Dimitris Lyacos (gr. Δημήτρης Λυάκος; ur. 19 października 1966 r. w Atenach, Grecja) – grecki dramaturg i poetahttp://www.mid.muohio.edu/segue/7/7lyacos.pdf, autor trylogii Poena Damni.
Lyacos znany jest z formy przeciwstawiającej się gatunkom i awangardowego łączenia tradycyjnych motywów literackich z rytualnymi, religijnymi, filozoficznymi i antropologicznymi elementami, w swych tekstach ponownie bada wielkie narracje w kontekście niektórych trwałych motywów zachodniego kanonu„World Literature Today”, Notabenes Section, marzec 2017. https://www.worldliteraturetoday.org/2017/march/nota-benes-march-2017. Choć trylogia Poena Damni liczy nie więcej niż 200 stron, ukończenie jej zajęło autorowi ponad trzydzieści latPaul B. Roth, Preface to Dimitris Lyacos, Special Feature, „The Bitter Oleander Journal”, tom 22, nr 1, wiosna 2016, Fayetteville, Nowy Jork.Bethany W. Pope, With the people from the bridge: Poena Damni, „The Ofi Press Magazine”, nr 44, październik 2015, Miasto Meksyk, Meksyk. http://www.ofipress.com/lyacosdimitris.htm. W tym okresie poszczególne części trylogii były zmieniane i ponownie publikowane. Treść trylogii skupiona jest wokół grupy pojęć takich jak kozioł ofiarny, poszukiwanie, powrót zmarłych, odkupienie, fizyczne cierpienie, szaleństwo. Postaci w dziełach Lyacosa są zawsze oddalone od społeczeństwaMichael O'Sullivan, The Precarious Destitute: A Possible Commentary on the Lives of Unwanted Immigrants https://www.asiancha.com/content/view/2105/505/, to uciekinierzy, jak narrator w książce Z213: Exit, to wyrzutkowie w dystopijnym świecie, jak bohater książki With the People from the Bridge lub ludzie pozostawieni samym sobie, jak bohater The First Death, który na pustynnej wyspie walczy o przetrwanie. Trylogia Poena Damni, obok dzieł takich autorów jak Gabriel García Márquez i Thomas PynchonMukesh Williams, Representations of Self-Actualizing Women in Haruki Murakami and Leo Tolstoy, „Studies in the English Language & Literature”, nr. 77, 2015, s. 34. https://web.archive.org/web/20160812215058/http://libir.soka.ac.jp/dspace/bitstream/10911/4568/1/ebk401-029.pdf, jest interpretowana jako „alegoria nieszczęścia”, jednocześnie uważana jest za główny wykładnik postmodernistycznego patetyzmuPhilip Shaw, The Sublime, rozdział: The Sublime is Now, s. 176. „Routledge” 2017. https://books.google.gr/books?id=XA-9DgAAQBAJ&pg=PT206&lpg=PT206&dq=dimitris+lyacos+postmodern&source=bl&ots=_tMteVbd0Y&sig=18IjAjY8pYa2bDDutlWCO5cZKvs&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj7teHY68bTAhWCfhoKHaD1BG8Q6AEIWjAJ#v=onepage&q&f=false i jedno z najważniejszych anty-utopijnych dzieł XXI wiekuToby Widdicombe, Andrea Kross. Historical Dictionary of Utopianism, s. xxxi. 2017, „Rowman and Littlefield” https://books.google.gr/books?id=LQolDwAAQBAJ&pg=PR31&lpg=PR31&dq=%22Z213:+Exit%22&source=bl&ots=ICwJlpQG4e&sig=ujnqcbehQ_jshx8tQHzcnrhF6HY&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj-l-vG66jUAhUEbRQKHVFOCAc4MhDoAQgiMAE#v=onepage&q&f=false.
Życiorys Urodził się w Atenach, tam dorastał i studiował prawo. W latach 1988–1991 mieszkał w Wenecji. W 1992 r. przeprowadził się do Londynu. Pod czujnym okiem filozofów analitycznych Teda Hondericha i Tima Crane’a studiował filozofię na University College London. Swe filozoficzne dociekania skupiał na epistemologii, metafizyce, greckiej filozofii starożytnej i Wittgensteinie. W 2005 r. przeprowadził się do Berlina. Obecnie mieszka w Berlinie i w Atenach.
Twórczość W 1992 r. Lyacos postanowił napisać trylogię zatytułowaną Poena Damni, odwołując się tym samym do najcięższej próby, jaką w piekle muszą znieść potępione dusze, tj. do utraty wizji Boga. Trylogia rozwijała się stopniowo jako work in progress na przestrzeni trzydziestu latPaul B. Roth, Preface to Dimitris Lyacos, „Bitter Oleander Journal Feature”, tom 22, nr 1, wiosna 2016, Fayetteville, Nowy Jork.. Trzecia część (The First Death) została opublikowana najpierw po grecku (Ο πρώτος θάνατος), a później została przetłumaczona na j. angielski, hiszpański i niemiecki. Druga część zatytułowana Nyctivoe została po raz pierwszy wydana w 2001 r. w j. greckim i niemieckim po czym została wydana w j. angielskim w 2005 r. Tekst ten został zastąpiony w 2014 r. nową wersją noszącą tytuł: With the People from the Bridge.
mały|prawo|Lyacos, praca Waltera Melchera Trylogia Lyacos, dzięki wielu artystom pojawiła się także w różnych dziedzinach sztuki. Austriacka artystka, Sylvie Proidl w 2002 r. w Wiedniu zaprezentowała serię obrazów inspirowanych pracą Lyacosa. W 2004 r. w trasę po Europie wyruszyła instalacja łącząca dźwięk i rzeźbę, stworzona przez rzeźbiarza Fritza Unegga i producenta BBC, Piersa Burton-Page’a. W 2005 r. austriacki artysta wizualny, Gudrun Bielz zaprezentował sztukę wizualną zainspirowaną Nyctivoe. W Grecji w latach 2006–2009 grupa taneczna „Myia” prezentowała taneczną wersję (taniec współczesny) Nyctivoe. Muzyczno–teatralna wersja Z213: Exit skomponowana przez greckich kompozytorów Marię Aloupi i Andreasa Diktyopoulosa, była przedstawiania przez Das Neue Ensemble i greckiego aktora Dimitrisa Lignadisa w 2013 r.
Dimitris Lyacos wraz z Lesem Murreyem był zagranicznym gościem na Poetryfest International Poetry Festival w Aberystwyth w Walii w 1998 r. Od tamtego wydarzenia brał udział w wieczorach autorskich i odczytach na wielu uniwersytetach na całym świecie, w tym na Oksfordzie, w Trieście, w Hongkongu i Nottingham. W 2012 r. był Rezydującym Pisarzem w Międzynarodowym Programie Pisarskim na Uniwersytecie w Iowa„Dimitris Lyacos | International Writing Program”. Iwp.uiowa.edu. 2013-07-17.. Jest jednym z nielicznych greckich autorów, którzy zdobyli międzynarodowe uznanieRecenzja Z213: Exit, Mark King, “The Literary Nest”, nr. 1, kwiecień 2017.John Taylor interviews Dimitris Lyacos, „New Walk Magazine”, nr. 12, wiosna/lato 2016, Leicester UK.Eleni Sakellis, Some works of world-renowned poet Dimitris Lyacos, „The National Herald”, Nowy Jork, luty 20-26 2016, str. 9.. Poena Damni przetłumaczona na inne języki stała się najpowszechniej recenzowaną grecką książką ostatnich dekadRobert Zaller, Eucharist: Dimitris Lyacos's With the People from the Bridge, „The Critical Flame”, marzec 2016. https://criticalflame.org/eucharist-dimitris-lyacoss-with-the-people-of-the-bridge/ a Z213: Exit prawdopodobnie najlepiej sprzedającą się książką współczesnej poezji greckiej w angielskim przekładzie„Litteraire”, nr. 12. levurelitteraire.com/dimitris-lyacos/. Lyacos był gościem podczas Międzynarodowego Festiwalu Literackiego w Tbilisi w 2017 r.
Poena Damni Treść i kontekst Choć Trylogia ma wiele wspólnego z poezją tragiczną i dramatem epickim, jednocześnie jest wyraźnie postmodernistycznaTrylogia Poena Damni, recenzja Justina Goodmana. „Cleaver Magazine” 2015. https://www.cleavermagazine.com/poena-damni-trilogy-by-dimitris-lyacos-reviewed-by-justin-goodman/Philip Elliott. Recenzja Z213: Exit, „Compulsive Reader”, sierpień 2017. https://www.compulsivereader.com/2017/08/16/a-review-of-z213-exit-poena-damni-by-dimitris-lyacos/. Ponieważ bada głęboką strukturę tragedii zamiast jej formalnych cech charakterystycznych, została nazwana dziełem post-tragicznymIlias Bistolas, Poena Damni - Z213: Exit, Southern Pacific Review, styczeń 2017. http://southernpacificreview.com/2017/01/26/z213-exit/. Wpływ Homera, AjschylosaVerlagshaus J. Frank: Quartheft 08 | Der erste Tod | Dimitris Lyacos, „Belletristik-berlin.de” zarchiwizowany 2013-07-14, odzyskany 2013-07-27. i DantegoZ213: Exit by Dimitris Lyacos, „Theadirondackreview.com” odzyskany 2013-07-27.Philip Elliott, recenzja Z213: Exit D. Lyacosa, „Compulsive Reader”, sierpień 2017. https://www.compulsivereader.com/2017/08/16/a-review-of-z213-exit-poena-damni-by-dimitris-lyacos/, a także mroczne aspekty poezji romantycznej, wraz z symbolizmem, ekspresjonizmemRobert Zaller, ostatnie tłumaczenia „Shoestring Press”, „The Journal of Modern Greek Studies”, tom 19, 2001, Johns Hopkins University Press”. i wyraźnym zainteresowaniem religijnym i filozoficznym przenikają dzieło. Poena Damni jest w związku z tym, pomimo swoich postmodernistycznych cech, łączona z twórczością takich przedstawicieli tzw. „wysokiej moderny” jak James JoyceRecenzja D. Lyacosa With the People from the Bridge, Katie Bodendorfer Garner „The Packingtown Review”, maj 2016, Chicago. i Virginia WoolfJoseph Labernik, From the Ruins of Europe: Lyacos's Debt-Riddled Greece, https://www.tikkun.org/nextgen/from-the-ruins-of-europe-lyacoss-debt-riddled-greece..
Pierwsza część trylogii, Z213: Exit (Ζ213: ΕΧΟΔΟΣ), opisuje ucieczkę mężczyzny ze strzeżonego miasta i jego podróż przez oniryczne, czasem niczym z koszmaru krainyRecenzja Poena Damni, Z213: EXIT D. Lyacosa, tłum. Shorsha Sullivan „Decompmagazine.com”, 2011-07-17, odzyskany 2013-07-27.. W drugiej książce, With the People from the Bridge (Με τους ανθρώπους από τη γέφυρα) bohater Z213: Exit staje się pierwszoosobowym narratorem i jedynym widzem w prowizorycznej sztuce wystawianej pod łukami opuszczonego dworca kolejowego. Trzecią książkę, The First Death (Ο Πρώτος Θάνατος) rozpoczyna obraz samotnego człowieka na skalistej wyspie, po czym ze szczegółami zostaje opisana jego walka o przetrwanie, a także rozkład ciała i rozwijanie się jego zwojów pamięciProject MUSE, Robert Zaller, ost. tłum. z „Shoestring Press”. Muse.jhu.edu. doi:10.1353/mgs.2001.0026, odzyskany 2013-07-27..
Analiza mały|prawo|Poet Lyacos with a beater. Yiannis Melanitis, obraz olejny na przygotowanym drewnianym panelu, 104 x 39,2 cm, 2012-2013 Teksty Lyacosa przekraczają zwyczajowe granice gatunkowe i w związku z tym trudno je przyporządkować do konkretnego gatunku. Z213: Exit od nowa kontekstualizuje elementy wielkiego greckiego kanonu – w tym motywy bohatera-uciekiniera i oddanego wędrowcyRecenzja Z213: Exit, Will Carter, „Ezra Journal of Translation”, tom 12, wiosna 2017.. Często przyjmuje formę narracyjną, mieszając poezję z proząGemil Reutter, Z213: Exit, North of Oxford. https://northofoxford.wordpress.com/2017/02/03/z213-exit-poena-damni/. Trylogia przekształca się w dramatyczne przedstawienie charakteru i sytuacji w With the People from the Bridge, a następnie w mocno liryczny typ poezji użyty, by zobrazować rozkład i końcową apoteozę ciała w The First Death. W tekstach wykorzystano rozbieżności między postrzeganym a obiektywnym światem zewnętrznym; czytelnik śledzi nieregularny przepływ monologów wewnętrznych wynikających z wydarzeń mających miejsce w świecie zewnętrznym, ale ostatecznie postrzeganych jako odzwierciedlenie myśli i uczuć znajdujących się w umyśle bohatera. Z drugiej strony, okolica, w której toczy się akcja, wyglądająca na obcą i rozwijające się podobne do snu zdarzenia przedstawione są z imponującą wnikliwościąZ213: Exit D. Lyacosa (drugie wydanie). Recenzja Maxa Goodwina Browna. „Writing.ie”, październik 2017, Irlandia. https://www.writing.ie/readers/z213-exit-poena-damni-by-dimitris-lyacos/. „Prick of the Spindle Journal”, kwiecień 2017. Alabama, USA (on hiatus)., wskazując na alternatywną rzeczywistość lub odsłaniając ukryty wymiar świata. Z tej perspektywy, trylogia była interpretowana jako rodzaj „surfiction”, gdzie świat przedstawiony w trylogii pozostawia czytelnikowi otwarte pole do swojej własnej, zinternalizowanej wersjiFran Mason, Historical Dictionary of postmodern Literature and Theater, Dimitris Lyacos s. 276-77, wydanie drugie, „Rowman and Littlefield” 2016..
Z213: Exit