Turniansky hradný vrch (pol. Turniański Wierch Zamkowy; 374 m n.p.m.) – wyniosłe wzgórze w południowo-wschodniej Słowacji, kończące długi grzbiet (słow. Hradná stráň) wybiegający w kierunku południowo-wschodnim z masywu Płaskowyżu Zadzielskiego i zapadający w głąb młodszych sedymentów Kotliny Turniańskiej. Zgodnie z obowiązującym na Słowacji podziałem geomorfologicznym kraju wzgórze to zaliczane jest już do Kotliny Koszyckiej, jednak z punktu widzenia geologii i litologii należy je łączyć ze wspomnianym płaskowyżem, zaliczanym do Krasu Słowacko-Węgierskiego. Wraz ze znajdującymi się na szczycie wzgórza ruinami Zamku Turniańskiego jest charakterystyczną dominantą wyżej wymienionej kotliny, wznosząc się 180 m ponad położoną u jego stóp wieś Turňa nad Bodvou.
Charakterystyka Wzgórze, które oglądane od południowego wschodu przedstawia formę prawie idealnego stożka. Jego stoki są prawie na całym obwodzie strome i zupełnie nierozczłonkowane. Wzgórze to połączone jest z masywem Płaskowyżu Zadzielskiego długim, wąskim grzbietem Hradnej stráni i oddzielone od niego wyraźnym, szerokim siodłem (296 m n.p.m.). Na wzgórzu, zbudowanym podobnie jak i wspomniany grzbiet, w większości z jasnych, triasowych wapieni tzw. wettersteinskich, występuje znaczne nagromadzenie zjawisk krasowych, zarówno powierzchniowych (lapiaz) jak i podziemnych (jaskinie). Wapienne podłoże, południowa ekspozycja oraz nieznaczny wpływ gospodarki człowieka w ostatnich wiekach spowodowały wykształcenie się na zboczach wzgórza specyficznych sucho- i ciepłolubnych zespołów roślinności z licznymi rzadkimi i chronionymi gatunkami flory i fauny, co czyni z niego jedną z najcenniejszych osobliwości przyrodniczych nie tylko Krasu Słowackiego, ale i całej Słowacji. Z tego względu już od 1964 r. większa część stoków jest chroniona, obecnie w rezerwacie przyrody Turniansky hradný vrch. Całość leży w granicach Parku Narodowego Kras Słowacki.
Na południowo-wschodnim stoku wzgórz, na wysokości ok. 325 m n.p.m., znajduje się wylot jaskini Priepasť na Turnianskom hradnom vrchu (głębokość 14,5 m, długość korytarzy 25 m). Szereg kolejnych jaskiń znajduje się w południowo-zachodnich zboczach Hradnej stráni; są to Machová priepasť v Hradnej stráni (otwór na wys. 291 m n.p.m.), Priepasť v Hradnej stráni (otwór na wys. 315 m n.p.m., głęb. 15 m, dł. korytarzy 25 m), Čermeľ (otwór na wys. 316 m n.p.m.) oraz Žihlavová jaskyňa (otwór na wys. 320 m n.p.m., dł. korytarzy 20 m). W tej ostatniej, znanej też pod nazwą Žihlavová diera, znaleziono ślady obecności ludzi reprezentujących kultury bukowogórską i kyjatycką. Na północno-wschodnich zboczach Hradnej stráni, w pobliżu żółtego szlaku turystycznego, znajduje się niewielka (dł. korytarza 6 m) Jaskyňa pod sedlom.
Turystyka Wzgórze wraz ze znajdującymi się na jego szczycie ruinami zamku jest dostępne znakowanymi szlakami turystycznymi: niebieskim z miejscowości Turňa nad Bodvou lub od górnego wylotu Doliny Zadzielskiej oraz żółtym z miejscowości Háj.
Przypisy Hochmuth Zdenko: Krasove územia a jaskyne Slovenska, wyd. Ústav geografie, Prírodovedecká fakulta Univerzity P. J. Šafárika v Košiciach, Košice 2008, s. 141, ISSN 1337-6748;
Ďurček Jozef (...), s. 213
Bibliografia Adamec Vladimír, Jedličková Nora: Slovensko. Turistický lexikon, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1991, ; Ďurček Jozef a kolektív: Slovenský kras. Turistický sprievodca ČSSR, č. 41, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1989, ; Slovenský kras – Domica. Turistická mapa 1:50 000, wydanie 3, wyd. VKÚ Harmanec 2007, ;
Kategoria:Szczyty Krasu Słowacko-Węgierskiego