thumb|Alkanna oreodoxa thumb|Alkanna matthioli Alkanna, czerwienica (Alkanna) – rodzaj roślin należący do rodziny ogórecznikowatych (Boraginaceae). Obejmuje około 40–50 gatunków. Występują one w południowej Europie (17 gatunków), północnej Afryce i w Azji południowo-zachodniej sięgając po Iran na wschodzie. Centrum zróżnicowania jest Turcja, gdzie występuje 31 gatunków z tego rodzaju. W Polsce w naturze tylko jako przejściowo dziczejący (efemerofit) zarejestrowany został jeden gatunek – alkanna pierwiosnkowata A. primuliflora. Rośliny te rosną w miejscach suchych, skalistych, trawiastych, także na porzuconych gruntach rolnych.
Dawniej duże znaczenie jako roślina barwierska, dostarczająca czerwonego (karminowego) barwnika, miała alkanna barwierska. Niektóre gatunki, zwłaszcza alkanna wschodnia A. orientalis i Alkanna aucheriana uprawiane bywają jako rośliny ozdobne.
Morfologia Pokrój Byliny osiągające do 40 cm wysokości, często jednak niskie – o pędach płożących się lub tylko podnoszących się, rozgałęzionych. Liście Skrętoległe, pojedyncze, owłosione. Kwiaty 5-krotne, niebieskie, żółte lub białe. Działki kielicha zrośnięte tylko u nasady. Płatki korony zrośnięte u nasady w zwykle krótką i ciemniejszą od reszty korony rurkę z owłosioną gardzielą. Końce płatków zaokrąglone. Pręciki równej długości, krótsze od rurki korony, ich nitki bardzo krótkie, pylniki krótkie. Zalążnia górna, czterokomorowa, z pojedynczą szyjką słupka nie wystającą z rurki korony. Owoce Rozłupnie rozpadające się na cztery pomarszczone brązowe lub czarne rozłupki.
Systematyka Rodzaj należy do plemienia Lithospermeae w podrodzinie Boraginoideae Arnott w obrębie rodziny ogórecznikowatych Boraginaceae.
Wykaz gatunków
Przypisy
Kategoria:Ogórecznikowate