Leontína, też: ĽudmilaLalkovič Marcel: Leontína alebo Ľudmila? , w: "Spravodaj Slovenskej speleologickej spoločnosti" R. 37, nr 1/2006, s. 45-47 – jaskinia w Krasie Słowacko-Węgierskim w południowo-wschodniej Słowacji.
Położenie Jaskinia znajduje się w granicach administracyjnych wsi Slavec w powiecie Rożniawa, w jej południowej części, zwanej Gombasek. Leży w dolinie rzeki Slaná, u pd.-wsch. podnóży Płaskowyżu Pleszywskiego. Otwór wejściowy do jaskini znajduje się na poziomie najniższego piętra wyrobisk wielkiego gombaseckiego kamieniołomu (słow. Veľkolom Gombasek).
Historia Do końca l. 70. XIX w. o jaskini nie było żadnej pewnej wzmianki w literaturze ani nie wiedzieli o niej tutejsi mieszkańcy. Dla nauki odkryli ją w dniach 21-28 września 1880 r. Karl Siegmeth, óczesny wiceprezes Sekcji Wschodniokarpackiej Węgierskiego Towarzystwa Karpackiego i A. Schlosser z Rożniawy przy pomocy miejscowych górników, poprzez odgruzowanie wejścia, zawalonego głazami. Informację o jaskini podał K. Siegmeth już w październiku 1880 r. w czasopiśmie “Zipser Bote”Siegmeth Karl: Bericht über die, in der Zeit vom 21. bis 28. September 1880 unternommene Reise behufs Durchforschung des Gömör-Tarnaer Höhlengebietes, w: “Zipser Bote” R. XVIII, nr 44, 30.10.1880. Powtórzył ją w wydanym jeszcze w tym samym roku swoim przewodniku po tej części ówczesnych WęgierSiegmeth Karl: Nach und durch Ungarn. III. Bändschen. Von Wien, Oderberg und Budapest in die Hohe Tátra, Zürich 1880, s. 109, lokując jaskinię u wsch. podnóży Płaskowyżu Pleszywskiego, naprzeciwko huty grafa Emanuela Andrassy'ego.
W 1957 r. jaskinię badał czeski speleoarcheolog Juraj Bárta. Wkrótce potem (prawdopodobnie w r. 1958) jej otwór uległ zasypaniu na skutek działalności kamieniołomu i jaskinia przez długi czas uchodziła za bezpowrotnie zniszczoną. Jako taką podawał ją m. in. przewodnik turystyczny „Slovenský kras” z 1989 r. Na szczęście jej otwór udało się odnaleźć, a obszerny opis jaskini wraz z planami opublikowano w 2006 r.Máté T.: Znovuobjavenie Leontíny v Slovenskom krase, w: “Spravodaj Slovenskej speleologickej spoločnosti” R. 37, nr 4/2006, s. 13-19
Jaskinia jest interesującym stanowiskiem archeologicznym. Była zamieszkana już w neolicie przez przedstawicieli kultury bukowogórskiej, w późnej epoce brązu przez lud kultury kyjatyckiej, a w późnym okresie epoki żelaza przez Celtów. W jaskini odkrywcy znaleźli ślady bytności człowieka również w czasach historycznychGaál Ľudovít, Lalkovič Marcel: Karl Siegmeth and cave exploration in Slovakia, w: “Slovenský kras” R. XXXVII, Liptovský Mikuláš 1999, , s. 37-46 .
Nazwa Po odkryciu jaskini K. Siegmeth nazwał ją Jaskinią Leontyny (niem. Leontinenhöhle) – na cześć małżonki współodkrywcy, A. Schlossera, i tak nazywał ją w swych publikacjach. Na wydanej w tym czasie austriackiej wojskowej mapie topograficznej tzw. trzeciego mapowania (z lat 1876-84) prawdopodobnie przez pomyłkę jaskinia otrzymała nazwę Ľudmila, która następnie na dłuższy czas utrwaliła się w użyciu. Występowała powszechnie w literaturze co najmniej aż po lata 90. XX w., używał jej m. in. autor popularnych przewodników turystycznych po tym terenie, Jozef Ďurček. W XX w. różni autorzy podawali dla jaskini również inne nazwy: Gombasecká jaskyňa, Jaskyňa pri Gombaseku czy Plešivská jaskyňa.
Charakterystyka Horyzontalne części jaskini leżą na wysokości średnio 12–15 m ponad dnem doliny. Długość korytarzy jaskini wynosi 231 m, jednak jej komory zaskakują wielkością: średnica końcowej sali wynosi ok. 30 m. Stropy pomieszczeń są wyrównane. W gliniastych osadach na dnie korytarzy znaleziono okruchy skał niekrasowych. Jaskinia przedstawia typ jaskini fosylnej. Jest pochodzenia fluwialnego. Stanowi fragment systemu jaskiniowego, co do którego nie jest jasne, czy powstał na skutek działalności wód autochtonicznych, czy też jako podziemna gałąź Slanej w procesie jej wrzynania się w podłożeHochmuth Zdenko: Krasové územia a jaskyne Slovenska, w: “Geographia Cassoviensis”, ročník II., 2 / 2008, wyd. Univerzita Pavla Jozefa Šafárika v Košiciach, Košice 2008, ISSN 1337-6748; s. 131 .
Przypisy
Kategoria:Jaskinie Krasu Słowacko-Węgierskiego Kategoria:Powiat Rożniawa