mały|Törni jako żołnierz armii fińskiej, 1940 rok mały|Törni (w środku, trzyma pistolet maszynowy Suomi) na froncie ze swoimi żołnierzami podczas wojny kontynuacyjnej, 1943 lub 1944 rok mały|Törni w mundurze Waffen-SS mały|Symboliczny nagrobek Törniego na Cmentarzu Narodowym w Arlington Lauri Allan Törni, później znany jako Larry Thorne (ur. 28 maja 1919 w Viipuri, zm. 18 października 1965 w Prowincji Quảng Nam) – fińsko–amerykański żołnierz, który walczył po stronie Finlandii i Niemiec podczas II wojny światowej, a po stronie Stanów Zjednoczonych w wojnie wietnamskiej.
Życiorys Urodził się w fińskim mieście Viipuri (obecnie rosyjski Wyborg). Jego rodzicami byli Jalmari (Ilmari) Törni i jego żona Rosa (z domu Kosonen). Miał dwie siostry: Salme Kyllikki (ur. 1920) i Kaija Iris (ur. 1922)Cleverley, J. Michael (2008). Born a Soldier: The Times and Life of Larry Thorne. Booksurge. .
Służbę wojskową rozpoczął w 1938 roku, wstępując do 4 Samodzielnego Batalionu Jägrów w Kiviniemi. Walczył z agresją radziecką od pierwszych dni wojny zimowej. Podczas walk w rejonie jeziora Ładoga brał udział w zwalczaniu okrążonych oddziałów Armii Czerwonej. W czerwcu 1941 roku udał się do Wiednia, gdzie przez siedem tygodni szkolił się na żołnierza Waffen-SS. Wrócił do Finlandii w lipcu tego roku. Był dowódcą oddziału fińskiego SS, który walczył w bitwie o Ilomantsi podczas wojny kontynuacyjnej. Oddział Törniego zadał Sowietom tak ciężkie straty, że ci wyznaczyli nagrodę za jego głowę w wysokości 3 000 000 marek fińskichJowett, Philip; Snodgrass, Brent (2006). Finland at War 1939–1945. Oxford: Osprey. . W oddziale Törniego służył przyszły prezydent Finlandii Mauno KoivistoBennett, Richard M. (2003). Elite Forces. Random House. . 9 lipca 1944 roku Törni został odznaczony Krzyżem Mannerheima.
Został zmuszony do opuszczenia armii fińskiej w listopadzie 1944 roku z powodu rozejmu kończącego wojnę pomiędzy Finlandią a Związkiem Radzieckim podpisanego 19 września 1944 rokuGill III, Henry A. (1998). Soldier Under Three Flags: The Exploits of Special Forces' Captain Larry A. Thorne. Ventura, CA: Pathfinder Publishing. .
W marcu 1945 roku dołączył do niemieckich oddziałów walczących z Sowietami w okolicy Schwerina. Pod koniec wojny poddał się amerykańskim i brytyjskim wojskom. Wrócił do Finlandii w czerwcu 1945 roku po ucieczce z brytyjskiego obozu dla jeńców wojennych w Lubece.
W obawie przed procesem w ojczyźnie za jego służbę w SS, w 1950 roku Törni wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie zmienił imię i nazwisko na Larry Thorne. Dołączył do Sił Specjalnych Armii Stanów Zjednoczonych w 1954 roku. Ukończył szkołę oficerską ze stopniem porucznika w 1957 roku. W latach 1958–1962 stacjonował w amerykańskiej bazie Bad Tölz w Niemczech Zachodnich.
W listopadzie 1963 roku został wysłany do Wietnamu Południowego, gdzie brał udział w szkoleniu południowowietnamskich jednostek specjalnych. W czasie ataku oddziałów Vietcongu na obóz, w którym stacjonował, odznaczył się w walce i został ranny, zdobywając Srebrną Gwiazdę oraz Purpurowe SerceMcDowell, Jeffrey B. (2002) Search for Larry A. Thorne: Missing in Action, Vietnam. Military Review OCLC 2558412.
18 października 1965 roku nadzorował operację za liniami wroga, mającą na celu namierzenie szlaków zaopatrzeniowych Vietcongu w prowincji Quảng Nam. Śmigłowiec, którym leciał, zaginął w trudnych warunkach pogodowych. Szczątki rozbitego helikoptera odnaleziono na zboczu wzgórza dopiero w 1999 roku. Wkrótce po uznaniu za zmarłego Thorne został pośmiertnie odznaczony Legią Zasługi oraz Zaszczytnym Krzyżem Lotniczym.
Odznaczenia Finlandia Medal Wolności II klasy (26 lipca 1940) Medal Wolności I klasy (24 sierpnia 1940) Order Krzyża Wolności III klasy (9 października 1941) Order Krzyża Wolności IV klasy (23 maja 1942) Krzyż Mannerheima (9 lipca 1944) Krzyż Pamięci 1 Dywizji Brązowy Medal Sił Obronnych
III Rzesza Krzyż Żelazny II klasy (11 grudnia 1943)
Stany Zjednoczone Legia Zasługi Zaszczytny Krzyż Lotniczy Brązowa Gwiazda Purpurowe Serce Medal Lotniczy Medal Pochwalny Medal za Dobre Zachowanie National Defense Service Medal Vietnam Service Medal Medal Republiki Wietnamu za Kampanię
Stopnie wojskowe Maavoimat 3 września 1938 – poborowy (rezerwy) 1 marca 1939 – kapral (rezerwy) 9 maja 1940 – młodszy porucznik (rezerwy) 5 marca 1942 – porucznik (rezerwy) 27 sierpnia 1944 – kapitan (rezerwy)
Waffen-SS 18 maja 1941 – SS-Untersturmführer 15 kwietnia 1945 – Hauptsturmführer
United States Army 28 stycznia 1954 – szeregowy 20 grudnia 1954 – szeregowy I klasy 28 kwietnia 1955 – kapral 17 października 1955 – sierżant 9 stycznia 1957 – I porucznik 30 października 1960 – kapitan 16 grudnia 1965 – major (pośmiertnie)
Przypisy
Kategoria:Fińscy wojskowi Kategoria:Żołnierze Waffen-SS Kategoria:Amerykańscy oficerowie Kategoria:Uczestnicy wojny fińsko-radzieckiej Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Wolności (Finlandia) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Mannerheima Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Żelaznym Kategoria:Odznaczeni Legią Zasługi Kategoria:Odznaczeni Purpurowym Sercem Kategoria:Odznaczeni Distinguished Flying Cross (Stany Zjednoczone) Kategoria:Odznaczeni Brązową Gwiazdą Kategoria:Ofiary wojny wietnamskiej Kategoria:Urodzeni w 1919 Kategoria:Zmarli w 1965 Kategoria:Ludzie urodzeni w Wyborgu