thumb
Pęporostek Hudsona, pępówka Hudsona, pępówka żółtofiołkowa (Lichenomphalia hudsoniana (H.S. Jenn.) Redhead, Lutzoni, Moncalvo & Vilgalys) – gatunek grzybów należący do rodziny wodnichowatych (Hygrophoraceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do porostówWiesław Fałtynowicz. The Lichenes, Lichenicolous and allied Fungi of Poland.Krytyczna lista porostów i grzybów naporostowych Polski, Kraków:, Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2003, ..
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Lichenomphalia, Hygrophoraceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy zdiagnozował go w 1936 r. Herbert Spencer Jennings, nadając mu nazwę Hygrophorus hudsonianus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadali mu Scott Alan Redhead, François M. Lutzoni, Jean-Marc Moncalvo i Rytas J. Vilgalys w 2002 r. Synonimów ma ok. 20. Niektóre z nich:
Nazwy polskie. W 1975 r. takson ten przez J. Nowaka i Z. Tobolewskiego opisywany był jako pępówka żółtofiołkowaWładysław Wojewoda, Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków, W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, ., w 2010 r. przez Hannę Wójciak jako pępówka HudsonaWójciak Hanna: Porosty, mszaki, paprotniki, Warszawa, Multico Oficyna Wydawnicza, 2010, .. Obydwie nazwy są niespójne z obecną nazwą naukową. Ostatnio pojawiła się nowa polska nazwa – pęporostek Hudsona. Nazwę tę zatwierdziła w 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów przy Polskim Towarzystwie Mykologicznym.
Morfologia Z plechy wyrasta owocnik typowy dla grzybów kapeluszowych. Plecha pierwotna Ma postać zielonych, przylegających do podłoża łuseczek o średnicy do 5 mm, zwykle tworzących duże skupiska. Młode łuski są okrągławe, starsze zatokowato wcinane, matowe lub ze słabym połyskiem i białawymi, falistymi brzegami. Dolna strona bez kory, biała lub zielonkawobiała. Kapelusz O średnicy 0,5–2,5 cm, za młodu wypukły, potem spłaszczony lub słabo lejkowaty, kremowobiały, brunatny lub szarawy. Blaszki Nie zbiegające, rzadkie, wąskie, tej samej barwy co kapelusz. Trzon Wysokość do 2 cm, grubość 2–3 mm, delikatnie orzęsiony, w stanie suchym białawy, w stanie wilgotnym fioletowy. Cechy mikroskopowe Porosty z rodzaju Lichenomphalia należą do nielicznej procentowo grupy porostów, w których mykobiontem jest grzyb z grupy podstawczaków oraz glon z rodzaju Coccomyxa. Plecha heteromeryczna, strzępki bez sprzążek.
Występowanie Gatunek wysokogórski i arktyczny. Występuje w północnych rejonach Azji, Europy (w tym na Grenlandii i Islandii), Ameryki Północnej i na Nowej Zelandii. W opracowaniu Czerwona lista roślin i grzybów Polski jest zaliczony do kategorii grzybów NT (o nieokreślonym zagrożeniu)Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski, Kraków: IB PAN, 2006, ..
W Polsce występuje głównie w wyższych partiach gór, na niżu jest bardzo rzadki. Rośnie w zespołach z wierzbą żyłkowaną, wierzbą alpejską i wierzbą wykrojoną, wśród mchów, w towarzystwie wrotycza alpejskiego. Czasami występuje tylko w postaci płonnej plechy, błędnie opisywanej jako Coriscium viride.
Przypisy
Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Porosty Kategoria:Wodnichowate