Młodzieżowe Słowo Roku (w skrócie MSR) – coroczny plebiscyt organizowany przez Wydawnictwo Naukowe PWN we współpracy z projektem „Słowa klucze” w ramach programu „Ojczysty – dodaj do ulubionych”. Jego celem jest wyłonienie najpopularniejszych wśród młodych ludzi słów, określeń lub wyrażeń w danym roku.
W konkursie niekoniecznie musi wygrać propozycja, która została zgłoszona przez największą liczbę uczestników. Zwycięzców w tym plebiscycie wyłania jury, oceniając oryginalność, pomysłowość, kreatywność i poprawność językową zgłoszonych propozycji. Zgodnie z regulaminem, z konkursu są eliminowane słowa, które po analizie dokonanej przez jury zostały uznane za wulgarne, obraźliwe, zawierające treści niezgodne z prawem, nawołujące do nietolerancji/przemocy, należące do mowy nienawiści bądź naruszające dobre obyczaje. Z konkursu eliminowane są też wyrazy, które już zostały wyróżnione w poprzednich edycjach.
Historia plebiscytu Młodzieżowym słowem roku 2016 był „sztos”.
W 2017 wygrał – „XD”, chociaż więcej razy zgłaszano „sztos” i „dwudzionek”. Pierwszy z nich nie mógł jednak zostać młodzieżowym słowem roku, ponieważ wygrał już w 2016, a „dwudzionek” odpadł, gdyż komisja PWN uznała, że jest to „słabo akceptowany purystyczny pomysł” zastąpienia weekendu. Ponadto wyróżniono pomysł na słowo „smartwica/smartfica”, neologizm „odjaniepawlić”/„odjaniepawlać” i neosemantyzm „pocisk” wraz z pokrewnym czasownikiem „pocisnąć kogoś”, w znaczeniu „cięta riposta / pogrążyć przeciwnika ciętą ripostą”.
W 2018 słowem roku został „dzban”. Wyróżniono także wyrazy „masny” oraz „prestiż”. W kategorii „słowo ciekawie zbudowane” wybrano słowa „zwyklak” oraz „mamadżer”.
W 2019 w plebiscycie zwyciężyło słowo „alternatywka”, a na podium znalazły się wyrazy: „jesieniara” i „eluwina”, jednocześnie podjęto decyzję o dyskwalifikacji najczęściej zgłaszanego słowa „p0lka”.
W 2020 plebiscyt nie został rozstrzygnięty, ponieważ jury uznało najczęściej zgłaszane słowa za „wulgarne, wyśmiewające konkretne osoby, poglądy, postawy lub płeć”. Jednakże, w komunikacie kapituły konkursu zdecydowano się ujawnić zwycięskie słowa pod względem liczby głosów:
Mimo braku rozstrzygnięcia konkursu, jury zdecydowało o wyróżnieniu neologizmu „tozależyzm”.
Wyniki konkursu na przestrzeni lat Rok 1. miejsce 2. miejsce 3. miejsce Nagroda Jury 2016 sztos ogarnąć/ogarniać się bekamasakra brak 2017 XD sztos dwudzionek smartwica/smartfica 2018 dzban masno prestiż/prestiżowy zwyklaknormikmamadżer 2019 alternatywka jesieniara eluwina brak2020 (konkurs nierozstrzygnięty) tozależyzm2021 śpiulkolot naura twoja stara mroziodciszyć się2022essa slayłymyn betoniarzNPC odklejka2023rel sigma oporowo oddaje2024sigmaazbest brakczemó2025szpont/szponcić67 brak OKPA Źródło: sjp.pwn.pl
Jury plebiscytu W skład jury wchodzą: Prof. dr hab. Marek Łaziński (Instytut Języka Polskiego Uniwersytetu Warszawskiego) Prof. dr hab. Ewa Kołodziejek (Instytut Językoznawstwa Uniwersytetu Szczecińskiego) Dr hab. prof. ucz. Anna Wileczek, profesor Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach (Instytut Literaturoznawstwa i Językoznawstwa UJK) Bartek Chaciński (dział kultury czasopisma „Polityka”)
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona internetowa plebiscytu PWN
Kategoria:Konkursy językowe Kategoria:Język polski Kategoria:Neologizmy