„Marsz ukraińskich nacjonalistów” (ukr. ), także „Marsz Nowej Armii” (ukr. ) – ukraińska pieśń patriotyczna, która pierwotnie była oficjalnym hymnem Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) i Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA). Znana jest również po pierwszym wersie „Zrodyłyś my wełykoji hodyny” (, tłum. Urodziliśmy się w wielkiej godzinie – tu w znaczeniu: w ważnym czasie). Pieśń, napisana przez do muzyki w 1929 roku, została oficjalnie przyjęta przez kierownictwo OUN w 1932 roku. Utwór jest często określany jako pieśń patriotyczna czasów powstania i ukraińska pieśń ludowa. Do dziś powszechnie wykonywany, zwłaszcza podczas wydarzeń upamiętniających Ukraińską Powstańczą Armię oraz przez organizacje nacjonalistyczne.
Geneza thumb|left|Mapa przedstawiająca maksymalne roszczenia terytorialne Ukraińskiej Republiki Ludowej na początku 1919 roku, rozciągające się od Sanu w dzisiejszej Polsce do Kubania obok gór Kaukazu w dzisiejszej południowej Rosji (jak to jest wspomniane w pieśni) W 1919 r. wraz z zakończeniem wojny polsko-ukraińskiej, która doprowadziła do aneksji ziem Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej przez państwo polskie, wielu byłych przywódców republiki ukraińskiej udało się na emigrację. W miarę jak w okresie międzywojennym nasiliły się prześladowania Ukraińców ze strony polskich władz, wielu z nich (a zwłaszcza młodzież, która odczuwała, iż nie ma przyszłości dla Ukraińców) straciło wiarę w tradycyjny sposób pojmowania praworządności, w starszyznę, w zachodnie demokracje, które postrzegano jako zdrajców, odwracających się plecami wobec sprawy ukraińskiej. Ten okres rozczarowania zbiegł się w czasie ze wzrostem poparcia dla Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów. Szacuje się, że do początku II wojny światowej OUN liczyła 20 tys. aktywnych członków i wielokrotnie więcej sympatyków. Pieśń została napisana w 1929 roku, w toku tych procesów polityczno-społecznych i przyjęta za hymn OUN przez jej kierownictwo 3 lata później.
Marsz ukraińskich nacjonalistów jest napisany i wykonywany jako marsz wojskowy oraz jako wezwanie do broni. Pierwszy werset pieśni mówi o „bólu utraty Ukrainy”, nawiązując do krótkotrwałej niepodległości Ukraińskiej Republiki Ludowej w latach 1917–1921. Republika została podzielona między Związek Radziecki i II Rzeczpospolitą. Utwór wspomina również popularne ukraińskie motto narodowe „zjednoczone państwo ukraińskie... od Sanu aż po Kaukaz”. Jest to zgodne z ówczesnym postrzeganiem granic Ukrainy przez ukraińskich działaczy narodowych, wedle której, zachodnia granica Ukrainy przebiega nad rzeką San, we współczesnej Ukrainie zachodniej i południowo-wschodniej Polsce, a jej wschodnia granica na Kaukazie, w dzisiejszej południowej Rosji.
Tekst
Ukraiński tekst Зродились ми великої години, З пожеж війни, із полум'я вогнів, Плекав нас біль по втраті України, Кормив нас гнів і злість на ворогів.
І ми йдемо в бою життєвому, Тверді, міцні, незламні мов граніт, Бо плач не дав свободи ще нікому, А хто борець — той здобуває світ.
Не хочемо ні слави ні заплати. Заплатa нам це радість в боротьбі! Солодше нам у бою умирати, як жити в путах, мов німі раби.
Доволі нам руїни і незгоди, Не сміє брат на брата йти у бій! Під синьо-жовтим прапором свободи З'єднаєм весь великий нарід свій.
Велику правду — для усіх єдину, Наш гордий клич народові несе! Вітчизні ти будь вірний до загину, Нам Україна вище понад все!
Веде нас в бій борців упавших слава. Для нас закон найвищий — то наказ: "Соборна Українськая держава — Вільна й міцна, від Сяну по Кавказ".Зродились ми великої години (Zrodziliśmy się podczas wielkiej godziny) Tekst na stronie nashe.com.ua Dostęp 21 lutego 2026
Łacinka ukraińska Zrodylyś my velykoi hodyny, Z požež vijny, iz polumja vohniv, Plekav nas biľ po vtrati Ukrainy, Kormyv nas hniv i zlisť na vorohiv.
I my jdemo v boju žyttievomu, Tverdi, micni, nezlamni mov hranit, Bo plač ne dav svobody šče nikomu, A chto boreć — toj zdobuvaje svit.
Ne chočemo ni slavy ni zaplaty. Zaplata nam ce radisť v boroťbi! Solodše nam u boju umyraty, jak žyty v putach, mov nimi raby.
Dovoli nam ruiny i nezhody, Ne smije brat na brata jty u bij! Pid synio-žovtym praporom svobody Zjednajem veś velykyj narid svij.
Velyku pravdu — dlia usich jedynu, Naš hordyj klyč narodovi nese! Vitčyzni ty buď virnyj do zahynu, Nam Ukraina vyšče ponad vse!
Vede nas v bij borciv upavšych slava. Dlia nas zakon najvyščyj — to nakaz: „Soborna Ukrainśkaja deržava — Viľna j micna, vid Sianu po Kavkaz“.
Polskie tłumaczenie Zrodziliśmy się podczas wielkiej godziny, Z pożarów wojny i płomieni ognia, Piekł nas ból po stracie Ukrainy, Karmił nas gniew i złość na wrogów.
Więc ruszamy, na bój o śmierć i życie Twardzi, mocni, niezłomni jak granit, Bo płacz nie dał jeszcze nikomu wolności, A kto jest wojownikiem, ten zdobywa świat.
Nie chcemy ni sławy, ni zapłaty. Zapłatą nam jest radość z wojowania! Słodszą nam jest śmierć w boju, Niż życie w pętach niczym niemi niewolnicy.
Dość już nam ruiny i niezgody, Niech nie śmie brat wraz z bratem toczyć bój! Pod niebiesko-żółtym sztandarem wolności Zjednamy cały nasz wielki naród.
Wielką prawdę dla nas wszystkich jedną Nasz dumny apel głosi narodowi: Ojczyźnie swej bądź wierny aż do śmierci, Dla nas Ukraina ważniejsza ponad wszystko!
Wiedzie nas w bój chwała poległych wojowników, Dla nas najwyższym prawem jest rozkaz: "Zjednoczone państwo Ukraińskie, Wolne i silne, od Sanu po Kaukaz"!
Współczesność Marsz ukraińskich nacjonalistów ponownie zdobywa popularność po 2014 roku z powodu rozpoczęcia wojny w Donbasie i rosnącej popularności ruchów nacjonalistycznych na Ukrainie. Pod koniec 2017 roku w serwisie YouTube pojawiło się uroczyste wykonanie tej pieśni (o nieco zmienionym tekście) zatytułowane Marsz Nowej Armii (ukr. Марш Нової Армії, Marsz Nowoji Armiji). Za oprawę muzyczną odpowiada orkiestra wojskowa Pułku Prezydenckiego pod batutą Mychajło Rjabokonia, a za wokal popularni artyści ukraińskiej sceny rozrywkowej: Serhij Fomenko z zespołu Mandry, Iwan Łenio z grupy Kozak System, Taras Czubaj, wokalista Płacz Jeremiji, Taras Kompanczenko z zespołu Chorea Kozacka, Serhij Wasyljuk z grupy Tiń Soncja, Ołeh Skrypka, lider zespołu Wopli Widoplasowa i pomysłodawca projektu oraz Serhij Tanczyneć, wokalista grupy Bez Obmeżeń. W teledysku do nowego wykonania hymnu OUN uczestniczy Kompania Reprezentacyjna Sił Zbrojnych Ukrainy, wykonująca skomplikowany układ paradno-marszowy. Środowisko kresowe związane z portalem Kresy.pl skrytykowało te działania i uznało rosnącą popularność pieśni za nawrót i gloryfikację zbrodniczej ideologii ukraińskiego nacjonalizmu we współczesnej Ukrainie.
Zobacz też Ojciec nasz Bandera, Ukraina matka Bandersztat
Przypisy
Kategoria:Piosenki ukraińskie Kategoria:Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów Kategoria:Ukraińska Powstańcza Armia Kategoria:Piosenki powstałe w roku 1929