAAE XXV” (3): 48-61. DOI: 10.5604/01.3001.0053.8723
11. J. Staniszewski, A. Matuszczak, Environmentally adjusted analysis of agricultural efficiency – a systematic literature review of frontier approaches, „Zagadnienia Ekonomiki Rolnej”, 2023/1, DOI: 10.30858/zer/162644
12. A. Czyżewski, A. Matuszczak, What’s the future of the agrarian question? Is its universalism being consolidated and the field of reception widened today? Reflections on the book by St. Kowalczyk and R. Sobiecki, The agrarian question in economic theory. From peasant agriculture to sustainable agriculture, “Ekonomia i Środowisko - Economics and Environment”, 2022, Vol.82, No 3, s. 362-379
13. R. Kata, A. Czyżewski, A. Matuszczak, Ważniejsze relacje w wydatkach budżetów rolnych Polski w latach 2015-2022. Studium porównawcze, Roczniki Naukowe SERiA, Annals PAAAE, 2022, Vol. XXIV, No. (3), DOI: 10.5604/01.3001.0015.9533
14. A. Czyżewski, R. Kata, A. Matuszczak, Determinants of the agricultural budget in Poland in the light of its relation to GDP and state budget expenditure, „Ekonomista” 3/2022, s. 307-325.
15. A. Czyżewski, R. Kata, A. Matuszczak, Expenditures of Poland’s agricultural budgets 1995–2020 in the context of selected macroeconomic relations, „Ekonomista” 1/2022, s. 41-46.
16. K. Smędzik-Ambroży, S. Stępień, A. Matuszczak, A. Tošović-Stevanović, V. Ristanović, Small-scale farms in the sustainable rural development. Opinions of smallholder producers from Poland, Romania and Lithuania, “Ekonomia i Środowisko - Economics and Environment”, 2022/2(81), p. 168-185
17. A. Czyżewski, R. Kata, A. Matuszczak, Wydatki na KRUS w świetle budżetów rolnych Polski i udziałów w PKB w minionym ćwierćwieczu (1995-2020), „Ubezpieczenia w rolnictwie – Materiały i Studia”, 2022/1(77), s. 65–82, p. 83–101
18. Mohammad Reza Lotfalipour, Mohammad Ali Falahi, Afsaneh Zareei, Anna Matuszczak, How Good Governance Affects Diaspora running headline abbreviated, please check Motivations for Remittances to Iran, „Diaspora Studies” 15 (2022), s. 1–27.
19. M. Guth, K. Smędzik-Ambroży, S. Stępień, A. Matuszczak, Is small beautiful? Technical efficiency and environmental sustainability of small-scale farms under the conditions of agricultural policy support, “Journal of Rural Studies”, 89 (2022), s. 235-247.
20. A. Czyżewski, R. Kata, A. Matuszczak, Dochody gospodarstw domowych rolników – problem dynamiki, parytetu i nierówności (w:) S. Owsiak, J. Wilkin, M. Zaleska (red.), Sfera realna i regulacyjna gospodarki, PTE Warszawa 2022, s. 57-67
21. A. Czyżewski, A. Grzyb, A. Matuszczak, M. Michałowska, Factors for bioeconomy development in EU countries with different levels of development, “Energies” 2021, 14, 3182, https://doi.org/10.3390/en14113182
22. K. Smędzik-Ambroży, A. Matuszczak, R. Kata, P. Kułyk, The Relationship of Agricultural and Non-Agricultural Income and Its Variability in Regard to Farms in the European Union Countries, “Agriculture” 2021, 11(3), 196; https://doi.org/10.3390/agriculture11030196
23. Czyżewski B., Matuszczak A., Grzelak A., Guth M., Majchrzak A., Environmental sustainable value in agriculture revisited: How does Common Agricultural Policy contribute to ecoefficiency?, “Sustainability Science”, vol. 16, nr 1, 2021, ss.137-152, DOI:10.1007/s11625-020-00834-6
24. Czyżewski B, Matuszczak A, Czyżewski A., Brelik A, Public goods in rural areas as endogenous drivers of income: Developing a framework for country landscape valuation, “Land Use Policy”, vol. 107, 2021, s.1-12, nr art. 104646, DOI:10.1016/j.landusepol.2020.104646
25. A. Czyżewski, R. Kata, A. Matuszczak (2020), Wpływ wydatków budżetowych na zmiany strukturalne i dochody w rolnictwie w warunkach funkcjonowania w Polsce instrumentów WPR, „Ekonomista”, nr 6, s.781-811.
26. A. Czyżewski, A. Matuszczak (2020) Changes in the structure of budget expenditure on the agricultural sector in Poland in the passing financial perspective 2014-2020, Annals Of The Polish Association Of Agricultural And Agribusiness Economists, Tom XXII/4.
27. A. Matuszczak, Ł. Kryszak, B. Czyżewski, A. Łopatka (2020) Environment and political economics: Left-wing liberalism or conservative leftism - Which is better for eco-efficiency? Evidence from Poland, w: Science of the Total Environment, nr First online, 2020, ss. 1-46, DOI:10.1016/j.scitotenv.2020.140779
28. B. Czyżewski, A. Matuszczak, A. Grzelak, M. Guth, A. Majchrzak (2020) Environmental sustainable value in agriculture revisited: How does Common Agricultural Policy contribute to ecoefficiency?, w: Sustainability Science, ss. 1-16, DOI:10.1007/s11625-020-00834-6
29. B.Czyżewski, A.Matuszczak, A. Czyżewski, A. Brelik (2020), Public goods in rural areas as endogenous drivers of income: developing a framework for country landscape valuation, “Land Use Policy”, 2020/… , https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2020.104646
30. B. Czyżewski, A. Matuszczak, J. Polcyn, K. Smędzik-Ambroży, J. Staniszewski (2020) Deadweight loss in environmental policy: the case of the European Union member states, “Journal of Cleaner Production”, Volume 260, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.121064
31. Borychowski M., Matuszczak A., Stępień S., 2019, Sugar market in Poland in the context of the support of agricultural policy. Current situation, trends and projections. Acta Scientiarum Polonorum. Oeconomia 18 (4), s. 5-13. DOI: 10.22630/ASPE.2019.18.4.39
32. Ł. Kryszak, A. Matuszczak, Determinants of farm income in the European Union in New and O-ld Member States. A regional study, Annals Of The Polish Association Of Agricultural And Agribusiness Economists, 2019, Vol. XXI, No. (3), https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.3042