thumb|Grób Jolanty Darczewskiej na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach Jolanta Darczewska z domu Zaręba (ur. 13 kwietnia 1950 w Szydłowcu, zm. 11 lipca 2025 w Warszawie) – polska politolożka, tłumaczka, znawczyni problematyki bezpieczeństwa obszaru posowieckiego, od 1992 do 2021 związana z Ośrodkiem Studiów Wschodnich w Warszawie, w latach 2007–2011 jego dyrektorka.
Życiorys Absolwentka filologii rosyjskiej na Akademii Pedagogicznej w Krakowie oraz filologii słowiańskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim. Spędziła trzy lata w Moskwie, uzyskując na Uniwersytecie Łomonosowa stopień doktora nauk humanistycznych. W latach 1973–1982 pracowała jako asystentka w Akademii Pedagogicznej. Od 1982 do 1992 redaktorka w wydawnictwie Książka i Wiedza.
W 1992 rozpoczęła pracę w Ośrodku Studiów Wschodnich, rok później już pełniąc funkcje kierownicze: kierowniczki zespołu prasowego (1993–1998), kierowniczki zespołu bezpieczeństwa i obronności (1998–2004), wicedyrektorki (2004–2007 i po 2011), dyrektorki (2007–2011). Następnie kierowała zespołem ds. bezpieczeństwa wewnętrznego w Europie Wschodniej. Pozostawała we współpracy z OSW także po przejściu na emeryturę w 2021. Specjalizowała się w tematyce rosyjskich służb specjalnych (np. FSB). Jej opracowania miały charakter prekursorski.
Członkini Stowarzyszenia Tłumaczy Polskich. Od 2009 do 2016 zasiadała w Radzie Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie”, także jako jej wiceprzewodnicząca. Członkini rady redakcyjnej „Nowej Europy Wschodniej” (2008–2013), w latach 2012–2013 przewodnicząca jury konkursu „Ambasador Nowej Europy”. Regularnie wypowiadała się w mediach, w latach 1999–2000 publikowała w tygodniku „Polityka”.
W 2022 została wyróżniona nagrodą specjalną Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego za książkę Na drodze do wolności. Białoruska partyzantka kulturowa w przestrzeni publicznej i Internecie.
Córka Aleksandry i Czesława. Jej córką jest rusycystka i białorutenistka Joanna Getka.
Pochowana na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.
Publikacje Publikacje OSW Federalna Służba Bezpieczeństwa w zwierciadle rosyjskiego dowcipu sieciowego, Punkt Widzenia OSW, 2014, . Anatomia rosyjskiej wojny informacyjnej. operacja krymska – studium przypadku, Punkt Widzenia OSW, 2014, . Diabeł tkwi w szczegółach. Wojna informacyjna w świetle doktryny wojennej Rosji, Punkt Widzenia OSW, 2015, . Rosyjskie siły zbrojne na froncie walki informacyjnej. Dokumenty strategiczne, Prace OSW, 2016, . Rusofobia w strategii Kremla. Broń masowego rażenia [z Piotrem Żochowskim], Punkt Widzenia OSW, 2015, . Środki aktywne. Rosyjski towar eksportowy [z Piotrem Żochowskim], Punkt Widzenia OSW, 2017, . Kozacy Putina. Folklor, biznes czy polityka?, Punkt Widzenia OSW, 2017, . Obrońcy oblężonej twierdzy. O historycznej legitymizacji służb specjalnych Rosji, Punkt Widzenia OSW, 2018, . Między jawną dezinformacją a niejawną praktyką. Gry rosyjskich służb, Punkt Widzenia OSW, 2019, . Rosgwardia. Siły specjalnego przeznaczenia, Punkt Widzenia OSW, 2020, . Na drodze do wolności. Białoruska partyzantka kulturowa w przestrzeni publicznej i Internecie [z Joanną Getką], Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2021, . Ruś porwana. Rosyjska wojna o tożsamość Ukrainy [z Joanną Getką], Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2022, . Faszyzacja antyfaszyzmu. Kulturowe kody wojny Rosji [z Joanną Getką], Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2023, . Zawładnąć umysłami i urządzić świat. Rosyjska strategia dywersji i dezinformacji. OSW, Warszawa 2024, . Inne
Przekłady
Piotr Barachta, Sergiej Szczerbakow, Igor Szczołokow, Losy młodzieży chińskiej, tł. z ros. Jolanta Darczewska, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1983, .
Jarema Maciszewski (red.), Tragedia Komunistycznej Partii Polski, tł. z ros. Jolanta Darczewska, Krzysztof Smerd, Książka i Wiedza, Warszawa 1989, . Stanisław Rączkowski (red.), Czynniki wzrostu gospodarczego w Polsce i Rosji, tł. tekstów ros. Jolanta Darczewska, Aleksander Sztange, Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, Warszawa 1996. Władimir Bukowski, Moskiewski proces: dysydent w archiwach Kremla, tł. z ang. Jolanta Darczewska [et al.], Świat Książki, Warszawa 1999, .
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Absolwenci Moskiewskiego Uniwersytetu Państwowego im. M.W. Łomonosowa Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Kategoria:Ludzie urodzeni w Szydłowcu Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy politolodzy Kategoria:Polscy rosjoznawcy Kategoria:Polscy rusycyści Kategoria:Polscy tłumacze literatury angielskojęzycznej Kategoria:Polscy tłumacze literatury rosyjskojęzycznej Kategoria:Pracownicy Ośrodka Studiów Wschodnich Kategoria:Urodzeni w 1950 Kategoria:Zmarli w 2025 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie