Ślepiec podolski (Spalax zemni) – gatunek ssaka z podrodziny ślepców (Spalacinae) w obrębie rodziny ślepcowatych (Spalacidae); według IUCN jest narażony na wyginięcie.
Systematyka Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1777 roku niemiecki przyrodnik Johann Christian Polycarp Erxleben nadając mu nazwę Glis zemni. Holotyp pochodził z obwodu tarnopolskiego, na Ukrainie.
Często określany jako S. polonicus lub S. podolicus, ale zemni jest najstarszą dostępną nazwą. Obejmuje formę kopalną S. diluvii. Tworzy grupę siostrzaną z S. arenarius. Bywał łączony ze ślepcem stepowym (Spalax microphthalmus), ale obecnie jest uznawany za osobny gatunek. Garnitur chromosomowy tego zwierzęcia tworzy 31 par (2n=62) chromosomów (FN=124). Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten takson za gatunek monotypowy.
Etymologia Spalax: spalax, σπαλακος spalakos „kret”. zemni: zemnoj „ziemski, ziemny”.
Występowanie Ślepiec podolski występuje endemicznie na Ukrainie od granicy polskiej na zachodzie do Dniepru na wschodzie i do granicy mołdawskiej na południu. Ma rozległy obszar występowania, który jest jednak wybitnie nieciągły. Występuje przede wszystkim na dziewiczych stepach, ale także na obrzeżach dróg, lasów, na polach i na opuszczonych strzelnicach wojskowych. Nie unika gleb piaszczystych.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 200–310 mm, ogona niewidoczny; masa ciała 370–570 g.
Zachowania Jak inne ślepcowate, ślepiec podolski prowadzi podziemny tryb życia. Jego zwyczaje żywieniowe nie są dobrze zbadane, ale w południowej i południowo-wschodniej części zasięgu stwierdzono, że zjada podziemne części lucerny, cykorii, powojowatych, ślazowatych i siewki drzew (np. dębu i morwy). Rozród i ekologia nie są zbadane.
Populacja Nie wiadomo, jak liczny jest ślepiec podolski, ale od końca XIX wieku jest uznawany za gatunek rzadki na całym obszarze występowania. Jest to związane z zanikiem siedlisk stepowych, które są przeznaczane pod uprawy i zabudowywane. Gęstość populacji w optymalnych siedliskach to 1 do 8 osobników na hektar. Nie występuje w obszarach chronionych, z możliwym wyjątkiem Parku Narodowego „Podolskie Towtry”. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody uznaje ślepca podolskiego za gatunek narażony na wyginięcie, jest on także wpisany do czerwonej księgi gatunków zagrożonych Ukrainy.
Przypisy Nazwy polskie za:
Kategoria:Ssaki Europy Kategoria:Ślepcowate Kategoria:Hasła utworzone w ramach Tygodni Tematycznych 2019 Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1777 roku Kategoria:Taksony opisane przez Johanna Polycarpa Erxlebena