Święty Gotard – osada przedlokacyjna, która istniała na terenie lokowanego w 1253 lewobrzeżnego Poznania. Obecnie nazwa zanikła. Osada w żadnych źródłach nie nosiła nazwy miasta, a mieszkańców nigdzie nie określono jako mieszczan (cives)red. Jerzy Topolski, Dzieje Poznania, tom 1, PWN, Warszawa-Poznań, 1988, s.165-167, 175, . Historia thumb|left|160px|Wybrzuszenie planu miasta lokacyjnego na północnym wschodzie jest pozostałością po osadzie Osada rozwijała się od połowy XII wieku w rejonie dawnego kościoła i klasztoru dominikańskiego. Miała regularną zabudowę i była stosunkowo ludnym ośrodkiem. Zamieszkiwali ją przede wszystkim rzemieślnicy trudniący się produkcją metalurgiczną i garncarską. Mogła mieć także charakter targowy, ponieważ w pobliżu znajdowała się przeprawa przez Wartę prowadząca ku Ostrowowi Tumskiemu, a zatem Poznaniowi przedlokacyjnemu. W centrum osady istniał kościół św. Gotarda, który po 1244 został zburzony (parafię przeniesiono na Święty Wojciech), a w jego miejscu postawiono okazalszy klasztor dominikański z fundacji książęcej Przemysła I i Bolesława Pobożnego. Spowodowało to kolejny etap rozwoju osady i jej powiększenie, jednak na krótko, ponieważ w 1253 nastąpiła lokacja lewobrzeżnego Poznania na prawie magdeburskim i Święty Gotard znalazł się wewnątrz murów.

Plan miasta lokacyjnego jest w rejonie dawnej osady zdeformowany (wybrzuszony) i nie stanowi przez to jako całość owalu. Pozostałością osady było poszerzenie ulicy przed frontem kościoła Dominikanów, a także przy jego południowej elewacji. Na planach XVIII-wiecznych i późniejszych (m.in. z 1803) widać dwa lub trzy płytkie bloki zabudowy o zupełnie odmiennych proporcjach niż okoliczne. Istniało też wówczas nieregularne, ukośne przejście między budynkami.

Z osady prowadziła droga ku północnemu zachodowi, w kierunku pobliskiego Świętego Wojciecha i dalej na Winiary.

Zobacz też kościół św. Wojciecha w Poznaniu – parafialny po likwidacji kościoła św. Gotarda Złota Góra – wzgórze w rejonie osady Święty Wojciech, Święty Marcin – inne przedlokacyjne osady poznańskie o podobnym źródłosłowie

Przypisy

Kategoria:Stare Miasto (Poznań) Kategoria:Historia Poznania