thumb|Gratiola amphiantha Konitrut (Gratiola) – rodzaj roślin z rodziny babkowatych. Obejmuje 26–28 gatunków. Najbardziej zróżnicowane są w Ameryce Północnej, gdzie rośnie ich 17 gatunków, w Eurazji są 4 gatunki (w tym konitrut błotny G. officinalis – jedyny przedstawiciel rodzaju we florze Polski), w Australazji 3–5, a w górach Ameryki Południowej – 2–3. Rośliny te rosną na brzegach wód, nad rzekami, rowami i na mokradłach. Konitrut błotny wykorzystywany był w przeszłości jako roślina lecznicza.
Morfologia Pokrój Rośliny zielne (jednoroczne i trwałe) osiągające do 80 cm wysokości, o pędach prosto wznoszących się lub płożących, nagich lub owłosionych gruczołowato i o łodygach często nieco mięsistych. Liście Naprzeciwległe, siedzące, o blaszce równowąskiej do lancetowatej, całobrzegie lub piłkowane. Kwiaty Pojedyncze w kątach liści, na nitkowato cienkich szypułkach krótszych lub dłuższych u różnych gatunków. Na szypułkach, pod kwiatem obecne są dwa podkwiatki podobne do działek. Działki kielicha w liczbie 5, zrośnięte tylko u nasady, wąskie, nierówne lub prawie równe. Korona zrośnięta w szeroką rurkę, z dwiema otwartymi wargami – dolną trójłatkową i górną całobrzegą lub dwułatkową. Pręciki dwa płodne, a dwa inne wykształcone jako nitkowate prątniczki lub całkiem zredukowane. Pylniki leżą poziomo na rozszerzonym i spłaszczonym łączniku. Zalążnia górna, czterokomorowa, z licznymi zalążkami. Szyjka słupka nitkowata, rozwidlona na końcu i tu z dwoma spłaszczonymi znamionami. Owoce Torebki otwierające się czterema klapami. Nasiona drobne i liczne.
Systematyka Jeden z rodzajów plemienia Gratioleae z rodziny babkowatych (Plantaginaceae). Plemię to wraz z rodzajem bywa wyodrębniane w rodzinę Gratiolaceae.
Wykaz gatunków Gratiola amphiantha D.Estes & R.L.Small Gratiola aurea Pursh Gratiola bogotensis Cortés ex Pennell Gratiola brevifolia Raf. Gratiola ebracteata Benth. ex A.DC. Gratiola flava Leavenw. ex Pennell Gratiola floridana Nutt. Gratiola graniticola D.Estes Gratiola griffithii Hook.f. Gratiola heterosepala H.Mason & Bacigal. Gratiola hispida (Benth. ex Lindl.) Pollard Gratiola japonica Miq. Gratiola linifolia Vahl Gratiola mauretanica (Emb. & Maire) I.Soriano & T.Romero Gratiola nana Benth. Gratiola neglecta Torr. Gratiola officinalis L. – konitrut błotny Gratiola oresbia B.L.Rob. Gratiola pedunculata R.Br. Gratiola peruviana L. Gratiola pilosa Michx. Gratiola pubescens R.Br. Gratiola pumilo F.Muell. Gratiola quartermaniae D.Estes Gratiola ramosa Walter Gratiola sexdendata A.Cunn. Gratiola virginiana L. Gratiola viscidula Pennell
Przypisy
Kategoria:Babkowate (rośliny)