thumb|Joanna Ostrowska i Małgorzata Kolankowska, Festiwal Reportażu, 2023 Joanna Zofia Ostrowska (ur. 1983) – polska historyczka, krytyczka filmowa, dramaturżka teatralna.
Życiorys Absolwentka I Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika w Krośnie (2002)Kopernikański Słownik Biograficzny [dostęp 2026-06-01].. Ukończyła studia w Instytucie Sztuk Audiowizualnych Uniwersytetu Jagiellońskiego, Katedra Judaistyki UJ i Gender Studies na Uniwersytecie Warszawskim. Studiowała również produkcję filmową i telewizyjną na PWSFTviT w Łodzi. W 2015 doktoryzowała się z nauk humanistycznych w zakresie historii, specjalność judaistyka, na Wydziale Historycznym UJ na podstawie pracy Seksualność w warunkach opresji i poetyka jej reprezentacji, której promotorką była Małgorzata Radkiewicz.
Jest członkinią „Krytyki Politycznej” i Restartu. Publikowała m.in. w czasopismach: „Krytyka Polityczna”, „Ha!art”, „Polityka”, „Film”, „Kino”, „Res Publica Nowa”, „Teksty Drugie”, „Czas Kultury”, „Dwutygodnik”, „Midrasz”. Wykładała w Katedrze Judaistyki UJ, na Gender Studies UJ, UW i IBL PAN, na Żydowskim Uniwersytecie Otwartym i Studiach polsko-żydowskich PAN. Zajmuje się m.in. tematyką związaną ze zjawiskiem przemocy seksualnej (II wojna światowa) i zapomnianymi ofiarami nazizmu. Pracowała również jako dramaturżka teatralna przy przedstawieniach reżyserowanych przez Małgorzatę Wdowik, Martę Ziółek, Wojciecha Grudzińskiego i Hanę Umedę
Jej książka Przemilczane. Seksualna praca przymusowa w czasie II wojny światowej była nominowana w konkursie o Nagrodę im. Teresy Torańskiej i została wybrana Genderową Książką Roku 2018. W 2020 roku Przemilczane uhonorowano Mauthausen-Memorial-Forschungspreis razem z pracami autorstwa Josefa Villi i Danieli Henke.
W 2021 roku Joanna Ostrowska została uhonorowana nagrodą Orfeo Iris 2021 ILGCN (International Rainbow Culture Network) za badania i publikacje dotyczące historii osób nieheteronormatywnych w czasie II wojny światowej.
W 2022 nominowana do Nagrody Literackiej „Nike” za reportaż historyczny Oni. Homoseksualiści w czasie II wojny światowej (znalazła się w finale Nagrody), do Nagrody im. Prof. Tomasza Strzembosza, do Nagrody im. Jerzego Giedroycia oraz do Genderowej Książki Roku 2021. Laureatka Nagrody Nike Czytelników 2022. Jej książka Ślady. Historia pewnego archiwum została nominowana do Wyszehradzkiej Nagrody Literackiej 2025.
Członkini Unii LiterackiejCzłonkowie UL.
Publikacje Autorka 2018: Przemilczane. Seksualna praca przymusowa w czasie II wojny światowej – książka poświęcona seksualnej przemocy i seksualnej pracy przymusowej w trakcie II wojny światowej. Autorka, bazując na materiałach archiwalnych, ukazała mechanizmy tworzenia i funkcjonowania domów publicznych dla żołnierzy Wehrmachtu, pracowników przymusowych oraz więźniów obozów koncentracyjnych. 2019: „Mój Führerze!” Ofiary przymusowej sterylizacji na Dolnym Śląsku w latach 1934–44 (współautorka: Kamila Uzarczyk), Wydawnictwo Ośrodek Karta, wersja polska, angielska, niemiecka dostępna on-line. 2021: Oni. Homoseksualiści w czasie II wojny światowej, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2021. 2023: Jene. Homosexuelle während des Zweiten Weltkriegs, Metropol Verlag, Berlin 2023. 2024: Oni: Osudy kvír ľudí počas druhej svetovej vojny, KPTL, Bratysława 2024. 2025: Ślady. Historia pewnego archiwum, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2025.
Współautorka 2008: Auschwitz i Holocaust. Dylematy i wyzwania polskiej edukacji 2010: Kino Polskie 1989-2009. Historia krytyczna 2011: Frauen gegen Holokaust. Die Geschichte viel später erzählt (Kobiety wobec Holocaustu. Historia znacznie później opowiedziana) 2013: Holland. Przewodnik Krytyki Politycznej 2013: Wajda. Przewodnik Krytyki Politycznej 2014: Zanussi. Przewodnik Krytyki Politycznej 2016: Mężczyźni z różowym trójkątem, Heinz Heger (autorka posłowia i redaktorka merytoryczna) 2017: Cholernie mocna miłość. Prawdziwa historia Stefena K. i Williego G., (autorka posłowia i redaktorka merytoryczna) - historia Stefana Kosińskiego. 2020: Erinnern in Auschwitz: Auch an sexuelle Minderheiten (redakcja tomu zbiorowego: , Joanna Ostrowska, Joanna Talewicz-Kwiatkowska), Querverlag Berlin 2021: Auschwitz: Pamięć o nieheteronormatywnych ofiarach obozu (redakcja tomu zbiorowego: Lutz van Dijk, Joanna Ostrowska, Joanna Talewicz-Kwiatkowska), Neriton Warszawa 2023: Paweł Soszyński, Teo. Dramaty, red. W. Mrozek, J. Ostrowska, Wyd. Krytyki Politycznej Warszawa.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Członkowie Unii Literackiej Kategoria:Laureaci Nagrody Nike Kategoria:Polscy dramaturdzy XXI wieku Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Polscy krytycy filmowi Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Urodzeni w 1983