thumb|Kokoryczka wonna porażona przez Phyllosticta cruenta Phyllosticta cruenta (Fr.) J. Kickx f. – gatunek grzybów z klasy wrzodniaków (Dothideomycetes). Grzyb mikroskopijny, pasożyt rozwijający się na roślinach z rodzaju kokoryczka (Polygonatum). Powoduje u nich plamistość liści.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Phyllosticta, Phyllostictaceae, Botryosphaeriales, Incertae sedis, Dothideomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Po raz pierwszy zdiagnozował go w 1823 r. Elias Fries, nadając mu nazwę Sphaeria cruenta. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu Jean Kickx w 1849 r. Synonimy:
W polskim piśmiennictwie mykologicznym uważany jest za synonim Phyllosticta convallariae Pers.Wiesław Mułenko, Tomasz Majewski, Małgorzata Ruszkiewicz-Michalska, A preliminary checklist of micromycetes in Poland. Wstępna lista grzybów mikroskopijnych Polski, Kraków: W. Szafer. Institute of Botany, PAN, 2008, ., według Index Fungorum jest odrębnym gatunkiem. Wymaga to dalszych badań, zwłaszcza sekwencjonowania genomu.
Morfologia Objawy na liściach Na liściach porażonych roślin w miejscu rozwoju grzybni powstają okrągłe lub elipsoidalne plamy o średnicy 0,5–3 cm, początkowo czerwonawo-brązowe, potem jasnobrązowe, w końcu kremowe. Otoczone są ciemniejszym obrzeżem o barwie od purpurowobrąozwej do prawie czarnej.
Cechy mikroskopowe W obrębie plam na obydwu stronach liści pod naskórkiem tworzą się kuliste, rzadziej nieco spłaszczone pyknidia o średnicy 80–200, najczęściej 120–160 μm. Posiadają okrągłe, płaskie i brodawkowate ujście o średnicy 12 –30 μm. Ściany zbudowane z 1–4 częściowo grubościennych, częściowo krótkościennych komórek o rozmiarach 7–20 μm, Komórki pyknidium są od zewnątrz brązowe, wokół ujścia ciemniejsze, w kierunku wnętrza pyknidium szkliste, przezroczyste (hialinowe) i izodiametryczne. Komórki konidiogenne cylindryczne lub stożkowe, o rozmiarach 7–12 × 2–4 μm. Konidia jednokomórkowe, elipsoidalne, jajowata, cylindryczne, o podstawie ściętej, zaokrąglonej, wierzchołku zaokrąglonym, czasami nieco ząbkowatym. Mają rozmiary 12–21 × 5–10, zazwyczaj 16–19 × 8–10 μm i otoczone są cienką warstwą śluzu. Posiadają liczne gutule, a czasami w środku jedną, jasną wakuolę o długości 4–17 μm, szerokości do 3 μm u podstawy, zwężającą się ku końcowi. Strzępki rostkowe czasami z 1–4 septami. Spermogonia obserwowano tylko w czystej kulturze. Są podobne do pyknidiów. We wczesnych stadiach konidia i spermacja powstają w tych samych pyknidiach. Komórki wytwarzające spermacja są długie, zwykle o długości 6–12 μm i szerokości 1–2 μm, w dojrzałych spermogoniach wyścielają ich wnętrze regularnie. Spermacja tworzą się w trwałych łańcuchach. Mają cylindryczny kształt, dwie gutule i rozmiary 4–9 (-15) × 1–2 μm.
Występowanie i siedlisko Monofag. Roślinami żywicielskimi Phyllosticta cruenta są: kokoryczka wielokwiatowa (Polygonatum multiflorum), Polygonatum latifolium, kokoryczka wonna (Polygonatum odoratum).
Przypisy
Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Phyllostictaceae