Przemysław Wiktor Radzik (ur. 1 lutego 1967 w Poznaniu) – polski prawnik, sędzia, w latach 2018–2020 prezes Sądu Rejonowego w Krośnie Odrzańskim, w latach 2020–2022 wiceprezes ds. karnych Sądu Okręgowego w Warszawie, w latach 2022–2023 wiceprezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie, w latach 2023–2024 wiceprezes Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, były prokurator. Od 18 czerwca 2018 do 4 kwietnia 2025 Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych.
Życiorys W 1992 Radzik ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, następnie odbył trzyletnią aplikację prokuratorską.
Prokurator Od 1995 prokurator Prokuratury Rejonowej w Krośnie Odrzańskim. W latach 1999–2005 pracował w VI Wydziale do spraw Przestępczości Zorganizowanej Prokuratury Okręgowej w Zielonej Górze. Prowadził m.in. śledztwo w sprawie grupy przestępczej Marka K., ps. „Kawior”, która miała przemycić do Polski ponad 4 mln litrów spirytusu, powodując straty Skarbu Państwa wynoszące ponad miliard złotych; w wyniku śledztwa zatrzymano 68 osób.
W 1999 przejął do prowadzenia uprzednio zawieszone śledztwo w sprawie dokonanego w 1991 zabójstwa trzyosobowej rodziny wójta cygańskiego Waldemara Huczki w Nowej Soli. Proces zakończył się w 2005 prawomocnym skazaniem sześciu osób na kary od 5 do 25 lat pozbawienia wolności. W 2007 Sąd Najwyższy utrzymał wyroki w mocy.
Sędzia Od 2005 Radzik był sędzią Sądu Rejonowego w Krośnie Odrzańskim. W czerwcu 2018 został powołany na prezesa Sądu Rejonowego w Krośnie Odrzańskim i na nowo utworzone stanowisko Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych.
Od 10 września 2018 Radzik był członkiem Zespołu ds. czynności Ministra Sprawiedliwości podejmowanych w postępowaniu dyscyplinarnym sędziów i asesorów sądowych. Zespół został zniesiony przez Ministra Sprawiedliwości 29 sierpnia 2019.
Od 1 stycznia 2019 orzekał w Sądzie Okręgowym w Warszawie w X Wydziale Karnym Odwoławczym na podstawie delegacji ministra sprawiedliwości na czas nieokreślony. 21 grudnia 2020 objął funkcję wiceprezesa ds. karnych tego sądu. W marcu 2021 został powołany na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie, zaś w lipcu 2022 został wiceprezesem tego sądu.
Pełniąc rolę przedstawiciela ministra sprawiedliwości był członkiem komisji egzaminacyjnej w Poznaniu – egzaminatorem z zakresu prawa karnego podczas egzaminu adwokackiego przeprowadzanego w marcu 2019. Również będąc przedstawicielem ministra sprawiedliwości przewodniczył komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej z siedzibą w Zielonej Górze, powołany na dwuletnią kadencję (2019–2020).
W czerwcu 2023 został delegowany na sędziego i wiceprezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu.
15 stycznia 2024 minister sprawiedliwości wszczął procedurę odwołania Radzika z funkcji wiceprezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu i zawiesił go w pełnionych czynnościach. We wniosku skierowanym do kolegium Sądu Apelacyjnego w Poznaniu wskazano, że dalsze pełnienie przez Radzika funkcji „nie da się pogodzić z dobrem wymiaru sprawiedliwości”. Kolegium pozytywnie zaopiniowało wniosek ministra sprawiedliwości, a 22 stycznia pozbawiło Radzika funkcji orzeczniczej w Sądzie Apelacyjnym w Poznaniu. Zdaniem Radzika decyzje w jego sprawie zostały podjęte z naruszeniem prawa i nie wywołały skutków prawnych. Protest w tej sprawie złożyło też Prezydium Krajowej Rady Sądownictwa.
Następnie Przemysław Radzik orzekał w utworzonym na wniosek ówczesnego prezesa sądu Piotra Schaba VIII Wydziale Karnym Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Po likwidacji tego wydziału w sierpniu 2024 został przeniesiony do nowo powstałej sekcji zażaleniowo-wnioskowej II Wydziału Karnego tego sądu.
4 kwietnia 2025 minister sprawiedliwości Adam Bodnar, powołując się na opóźnienia w postępowaniach, bezpodstawne zawieszenia sędziów oraz kontrowersyjne działania związane z Krajową Radą Sądownictwa, ogłosił decyzję o odwołaniu Radzika ze stanowiska Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych. Krajowa Rada Sądownictwa, w składzie uznawanym za nielegalny, na posiedzeniu 11 kwietnia 2025 podjęła stanowisko stwierdzające, że decyzja ministra sprawiedliwości o odwołaniu Radzika była „bezprawna i bezskuteczna” wobec braku podstawy prawnej uprawniającej ministra do odwołania zastępców rzecznika dyscyplinarnego przed upływem terminu końca kadencji, przypadającego na dzień 18 czerwca 2026. Pomimo decyzji Adama Bodnara, Radzik kontynuuje wykonywanie czynności właściwych dla zastępcy rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych – w listopadzie 2025 ogłosił zarzuty dyscyplinarne wobec kilkunastu sędziów. Kwestia skuteczności odwołania Radzika była przedmiotem orzeczeń Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w jednej ze spraw z udziałem Radzika uznał, że jego odwołanie było bezskuteczne, a jego kadencja upływa w czerwcu 2026; w innej sprawie i w innym składzie orzekającym Sąd Najwyższy w tej samej izbie doszedł do przeciwnego wniosku.
Kontrowersje Po podjęciu we wrześniu 2018 przez Radzika czynności dyscyplinarnych wobec sędziów znanych z udziału w protestach przeciwko zmianom w sądownictwie, m.in. wobec sędziów Igora Tuleyi i Bartłomieja Przymusińskiego, działalność Radzika jako oskarżyciela dyscyplinarnego była przedmiotem zarzutów przedstawicieli stowarzyszeń sędziowskich, w szczególności Stowarzyszenie Sędziów Polskich „Iustitia”, a także ówczesnego rzecznika praw obywatelskich Adama Bodnara.
W sierpniu 2019 ukazały się publikacje prasowe, wedle których sędzia Radzik należał do grupy mającej na celu „dyskredytować sędziów, którzy nie popierają zmian w wymiarze sprawiedliwości wprowadzonych przez rząd PiS”. 26 sierpnia 2019 Radzik z Michałem Lasotą, drugim Zastępcą Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych, opublikowali oświadczenie, w którym zaprzeczyli stawianym im w mediach zarzutom i zapowiedzieli wystąpienie na drogę postępowania sądowego.
4 grudnia 2019 główny rzecznik dyscyplinarny Piotr Schab poinformował o wszczęciu przez Radzika postępowania dyscyplinarnego przeciwko Krystianowi Markiewiczowi, prezesowi Stowarzyszenia „Iustitia”. Zarzuty przedstawione Markiewiczowi dotyczyły skierowania do sędziów sądów dyscyplinarnych „manifestu politycznego, w którym kwestionując niezależność i legalność działania (...) Krajowej Rady Sądownictwa i podważając konstytucyjność i apolityczność Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego podżegał każdego z nich do popełnienia deliktu dyscyplinarnego”, który miałby polegać „na nierespektowaniu porządku prawnego Rzeczpospolitej Polskiej przez powstrzymanie się od orzekania i zaniechanie przedstawiania odwołań stron i akt spraw dyscyplinarnych Izbie Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego”, a w dalszej kolejności „do zawieszania postępowań dyscyplinarnych do czasu wyjaśnienia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej statusu osób powołanych na urząd sędziego w Izbie Dyscyplinarnej”.
W wyniku rozpoznania zażalenia Radzika na orzeczenie składu sądzącego w I instancji, Izba Dyscyplinarna Sądu Najwyższego zawiesiła w czynnościach służbowych Pawła Juszczyszyna, sędziego Sądu Rejonowego w Olsztynie, który, zgodnie z treścią zarzutu dyscyplinarnego, zakwestionował kompetencje innego sędziego do orzekania. Argumentując przed Sądem Najwyższym, Radzik stwierdził, że Juszczyszyn „występuje jako celebryta, właściwie wypowiada wojnę własnemu państwu”.
Razem z sędzią Piotrem Schabem trzykrotnie nie dopuścili do orzekania Igora Tulei: w lipcu 2021, mimo wiążącej decyzji Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 15 lipca 2021, w marcu 2022, mimo prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego dla Warszawy Pragi, w sierpniu 2022, mimo prawomocnego postanowienia sądu pracy.
6 kwietnia 2023, w oparciu o przeprowadzony test niezawisłości i bezstronności sędziów, został uznany przez Sąd Najwyższy – podobnie jak Piotr Schab – za niespełniającego kryteriów niezależności i niezawisłości z uwagi na bliskie powiązania z władzą wykonawczą.
Latem 2023 umorzył postępowania dyscyplinarne wobec sędziów z Prezydium Forum Współpracy Sędziów i wobec Doroty Zabłudowskiej, Moniki Frąckowiak, Sławomira Jęksy, Adama Synakiewicza, Pawła Strumińskiego, Bartłomieja Starosty, Moniki Ciemięgi i Katarzyny Kałwak.
We wrześniu 2023 umorzył sprawę Beaty Morawiec.
Po zmianie rządu w Polsce w wyniku wyborów 15 października 2023 został objęty licznymi śledztwami, dotyczącymi bezpodstawnych represji wobec sędziów. Wytoczono mu też 2 postępowania dyscyplinarne (stan na grudzień 2024).
Życie prywatne Żonaty z Gabrielą Zalewską-Radzik, wcześniej radcą prawnym, a od 10 listopada 2021 sędzią Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona internetowa Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych
Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Kategoria:Sędziowie powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa po 2018 roku Kategoria:Ludzie związani z Krosnem Odrzańskim Kategoria:Ludzie związani z Zieloną Górą Kategoria:Ludzie związani z Warszawą Kategoria:Urodzeni w 1967 Kategoria:Polscy prokuratorzy Kategoria:Ludzie urodzeni w Poznaniu